Στο κατάμεστο συνεδριακό κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών, δόθηκε το Σαββάτο 23.5.2026, η μουσικοθεατρική παράσταση :
«Πάντ’ ανοικτά, πάντ’ άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου»
Η παράσταση είναι βασισμένη στα κορυφαία έργα του Εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού, «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» και «Η γυναίκα της Ζάκυνθος». Τα κείμενα επεξεργάστηκε και σκηνοθέτησε ο ταλαντούχος εκπαιδευτικός και σκηνοθέτης κ. Φώτης Λάζαρης με τη βοήθεια στη σκηνοθεσία και το φροντιστήριο της φιλολόγου κ. Μαρίας Φωτίου.
Την πρωτότυπη μουσική και τους στίχους τεσσάρων τραγουδιών για τις δραματουργικές ανάγκες της παράστασης καθώς και την μελοποίηση στίχων των έργων «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» και «Η γυναίκα της Ζάκυνθος» έγραψε ο ανερχόμενος μουσικοσυνθέτης και διευθυντής του Μουσικού σχολείου Πατρών κ. Τάσος Καραγιάννης.
΄Ηταν μια παράσταση, όπως έγραψαν στο πρόγραμμα οι διοργανωτές, «για την ελευθερία, την αντίσταση και τον αγώνα του ανθρώπου να κρατήσει το πνεύμα του ελεύθερο ακόμα και στους πιο ζοφερούς καιρούς».
Η παράσταση συνδιοργανώθηκε από την θεατρική ομάδα «από κοινού» της Α΄ ΕΛΜΕ Αχαΐας και την μικτή χορωδία «AMABILE» και με τη συμμετοχή χορωδίας μαθητών και ορχήστρας εκπαιδευτικών του Μουσικού Σχολείου Πατρών, με αφορμή τον εορτασμό για τα 200 χρόνια από την ηρωική έξοδο του Μεσολογγίου. Τα μουσικά σύνολα διεύθυνε ο κ. Τάσος Καραγιάννης.
Ήταν μια παράσταση που όταν άναψαν τα φώτα, παρατηρήσαμε κλαμένα μάτια. Οι ηθοποιοί, αν και ερασιτέχνες, κατέκτησαν και συνεπήραν το κοινό αναπλάθοντας πάνω στη σκηνή τις ανθρώπινες μορφές που περιγράφει ο Εθνικός μας ποιητής στα έργα που προαναφέραμε.
Στο πλαίσιο της παράστασης, οφείλουμε να επαινέσουμε και να συγχαρούμε τις καθηγήτριες της Α’ ΕΛΜΕ ΑΧΑΙΑΣ, όχι μόνο για τις αμέτρητες ώρες που διέθεσαν σε πρόβες για να ταυτιστούν συναισθηματικά με τις ηρωίδες γυναίκες του Μεσολογγίου και να μεταδώσουν στο κοινό την βαθιά συγκίνηση που προσφέρουν τα έργα τέχνης και μάλιστα όταν η πραγματικότητα των προσώπων και των γεγονότων έχουν το μεγαλείο και το εύρος των διαστάσεων των έργων του Δ. Σολωμού και της πολιορκίας του Μεσολογγίου, αλλά και για να τους εκφράσουμε, ως γονείς, την ευγνωμοσύνη μας που το εκπαιδευτικό τους έργο δεν περιορίζεται στη διδακτέα ύλη που καθορίζει το Υπουργείο Παιδείας, αλλά μιλώντας με τη γλώσσα των συναισθημάτων διδάσκουν στα παιδιά μας, ήθος που ποιεί η θεατρική τέχνη, και έννοιες όπως η εργασία, η γνώση, οι αξίες, η επικοινωνία και οι ανθρώπινες δραστηριότητες ενός πολιτισμού που ενώνει τους ανθρώπους και τους κάνει καλύτερους.
Ας δούμε τι έγραψε στο διαδίκτυο η χορωδός κ. Σόνια Πουλή και πόσο αυθεντικά ερμηνεύουν την προσφορά τους οι ερασιτέχνες καλλιτέχνες που δεν βιοπορίζονται από το προϊόν της τέχνης, αλλά είναι μια στάση ζωής που δεν στοχεύει μόνο στην αισθητική απόλαυση του κοινού, αλλά και στη μετάδοση στην ανθρώπινη συνείδηση το καλλιτεχνικό μήνυμα του έργου.
«Δεν τους βαραίνει ο πόλεμος, μα έγινε πνοή τους»
Έτσι ύμνησε ο Εθνικός μας ποιητής, Διονύσιος Σολωμός τους Ελεύθερους Πολιορκημένους του Μεσολογγίου, οι οποίοι προτίμησαν την ηρωική Έξοδο και όχι την παράδοση στους κατακτητές.
Υπάρχουν βράδια που ο χρόνος διπλώνει. Που το 1826 και το 2026 κάθονται δίπλα δίπλα στην ίδια αίθουσα, αναπνέουν τον ίδιο αέρα, μοιράζονται την ίδια σιωπή πριν από την καταιγίδα.
Αυτή η παράσταση ήταν ένα τέτοιο βράδυ.
Εκατόν πενήντα φωνές — όχι απλώς χορωδοί, αλλά ψυχές που ανέλαβαν να κουβαλήσουν το βάρος μιας ολόκληρης πόλης που επέλεξε να πεθάνει όρθια. Όταν οι φωνές της χορωδίας ανέβηκαν για πρώτη φορά σε πλήρη ένταση, δεν ήταν ήχος — ήταν κατολίσθηση. Κάτι έσπαγε μέσα στον θεατή.
Τα μουσικά όργανα δεν συνόδευαν· διηγούνταν. Έγραφαν παράλληλα κείμενο, αόρατο αλλά ανεξίτηλο. Στις σιωπές, ανάμεσα στις νότες, κρυβόταν ό,τι καμία λέξη δεν τολμά να πει για τον θάνατο με αξιοπρέπεια.
Η μουσική και η χορωδία έπλεκαν μεταξύ τους με τρόπο που μόνο οι μεγάλες παρτιτούρες επιτυγχάνουν — ούτε το ένα να υπηρετεί το άλλο, αλλά και τα δύο μαζί να υπηρετούν κάτι τρίτο, αόρατο και απαραβίαστο: την ανάμνηση.
Οι ηθοποιοί κινήθηκαν ανάμεσα στη χορωδία και τη μουσική σαν ήρωες αρχαίας τραγωδίας — και δεν είναι τυχαία η αναφορά. Το Μεσολόγγι, όπως κάθε αληθινή τραγωδία από τον Σοφοκλή ως τον Αισχύλο, δεν είναι ιστορία ήττας. Είναι ιστορία επιλογής. Οι ήρωες του γνώριζαν την έκβαση — και προχώρησαν. Αυτό ακριβώς έπαιξαν οι ηθοποιοί: όχι θύματα, αλλά ανθρώπους που κοιτούν το αναπόφευκτο κατάματα και δεν σκύβουν.
Η ύβρις εδώ ανήκε στον κατακτητή· η κάθαρση στον θεατή που έφευγε με δακρυσμένα μάτια και ανασηκωμένο κεφάλι.
Το βαρυσήμαντο θέμα της παράστασης, αποδόθηκε σε όλο του το μεγαλείο :
Σύνθεση & Ενορχήστρωση — Η Αρχιτεκτονική του Ήχου
Ένα έργο που σέβεται την ποίηση. Η σύνθεση και η ενορχήστρωση της παράστασης αποκάλυψαν έναν δημιουργό που κατανοεί βαθιά μια θεμελιώδη αλήθεια: όταν συνθέτεις πάνω σε στίχους Σολωμού, η μουσική δεν μπορεί να «ανταγωνίζεται» την ποίηση — οφείλει να τη φωτίζει από μέσα, σαν κερί μέσα σε φανάρι. Και αυτό ακριβώς επιτεύχθηκε με εντυπωσιακή συνέπεια.
Ο μαέστρος μας – Ο Αρχιτέκτονας της συγκίνησης.
Από την πρώτη στιγμή, έγινε σαφές ότι μπροστά μου δεν βρισκόταν απλώς ένας διευθυντής ορχήστρας — βρισκόταν ένας καλλιτέχνης με όραμα, με βαθιά ιστορική συνείδηση και με την ικανότητα να μεταμορφώνει ένα σύνολο μουσικών και τραγουδιστών σε μια ενιαία, αναπνέουσα έκφραση συλλογικής μνήμης.
Ο μαέστρος μας είχε εμφανή σεβασμό στο θέμα της επετείου. Δεν «διέταζε» — προσκαλούσε. Καθοδηγούσε ορχήστρα και χορωδία σαν να τους εξηγούσε κάθε φορά από την αρχή γιατί αυτή η μουσική έχει σημασία.
Είχε απόλυτη αίσθηση του χρόνου. Χαρακτηριστική ήταν η στιγμή της μεγάλης κορύφωσης: όταν η χορωδία και η ορχήστρα έφτασαν μαζί στο απόγειο της έντασης, «τα παιδιά να σωθούν», ο μαέστρος κράτησε εκείνη τη στιγμή αναρτημένη στον αέρα για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου παραπάνω από το αναμενόμενο — και εκείνη η μικρή καθυστέρηση ήταν ίσως η πιο εύγλωττη μουσική πρόταση της βραδιάς. Μέσα σε αυτό το κλάσμα χωρούσαν 200 χρόνια ιστορίας.
Ο Μαέστρος όμως, δεν θα μπορούσε μόνος να δώσει ό,τι ένοιωσε :
Τα πλήκτρα — Η αγκαλιά της παράστασης
Με ήθος, λεπτότητα και βαθιά μουσική κατανόηση, κατόρθωσαν να μετατρέψουν κάθε φράση σε ποίηση ήχου, αποδεικνύοντας ότι είναι καλλιτέχνες πλήρως αφοσιωμένοι στην υπηρεσία του έργου τους.
Τα έγχορδα — Η φωνή της θλίψης και της δόξας
Τα έγχορδα με την αχόρταγη εκφραστικότητά τους, ανέλαβαν μελωδικές γραμμές που κανένα άλλο όργανο δεν θα μπορούσε να αποδώσει. Σε κάποιες στιγμές ήταν αδύνατον να ξεχωρίσεις αν αυτό που άκουγες ήταν ήχος δοξαριού ή ανθρώπινος αναστεναγμός . Υπενθύμιζαν συνεχώς το βάρος της ιστορίας που φέρει αυτή η επέτειος.
Τα πνευστά — Η ηρωική φωνή της Ελευθερίας
Τα πνευστά όργανα έδωσαν στην παράσταση τη μνημειακή της διάσταση. Τα πνευστά ανέλαβαν τον ηρωικό χρωματισμό με μια ορμή που με έκανε να ανατριχιάσω. Ο ήχος τους δεν ήταν απλώς μουσικός — ήταν σχεδόν αρχιτεκτονικός, έκτιζε στον αέρα ένα μνημείο για τους πεσόντες της Εξόδου.
Τα Κρουστά — Ο Παλμός της Ιστορίας
Η δύναμη που κρατά το χρόνο. Σε μια παράσταση αφιερωμένη στην Έξοδο του Μεσολογγίου, τα κρουστά όργανα ανέλαβαν έναν ρόλο που ξεπερνούσε κατά πολύ την απλή ρυθμική λειτουργία τους. Ήταν ο σφυγμός της ιστορίας, ο ήχος που θύμιζε βήματα ηρώων, κανονιοβολισμούς, και τον τελευταίο αλαλαγμό της Εξόδου.
Οι μουσικοί όλοι ήταν άνθρωποι με αποστολή
Πέρα από την τεχνική τους αρτιότητα, αυτό που έκανε τους μουσικούς της βραδιάς να ξεχωρίσουν ήταν η εμφανής συναισθηματική τους δέσμευση με το θέμα. Έπαιζαν σαν να γνώριζαν προσωπικά τον Σολωμό, σαν να είχαν διαβάσει τους στίχους του ξανά και ξανά μέχρι να τους αισθανθούν δικούς τους. Αυτή η εσωτερική σύνδεση με το έργο ήταν ορατή σε κάθε κίνηση δοξαριού, σε κάθε πάτημα πλήκτρου, σε κάθε φύσημα.
Τελειώνοντας,
η μουσική αυτή βραδιά απέδειξε ότι η τέχνη είναι ο πιο ισχυρός τρόπος να τιμά κανείς την ιστορία. Τα όργανα και οι μουσικοί δεν συνόδευσαν απλώς μια χορωδιακή εκδήλωση — ανέστησαν μουσικά τη μνήμη της Εξόδου, δίνοντας ήχο και σώμα στους στίχους του Σολωμού που για 200 χρόνια φυλάσσουν ζωντανή την ψυχή εκείνης της θυσίας.
Βγαίνοντας από την αίθουσα, η νύχτα έμοιαζε διαφορετική. Πιο βαριά και πιο τίμια.
Ευγνώμων για αυτό που έζησα, που ένοιωσα, και που δεν θα ξεχάσω…
Σόνια Πουλή – Χορωδία Amabile
