Του Κώστα Ν. Δημόπουλου
Ο Παλαμάς υπήρξε μια πρισματική φυσιογνωμία ποιητή. Ανοιγόταν σε πολλά. Στα πάντα και τα προσείλκυε με την διαπλαστική ικανότητά του, το περνούσε μέσα του κι όπως ο ίδιος έλεγε, τα έκανε πνεύμα.
Σε πολλούς στοχαστές συναντάς μια συγκεκριμένη θεματογραφική πηγή. Ξέρομε τι πίστευε ο Νίτσε. Ξέρομε τον Μαρξ και πολλούς άλλους. Είναι προκαθορισμένη η μονιστική τους αντίληψη.
Ο Παλαμάς απλώνεται σε όλη την περιοχή του είναι. Η ποιητική του περιοχή έχει απεριόριστη ορατότητα. Ό,τι πλησίαζε, ό,τι έπιανε στα αρπάγια του νου του, ότι περνούσε μέσα του, το έκανε πνεύμα! Ποίημα! Δημιουργία!
Διαβάζοντας βρέθηκε στο τραπέζι μου, ένα ποίημά του. Καρφώθηκε η ματιά μου και ακούμπησε η ψυχή μου επάνω του – η ποίηση ανέκαθεν με συγκινούσε, με την έννοια ότι με κινητοποιούσε, κινούσε τα εσώψυχά μου, το είναι μου και όχι απλώς ένα άγγιγμα συναισθηματικό, που γεμίζει τα μάτια μας δάκρυα – ένα ποίημα που συνιστά τον πραγματικό Χριστιανό. Περίεργο! Ο Παλαμάς ιεροκήρυκας; Και ιεροκήρυκας ήταν ένα πλατύ στόμα που ασπαζόταν την αλήθεια και τη διέδιδε.
Τι λέει το ποίημα του Παλαμά;
Επιγράφεται: Τι ζητάει ο Χριστός από τον καθένα μας. Γράφει:
Ο Χριστός να καίγονται γυρεύει
γι’ αυτόν καρδιές, όχι κεριά,
και με σταυρούς κανείς δεν τον λατρεύει
και γονατίσματα βαρειά,
γιατί λατρεύει το Χριστό
όποιος δίνει για τον πλησίον του ζωή.
Όποιος το γυμνωμένο κρυφοντύνει
και το φτωχό τον ελεεί.
Όποιος την αδικία κεραυνώνει
κι αγνό το μέτωπο κρατεί.
Έχει οδηγό την καλωσύνη μόνη,
κι έχει θεό την αρετή!
Ποιος έγραψε αυτό το ποίημα; Ο Παλαμάς!
Για ποιον το έγραψε;
Για εμάς. Για όλους.
Σίγουρα θα είχε υπόψη του το 25 κεφ. Του κατά Ματθαίου Ευαγγελίου: «Επείνασα γαρ και εδώκατέ μου φαγείν…».
Και προχωρεί!
