Η γεωγραφική θέση του Μεσολογγίου αλλά και οι διάφορες ευκαιρίες για εργασία, υπήρξαν καθοριστικοί παράγοντες για τη διαμόρφωση του πληθυσμού και των επαγγελμάτων, από τα πρώτα μεταπελευθερωτικά χρόνια μέχρι και σήμερα.
Για πολλές δεκαετίες, το Μεσολόγγι ήταν η φυσική πύλη της δυτικής Στερεάς αλλά και της Ηπείρου, μέσω θαλάσσης προς την Πελοπόννησο και την πρωτεύουσα, καθώς και η φυσική είσοδος από τα μέρη αυτά αλλά και από κοντινά νησιά και κυρίως από την Κεφαλονιά, που υπήρξε και ο μεγάλος τροφοδότης ανθρώπινου δυναμικού για την πόλη.
Το Μεσολόγγι δεν έπαψε να είναι μετά την απελευθέρωση ένα από τα πρώτα 5 λιμάνια της χώρας και έδρα μιας από τις 5 λιμενικές περιφέρειες κατά τον Οργανισμό Λιμενικών Αρχών του 1834, πράγμα που σημαίνει ότι μέσα από το εμπόριο και τις συγκοινωνίες, οι άνθρωποι εξασκούσαν ένα ευρύ φάσμα θαλασσίων επαγγελμάτων. Υπήρχαν λοιπόν ναυπηγεία και εξοπλισμοί σκαριών, καραβοκύρηδες, καπεταναίοι, εκτελωνιστές, ναυτικοί πράκτορες και φορτοεκφορτωτές ξηράς. Παράλληλα με την πρωτογενή παραγωγή, στη λιμνοθάλασσα με την αλιεία και την αλατοπαραγωγή και στον κάμπο με τις κτηνοτροφικές ασχολίες, ο δευτερογενής τομέας με τη ναυπηγία, την καρροποιία, την οικοδομία, την υφαντική, το καπνεργοστάσιο και ο τριτογενής με την παροχή υπηρεσιών, αποτελούσαν ευκαιρίες για εργασία στην πόλη. Αυτό εξηγείται και από το μεγάλο ρεύμα αστυφιλίας προς το Μεσολόγγι, από τα πρώτα μεταπελευθερωτικά χρόνια. Βέβαια πολλά από τα προαναφερθέντα επαγγέλματα έχουν σαφώς εξαφανιστεί, αφού τα καρνάγια και καραβομαραγκοί επέζησαν μέχρι και τη δεκαετία του 30 και τα κάρρα κυλούσαν στους δρόμους μέχρι τα χρόνια της δεκαετίας του 50, ενώ μέχρι την ίδια δεκαετία λειτουργούσαν ακόμη ναυτικά και εκτελωνιστικά γραφεία.
Αν και είναι δύσκολο να δώσει κανείς τη γεωγραφία των επαγγελμάτων, ορισμένα επαγγέλματα είχαν τη δική τους ιδιαίτερη καταγωγή, ανάλογα με την προέλευση των ανθρώπων. Έτσι αν εξαιρέσουμε την αλιεία και τα άλλα επαγγέλματα της θάλασσας που βρίσκονταν στα χέρια γηγενών Μεσολογγιτών αλλά και Αιτωλικιωτών, οι φούρνοι ήταν στα χέρια Ηπειρωτών, οι αργυρο – χρυσοχόοι ήταν επίσης Ηπειρώτες, πολλοί μπακάληδες κρατούσαν από την ορεινή Ναυπακτία, ενώ μανάβηδες ήταν Κεφαλονίτες. Χτίστες ήταν από τα χωριά της Κόνιτσας και από το Κρίκελλο. Κτηνοτρόφοι και γαλατάδες που τα είδη τους πωλούνταν από σπίτι σε σπίτι, είχαν κατέβει από την ορεινή Ναυπακτία, την Ευρυτανία αλλά και από τη Δωρίδα.
Αλλά το Μεσολόγγι έχει να παρουσιάσει πολιτικούς και στρατηγούς και 5 πρωθυπουργούς, ποιητές και λογίους και εικαστικούς που ξεπέρασαν τα όρια της χώρας. Πρέπει λοιπόν να διασωθεί και να ενισχυθεί η σφραγίδα της πνευματικότητας που ανέκαθεν χαρακτήριζε αυτόν τον τόπο και να αποτελέσει κίνητρο για θετική δραστηριοποίηση.
ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΑΚΗ
