Τον ηρωισμό του δημογέροντα Χρήστου Καψάλη και άλλων 400 ανθρώπων τίμησε το Μεσολόγγι, 200 χρόνια μετά την θυσία, με την αναπαράσταση της ανατίναξης της πυριτιδαποθήκης στον Κήπο των Ηρώων μετά την μεγαλειώδη πομπή.
Στις 8 Απριλίου 1826, όταν αποφασίστηκε η Έξοδος, ο δημογέροντας Καψάλης μην μπορώντας, λόγω ηλικίας, να συμμετέχει, προτίμησε να πεθάνει στα ερείπια της πατρίδας του. Την παραμονή της εξόδου είχε περιέλθει την πόλη και είχε συγκεντρώσει ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού που δεν μπορούσε να ακολουθήσει την ηρωική φρουρά. Συγκέντρωσε πολλές γυναίκες, παιδιά, ασθενείς, τραυματίες, ηλικιωμένους, εξαντλημένους από την πείνα και τις αρρώστιες, και όσους ανάπηρους δεν μπορούσαν να πάρουν μέρος στην έξοδο, σχεδόν 400 άτομα. Λίγες ώρες νωρίτερα, το μεσημέρι, είχε κηδεύσει τη γυναίκα του, η οποία πέθανε από τις κακουχίες και την εξάντληση.
Όταν η πυριτιδαποθήκη γέμισε από τους πολιορκημένους, έκλεισε την πόρτα και έβαλε τις πιο νέες κοπέλες στα παράθυρα, για να τις δουν οι εχθροί και να μαζευτούν. Το πρωί, όταν οι Τούρκοι εισέβαλαν στην πόλη, ο Καψάλης ανατίναξε την πυριτιδαποθήκη μαζί με όλους τους παρευρισκόμενους και πλήθος Τούρκων εχθρών. Αυτό αποτυτπώθηκε στο συγκινητικό θεαττικό δρώμενο που έλαωε χώρα μπροστά στον Τύμβο του Κήπου των Ηρώων, καθηλώνοντας, το κοινό.
«Αν χάσω πατρίδα, τι θέλω να ζήσω, ως μόνη ελπίδα, κρατώ τον δαυλό. Από του τεμένους, το πυρ θα ακοντίσω, προς δόξαν του γένους, θυσίαν τελών. Μνήσθιτί μου κύριε….», ήταν τα τελευταία λόγια του δημογέροντα Χρήστου Καψάλη, λίγο πριν βυθίσει τον αναμμένο δαυλό στα βαρέλια με την πυρίτιδα. Αυτά τα λόγια ακούστηκαν για πολλοστή φορά συγκινώντας το πλήθος του κόσμου που έχει έρθει στο Μεσολόγγι για το μεγάλο αυτό γεγονός.
ΒΑΣΩ ΒΗΤΤΑ
