Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 06/06/2024
Του Θ.Ε. Ακρίδα
Σε συνεδρίαση της επιτροπής Πολιτισμού και Αθλητισμού της Βρετανικής βουλής (22-5-24), η αρμόδια υπουργός, κ. Λούσι Φρέϊζερ, δήλωσε: «Η Ελλάδα πρέπει πρώτα να αναγνωρίσει ότι το Ηνωμένο βασίλειο έχει την κυριότητα των επίμαχων «Ελγινείων Μαρμάρων» πριν αυτά δανειστούν στην ευρωπαϊκή αυτή χώρα… Αποκτήθηκαν νόμιμα και δεν έχουμε καμιά πρόθεση να αλλάξουμε το νόμο»! Μάλιστα. Στην εποχή που ζούμε τίποτα δεν φαντάζει εξωπραγματικό και παράλογο. Όμως, κάποιοι είμαστε απροσάρμοστοι προς κάποια από τα σημερινά βυσσοδομήματα. Χωρίς να θεωρηθεί ότι … κομίζουμε γλαύκα, ας μας επιτραπεί να εκθέσουμε κάποιες απλές σκέψεις γύρω από το συγκεκριμένο θέμα. Πρόκειται λοιπόν, για τα πολυσυζητημένα γλυπτά του Παρθενώνα (και όχι μόνο), τα οποία ανενδοιάστως είχε ξηλώσει και αρπάξει ο λόρδος Τόμας Έλγιν, βεβηλώνοντας και καταστρέφοντας μνημεία παγκοσμίου πολιτισμού.
Ως γνωστόν, το εκπληκτικό μνημείο με την παγκόσμια λάμψη, ο Παρθενώνας, είχε θεμελιωθεί το 447 π.Χ. από τον Περικλή. Είχε σχεδιαστεί από τους δυο κορυφαίους αρχιτέκτονες της εποχής, τον Ικτίνο και τον Καλλικράτη, ενώ τη γενική εποπτεία είχε ο ιδιοφυής γλύπτης Φειδίας, ο οποίος έχοντας βοηθούς τους μαθητές του, Καλλίμαχο, Αλκαμένη και Αγοράκριτο, διακόσμησε αριστοτεχνικά το αρχιτεκτονικό αυτό μεγαλούργημα. Κατά τους χρόνους της ρωμαιοκρατίας ήταν απόλυτα σεβαστός, τόσο ο μέγιστος και υπέρλαμπρος ναός, όσο και όλος ο περιβάλλων χώρος του ιερού βράχου της Ακροπόλεως. Όταν επικράτησε ο χριστιανισμός, ο Παρθενώνας έγινε χριστιανικός ναός ως Παναγία Αθηνιώτισσα, στον οποίο, μάλιστα, κατέβηκε και προσκύνησε ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β’ ο βουλγαροκτόνος. Αργότερα, με την εισβολή των Φραγκο-σταυροφόρων, ο Ατσαγιόλι (1381-1395) μετέβαλε τον Παρθενώνα σε καθολικό ναό, ενώ από το 1458, που οι Τούρκοι κατέλαβαν την Αθήνα, ο Παρθενώνας έγινε τζαμί. Ιδιαίτερη σημασία έχει το ότι όλοι οι προαναφερθέντες, που χρησιμοποίησαν τον Παρθενώνα ως ναό της δικής τους θρησκείας, όπως οι Ρωμαίοι, οι ορθόδοξοι χριστιανοί, οι Φράγκοι, ακόμα και οι Τούρκοι, άπαντες σεβάστηκαν το μνημείο. Δεν αφαίρεσαν τίποτα από αυτό, δεν το κατέστρεψαν. Σεβάστηκαν απόλυτα την αρχική του μορφή και τον απαράμιλλο διάκοσμό του.
Όμως, το θεσπέσιο αυτό μνημείο έμελλε να γνωρίσει και την … επέλαση του «πεπολιτισμένου» Έλγιν, ο οποίος ήταν πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη από τα τέλη του 18ου μέχρι και των αρχών του 19ου αιώνα. Έτσι, από το 1801 έως το 1812 ξήλωσε και άρπαξε τα περισσότερα αριστουργηματικά γλυπτά του Παρθενώνα, κάποια από τον ναό της απτέρου Νίκης, καθώς και έναν κίονα και μια καρυάτιδα του Ερέχθειου, λεηλατώντας ασυστόλως αυτά τα παγκόσμια πολιτισμικά μνημεία. Εκείνα τα βαρύτιμα αριστουργήματα τα μετέφερε στην Αγγλία, όπου τα πούλησε (!) στην Αγγλική κυβέρνηση το 1816, σαν να ήταν … πατρική του περιουσία. Τα πολύτιμα κλοπιμαία μάλιστα, τα επονόμασαν «ελγίνεια μάρμαρα» δίνοντάς τους το όνομα του κλέφτη! Τις βάρβαρες και βέβηλες αυτές πράξεις του τις επέκριναν πάρα πολλοί ευρωπαίοι επιφανείς των γραμμάτων και των τεχνών, μεταξύ των οποίων και ο συμπατριώτης του λόρδος Βύρων με το ποίημά του «η κατάρα της Αθηνάς».
Κατά καιρούς και κυρίως κατά τις τελευταίες δεκαετίες έγιναν και γίνονται κάποιες προσπάθειες για την επιστροφή των κλοπιμαίων και την επανατοποθέτηση στις φυσικές τους θέσεις. Επ’ αυτού συνηγορούν μάλιστα και παγκόσμιες προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, καθώς και πολλές διεθνείς οργανώσεις. Όμως η υπουργός πολιτισμού της Μ. Βρετανίας κ. Φρέϊζερ ισχυρίζεται ότι τα «ελγίνεια μάρμαρα» (!) ανήκουν στην κυριότητα του Ηνωμένου Βασιλείου, διότι αγοράστηκαν νόμιμα. Το ζήτημα πλέον εμπίπτει καθαρώς σε νομικές διερευνήσεις, για να αποδειχθεί βάσει ποίων νομίμων παραστατικών κατείχε στην ιδιοκτησία του τα μάρμαρα, ο Έλγιν, για να είναι νόμιμη και η πώλησή τους προς το Ηνωμένο Βασίλειο. Και επειδή – μάλλον – δεν υπάρχουν τέτοια παραστατικά, η πώληση των γλυπτών από τον Έλγιν προς το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι αναμφιβόλως παράνομη. Συνεπώς, η κ. Φρέϊζερ προκειμένου να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, μήπως ομολογεί ότι οι αγοραστές των γλυπτών είναι κλεπταποδόχοι;
ακολουθήστε το aixmi-news.gr στο Facebook για να μαθαίνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
