Βήµατα ανάπτυξης για την πόλη του Μεσολογγίου

 Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 01/02/2018

 

Η επιζητούμενη ανάπτυξη της πόλης του Μεσολογγίου τόσο στο επίπεδο της ποιότητας ζωής όσο και στο επίπεδο της οικονομίας και επιχειρηματικότητας, συζητείται γενικά από όλους εδώ και αρκετά χρόνια χωρίς να έχει θιγεί το θέμα του εκ των προτέρων απαραίτητου χωροτακτικού σχεδιασμού. Με το παρόν άρθρο θα προτείνουμε τα βήματα υλοποίησής του.

 

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (i) του Μεσολογγίου

H ανάπτυξη μιας πόλης σύμφωνα με την εμπειρία και την επιστημονική γνώση προκύπτει μέσα από την ολοκληρωμένη διαχείριση των στοιχείων που την αποτελούν. Στόχος της διαχείρισης θα πρέπει να είναι καταρχήν η προστασία των στοιχείων αυτών που την κάνουν μοναδική και αποτελούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και η ανάδειξη αυτών μέσα από έναν ενιαίο σχεδιασμό.

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πόλης του Μεσολογγίου αποτελούν:

1. Η συνύπαρξη της πόλης με τη λιμνοθάλασσα τόσο σε κοινωνικό – οικονομικό επίπεδο αλλά και σε χωροτακτικό. (φυσικό περιβάλλον)
2. Η ιστορία της και η συμβολή της πόλης στη νεότερη ιστορία της Ελλάδας (άυλη κληρονομιά) με εναπομείναντα στοιχεία το τείχος και το Κήπο των Ηρώων (νεότερα μνημεία)
3. Η ύπαρξη ενός ιστορικού πολεοδομικού κέντρου το οποίο διατηρεί τον πολεοδομικό ιστό (ιστορικές χαράξεις) παράλληλα με έναν αριθμό διατηρητέων και αξιόλογων κτηρίων.

Τα χαρακτηριστικά αναπτύσσουν σχέσεις αλληλένδετες μεταξύ τους και αποτελούν ένα πολύπλοκο σύστημα. Η προσέγγιση του σχεδιασμού θα πρέπει να είναι ολιστική – σαν ένα σύνολο – και όχι σαν ένα άθροισμα των μερών του. Επομένως, η πόλη θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ένα σύνολο ιεραρχημένων πολυεπίπεδων συστημάτων.

 

Βήματα για την προστασία και ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών

Με την συμμετοχή μηχανικών, που έχουν το ανάλογο ενδιαφέρον, έχουμε χρέος ως Πρώτο Βήμα απέναντι στην ιστορική μας πόλη να ετοιμάσουμε «το τοπικό χωρικό της σχέδιο» στηριζόμενο στις παραπάνω αναλυθείσες γενικές αρχές και απόψεις. To «τοπικό χωρικό σχέδιο» μπορεί να θέσει τους στόχους, ώστε οι προτεινόμενες πολεοδομικές μελέτες να θεμελιώσουν τις αρχές της μελλοντικής ανάπτυξης της πόλης μας. Επίσης να αποτελέσει τη βάση για την κατασκευή ποιοτικών – καλότεχνων κατασκευών σε αυτή σύμφωνα με τα πολεοδομικά σταθερότυπα τους κανονισμούς και τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης.

 

2ο Βήμα

Θα πρέπει να εξασφαλισθεί η ισόρροπη ανάπτυξη της πόλης με πλήρη ενσωμάτωση της επέκτασης στo παλιό πολεοδομικό ιστό.

Το οικιστικό σύνολο της επέκτασης πόλης αποτελεί σε έκταση παραπάνω από το ήμισυ της πόλης μας. Γι’ αυτό επιβάλλεται άμεσα να δοθεί προτεραιότητα για την ένταξη των απαραίτητων έργων υποδομής (αποχέτευση- ύδρευση) στον προγραμματισμό έργων για την ισόρροπη ανάπτυξη της πόλης, την περιβαλλοντική προστασία του εθνικού πάρκου της λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Αιτωλικού και την αναβάθμιση του βιοτικού – αισθητικού περιβάλλοντος των πολιτών που διαβιούν στην επέκταση σχεδίου της πόλης (ii).

Ενημερωτικά αναφέρουμε, ότι η περιοχή της επέκτασης από αγροτική περιοχή που ήταν, με αποστραγγιστικά χαντάκια στα χωράφια και αποστραγγιστικές περιμετρικές τάφρους που παροχέτευαν στη θάλασσα, έγινε αστική. Μπαζώθηκαν τα χαντάκια και οι τάφροι, όπου αυτή δομήθηκε βάσει σχεδίου πόλης, με συνέπεια να πνίγονται τα νοικοκυριά κάθε χρόνο από τις βροχοπτώσεις. Τις ενέργειες των τοπικών υπηρεσιών προς τις Αρμόδιες Αρχές- Υπουργείο μπορεί να βοηθήσει και η αξιοποίηση των κατατεθειμένων και αναπάντητων αιτημάτων των πολιτών του βορειοδυτικού οικιστικού συνόλου της καλλονής από το 2005 έως και σήμερα.

 

3ο βήμα

Επόμενο στάδιο είναι η κυκλοφοριακή μελέτη για τον παλιό και το νέο ιστό της πόλης μας. Ολόκληρος ο πολεοδομικός ιστός πρέπει να μονοδρομηθεί στο μεγαλύτερο μέρος του. Έτσι θα αναδειχθούν οι νέες είσοδοι της πόλης που προέκυψαν μετά την κατασκευή της Ιόνιας Οδού και θα αποδεσμευθεί η Ιστορική πύλη από την κίνηση των οχημάτων. Να δημιουργηθεί βόρεια αυτής νέα κεντρική είσοδος για την παλιά πόλη από την οδό Ναυπάκτου με αναγκαστική απαλλοτρίωση του χώρου (που είναι εκτός σχεδίου) ανατολικά μετά το πέρας του ιστορικού τείχους, στο ύψος των καπνοθηκών και πίσω από τα Σχολεία των Ταμπακαριών. Τις παλιές εισόδους πόλης (Ναυπάκτου – Παπαδιαμαντοπούλου – Αγ. Αθανασίου) καθώς και όλες τις περιμετρικές των θαλασσίων μετώπων της πόλης οφείλουμε να τις αποχαρακτηρίσουμε από εθνικές – επαρχιακές σε δημοτικές οδούς.

Επίσης επιβάλλεται περιμετρικά της πόλης να αξιοποιηθούν οι Δημόσιοι και ιδιωτικοί χώροι για στάθμευση των οχημάτων. Περιμετρικά του εμπορικού κέντρου να δημιουργηθεί ένας δακτύλιος επιτρεπόμενης παροδικής στάθμευσης για εξυπηρέτησή του, ώστε να «αδειάσει» το ιστορικό κέντρο από τα οχήματα. Όσο για τα οχήματα των κατοικούντων στο ιστορικό κέντρο καθώς και των επισκεπτών θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα, ώστε να είναι εξοπλισμένα με ειδική κάρτα εισόδου (iii).

 

4ο βήμα

Ακολουθεί η ανάγκη ένταξης στο σχέδιο πόλης των πυκνοδομημένων τμημάτων της Καλλονής και των Ταμπακαριών, που έμειναν σε εκκρεμότητα οι σχεδιασμοί που κατά καιρούς ανατέθηκαν και ως προσχέδια των μελετητών υφίστανται στην Υπηρεσία Δόμησης.

Για το θέμα αυτό παρατηρείται στασιμότητα εδώ και χρόνια από τις αρμόδιες Υπηρεσίες και τις εκάστοτε Δημοτικές Αρχές.

 

5ο βήμα

Σε μια επίπεδη πόλη που κυριαρχεί το ποδήλατο θα πρέπει να το αναδείξουμε στο σχεδιασμό των οδών ως πρώτο μέσο κίνησης και να ζητήσουμε άμεσα Ευρωπαϊκούς πόρους που διατίθενται για το σκοπό αυτό.

Απαιτείται η εκπόνηση σχεδιασμού αρχιτεκτονικής- βιοκλιματικής μελέτης αρχικά σε μικροκλίμακα κατά μήκος στο σύνολο του οδικού δικτύου της πόλης για όλα τα πλάτη των οδών, που υφίστανται σε αυτό. Τα καταστρώματα των οδών να εξοπλισθούν επί πλέον της κίνησης οχημάτων και με συνεχόμενα τόξα πεζόδρομων – ποδηλατόδρομων. Για να επιλέξουμε το πλέγμα των οδών με τις εναλλακτικές κινήσεις, απαιτείται η εκπόνηση σχεδίου ολοκληρωμένης χάραξης για ολόκληρο τον πολεοδομικό ιστό (παλαιού και νέου σχεδίου πόλης) αποτυπωμένη σε ειδικό σχεδιαστικό χάρτη. Επίσης θα πρέπει να χαραχθούν σε ειδικό σχεδιαστικό χάρτη οι συνοδευτικές σε αυτά διαδρομές του αστικού ΚΤΕΛ για σύνδεση των οικιστικών συνόλων της επέκτασης με την πόλη. Παράλληλα να χαραχθούν διαδρομές για την θεσμοθέτηση και την λειτουργία Mini Βus πόλης άνευ κομίστρου, για να μεταφέρει κυρίως τους μαθητές και τα άτομα της τρίτης ηλικίας για την εξυπηρέτησή τους μέσα στον νέο ενιαίο οικιστικό – αστικό ιστό.

Η ανάλυση των παραπάνω πρώτων βημάτων της ολοκληρωμένης χωροταξικής διαχείρισης για την μελλοντική ανάπτυξη της Ιερής πόλης μπορεί να συνεχιστεί και για κάθε μια πόλη του διευρυμένου Δήμου μας. Σε αυτές θα πρέπει επίσης να γίνει ολιστική προσέγγιση χωροταξικής διαχείρισης και σχεδιασμού για όλους τους τομείς ανάπτυξής τους με ανάλογο βηματισμό για τον κάθε ένα επί μέρους επιστημονικό κλάδο και για την κάθε μια βαθμίδα ανάπτυξης.

Ως αναπτυξιακούς τομείς ενδεικτικά αναφέρουμε τον τουρισμό για ανάπτυξη της πολιτιστικής οικονομίας. Τον πρωτογενή τομέα για αξιοποίηση του εδάφους που θα οδηγήσει στην αγροτική-κτηνοτροφική αναγέννηση, τον ενεργειακό τομέα για αξιοποίηση του πλούσιου φυσικού περιβαλλοντικού μας πλούτου. Τον τομέα Παιδείας με κατάθεση προτάσεων για αξιοποίηση του εκπαιδευτικού μας ιδρύματος και σε τομείς όπως είναι η διετής εκπαίδευση για επαγγέλματα που έχουν σβήσει (π.χ μάστορες όλων των βαθμίδων για δημιουργία πανελλαδικά καλλίτεχνων πόλεων, σύγχρονους αγρότες – κτηνοτρόφους κ\λ.π.) καθώς και άλλους αναπτυξιακούς τομείς.

Για να μπορέσουμε όμως να σχεδιάσουμε αρχικά την Ιερή μας πόλη οφείλουμε να ξεκινήσουμε με τις εξής συγκεκριμένες δράσεις – προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα οφείλουμε πρώτιστα να κάνουμε:

α) Το ξεκίνημα των ενεργειών για την δημιουργία χώρων στάθμευσης περιμετρικά της πόλης, ώστε να απελευθερώσουμε τα καταστρώματα των οδών από το μεγάλο όγκο των σταθμευμένων οχημάτων για ανάδειξη του ιστορικού και εμπορικού μας κέντρου.

β) Το ξεκίνημα και την ολοκλήρωση των διαδικασιών από τις αρμόδιες Υπηρεσίες για τον αποχαρακτηρισμό των οδών των παλαιών εισόδων πόλης και της περιμετρικής της πόλης από εθνικές – επαρχιακές σε Δημοτικές. Ο αποχαρακτηρισμός επιβάλλεται πια μετά την κατασκευή της Ιόνιας οδού.

γ) Τον καθορισμό και την θεσμοθέτηση των ορίων αιγιαλού και παραλίας για την πόλη μας καθώς και για όλο το θαλάσσιο μέτωπο του διευρυμένου δήμου μας. Οι συναρμόδιες Υπηρεσίες μαζί με τον Φορέα Διαχείρισης της λιμνοθάλασσας λειτουργώντας συντονισμένα και οργανωμένα μαζί με τους Νομικούς του Δημοσίου να αναλάβουν έργο με στόχο να το περαιώσουν. Η απελευθέρωση των παραθαλάσσιων χώρων της από τις υφιστάμενες νομικές διεκδικήσεις μέσω της οριοθέτησης θα ξαναδώσει στην πόλη μας το χώρο της παραλίας που απεμπόλησε.

Σε επόμενή μας επιστολή θα αναδείξουμε θέματα της πόλης που μπορούμε να επιλύσουμε βασισμένοι σε αυτόν τον σχεδιασμό.   

(i) Βασίζονται στις απόψεις της πολεοδόμου κ. Κοτίνη

(ii) Είναι προφανές ότι οι κάτοικοι της επέκτασης δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Πληρώνουν καθημερινά πολλαπλούς φόρους στο κράτος. Βάσει του Ν 1337 (άρθρα 9 και 12) πλήρωσαν εισφορά σε γη και χρήμα στο Δήμο, για να έχουν έργα υποδομής και όχι η εκάστοτε Δημοτική Αρχή διαχρονικά να καλύπτει άλλες προτεραιότητες και ανάγκες, απαξιώνοντας την κάλυψη των πρωτίστων αγαθών, όπως είναι η αποχέτευση και η ύδρευση για τον κάθε πολίτη από την Πολιτεία.

(iii) Εκτός όμως της κυκλοφοριακής μελέτης, ευρύτερα θα πρέπει να χαράξουμε εναλλακτικές διαδρομές για την πόλη, τον βιότοπό μας και το ευρύτερο φυσικό περιβάλλον.

1. Στους δρόμους που είναι μέσα στο θαλάσσιο οικοσύστημά μας να χαράξουμε – σχεδιάσουμε διαδρομές για ανάδειξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού όπως είναι ο ναυταθλητικός, ο αλιευτικός, η ορνιθοπαρατήρηση κ.α. ακόμη και το ελεγχόμενο κυνήγι.
2. Γύρω από το θαλάσσιο οικοσύστημά μας να θεσμοθετήσουμε διαδρομές με συνεχόμενα τόξα για ιππασία και βόλτα με άμαξα.
3. Για επίσκεψη του ιστορικού μας κέντρου και περιήγηση γύρω από το τείχος και τον κήπο των ηρώων θα πρέπει να χαραχθεί μια διαδρομή με τραίνο αναψυχής.
4. Επίσης να καταγραφούν και να αξιοποιηθούν οι υπάρχουσες διαδρομές μονοπατιών και οι διαδρομές εναλλακτικής κίνησης στον περιβάλλοντα ορεινό όγκο του διευρυμένου Δήμου μας (Bαράσοβα, Αράκυνθος κ.λ.π).

 

H πρώτη ομάδα που σχεδιάζει και καταθέτει προτάσεις μελέτης για την πόλη μας

1. Τσακμακλή Σταυρούλα Πολιτικός Μηχανικός – Επίτιμο μέλος ΤΕΕ- Συγγραφέας
2. Αράβας Δημήτρης Πολιτικός Μηχανικός ΤΕ (msc σε εναλλακτικούς Σχεδιασμούς) Δημόσιος λειτουργός Δ.Τ.Υ Π.Ε Αιτ/νίας.
3. Ράπτης Βασίλης Χημικός -Καθηγητής Ιταλικών – Ποδηλάτης
4. Γεωργιάδης Γιάννης Μηχανικός Η/Υ
   Mail: [email protected]

 Όλες οι προτάσεις και οι σχεδιασμοί για την πόλη μας είναι αναρτημένοι στο διαδίκτυο http://tsakmakli.wordpress.com

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού