Το χαμένο στοίχημα της Ελληνικής αποκέντρωσης 

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης 10/07/2025

Αποτελεί κοινό μυστικό και σίγουρα δεν χρειάζονται ειδικές σπουδές περιφερειακής ανάπτυξης, για να καταλάβει κάποιος ότι στην Ελλάδα διαχρονικά, εφαρμόστηκαν κεντρικές πολιτικές, που ευνοούσαν τον συγκεντρωτισμό σχεδόν κάθε είδους. Επιχειρήσεων, πληθυσμού, υποδομών κλπ. Το Ελληνικό κράτος, παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες, ποτέ δεν έδωσε πραγματικά κίνητρα, στήριξης της υπαίθρου και ενδυνάμωσης της Ελληνικής επαρχίας. Μεμονωμένες κινήσεις υποτιθέμενης αποκέντρωσης, εκλαμβάνονται ως αποσπασματικές και δεν θα μπορούσαν να κάνουν ουσιαστική διαφορά άλλωστε. Η Ελλάδα έχει λοιπόν το θλιβερό προνόμιο, να έχει τον μισό της πληθυσμό στην πρωτεύουσα, γεγονός που σε καμία σοβαρή δυτική χώρα δεν θα βρείτε να συμβαίνει. Και αντί να σκεφτούν οι κάθε λογής εγκέφαλοι στα υπουργεία, πως μπορεί να αναστραφεί η κατάσταση, εξακολουθούν στο ίδιο μοτίβο μέχρι τελικής πτώσεως.

Με μια εντελώς ακατανόητη λογική και με αιτιολογικές ρίζες που ανάγονται ακόμη και πριν από έναν αιώνα, μόλις φέτος, εκδόθηκε Προεδρικό Διάταγμα που σε κάνει να αναρωτιέσαι, τι μέλλει γενέσθαι, με το μέλλον και της Ελληνικής επαρχίας αλλά και της πατρίδας μας γενικότερα.

Με το Π.Δ. 194/2025, χιλιάδες ακίνητα χάνουν το δικαίωμα δόμησης! Σε οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, οικόπεδα με μέγεθος κάτω των 2 στρεμμάτων, καθίστανται πλέον μη οικοδομήσιμα. Με απλά ελληνικά, συμπολίτες μας, ‘κοιμήθηκαν το βράδυ έχοντας οικόπεδο και ξύπνησαν το πρωί έχοντας χωράφι!’. Έγιναν συζητήσεις, έγιναν διαβουλεύσεις, έγιναν υπομνήματα και διαμαρτυρίες, όλα κατόπιν εορτής και με ελάχιστο ή μηδαμινό αποτέλεσμα. Η ουσία όμως, εξακολουθεί και παραμένει η ίδια. Επιχειρηματολογία του στυλ ότι η εν λόγω ρύθμιση εντάσσεται στην προσπάθεια για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου πολεοδομικού σχεδιασμού, με συγχωρείτε, αλλά δεν πείθει, μάλλον δε απευθύνεται σε αφελείς, αγνοώντας μια αποκρυσταλλωμένη διαμορφωθείσα πραγματικότητα για έναν ολόκληρο αιώνα. Ποιο το νόημα να αφήνεις ξεκρέμαστους χιλιάδες ανθρώπους, που έχουν ή απέκτησαν ένα οικόπεδο σε ένα χωριό, με το δικαίωμα ή το όνειρο να χτίσουν ένα ανθρώπινο σπίτι; Ποιο το νόημα της εν μία νυκτί απαξίωσης της περιουσίας των Ελλήνων; Δεν πυροδοτεί μια τέτοια κίνηση, ακόμη μεγαλύτερη άνοδο της κρίσης στην στέγη; Δεν ενισχύει περαιτέρω την αστυφιλία, ως μόνη επιλογή, για ανθρώπους που θα ήθελαν να χτίσουν και να ζήσουν στην Ελληνική επαρχία; Έτσι θα στηρίξουμε την αποκέντρωση;

Σαν να μην έφτανε η ανωτέρω δραματική κίνηση και σε συνάφεια με τα οριζόμενα στο ανωτέρω Π.Δ., προβλέπεται η δημιουργία ‘δομών φιλοξενίας μεταναστών’ σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, σε όλη την Ελληνική επικράτεια! Τόσο απλά, ερήμην της βούλησης τοπικών κοινωνιών. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν 16.000 τέτοιοι οικισμοί στην Ελλάδα. Πολλοί δε και στην Αιτωλοακαρνανία μας. Και ο σκοπός είναι η αποσυμφόρηση της Αθήνας και των μεγάλων αστικών κέντρων και η διασπορά μεταναστών παντού. Αυτό είναι μάλλον, το επίσημο όραμα της αποκέντρωσης! Όταν έχουν αδειάσει τα χωριά μας από νέους, όταν κατόπιν έκλεισαν τα σχολεία λόγω έλλειψης μαθητών, όταν η πρωτογενής παραγωγή μας πήγε από το κακό στο χειρότερο για πλήθος λόγων αλλά και κεντρικών αναποτελεσματικών πολιτικών στρατηγικών, ποιος ακριβώς ο σκοπός μια τέτοιας κίνησης; Πότε στελεχώθηκαν τα Κέντρα Υγείας αλλά και τα Περιφερειακά Νοσοκομεία; Πότε επανδρώθηκαν σωστά τα περιφερειακά Αστυνομικά Τμήματα; Πότε στηρίχθηκαν τα Πανεπιστήμια της επαρχίας; Πότε έγιναν σοβαρά έργα υποδομών για να μπορέσει να αναπτυχθεί η Ελληνική επαρχία; Η μεταφορά αλλοεθνών θα λύσει κάποιο πρόβλημα ή μήπως θα επιτείνει σε υπερθετικό βαθμό τα ήδη υπάρχοντα δημιουργώντας ταυτόχρονα και νέες ανυπολόγιστες προκλήσεις; Αυτή είναι η αποκέντρωση που περίμενε επι δεκαετίες η Ελληνική επαρχία;

Είναι δε πολύ εύκολο, να στοχοποιούμε και τον συνήθη ύποπτο, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, για προβληματική διαχείριση και αναποτελεσματικότητα, όταν το ίδιο το κράτος διαχρονικά κρατά σφιχτά και με κάθε τρόπο, το ‘βάζο με το μέλι’, δίνοντας αρμοδιότητες ‘με το τσουβάλι’, αλλά οικονομικούς πόρους και δυνατότητες ‘με το σταγονόμετρο’. Παρά τις παθογένειες, σε γενικές γραμμές οι περισσότεροι Δήμοι, το ‘παλεύουν’ φιλότιμα.

Τα δύο προαναφερθέντα ζητήματα, αποτελούν μια ‘πυρηνική βόμβα’ σε όσα γνωρίζουμε και σε όσα ίσως ελπίζαμε για ένα καλύτερο μέλλον της Ελληνικής επαρχίας. Έρχονται να προστεθούν, σε αυτή την έλλειψη πραγματικής βούλησης, της απροθυμίας, της ολιγωρίας, της Ελληνικής Πολιτείας, να σκύψει με αληθινό ενδιαφέρον πάνω από τα πραγματικά προβλήματα της Ελληνικής υπαίθρου. Προσωπικά εκτιμώ ότι θα πρέπει άμεσα να ανοίξει η συζήτηση και στους 7 Δήμους της Αιτωλοακαρνανίας, σε συνεργασία προφανώς και με άλλους Δήμους της επαρχιακής Ελλάδας, για το πως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις συγκεκριμένες άκρως δυσμενείς εξελίξεις. Ας παλέψουμε για την αποκέντρωση και το μέλλον που μας αξίζει.

Κωνσταντίνος Η. Χονδρός

Περιφερειολόγος

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού