Κάνε κλικ και δες περισσότερο aixmi-news.gr στην αναζήτηση της Google
Πρόσθεσε το στην Google
Του Γ. Απτεραίου
Πήγα, προ ημερών, στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς. Κοίταξα λάδι, ψωμί, λαχανικά, κρέας. Τα βασικά. Κι όπως μετρούσα τις τιμές και κοίταζα το πορτοφόλι μου, μου ξαναήρθε η ίδια σκέψη που μου έρχεται κάθε φορά όταν πάω για ψώνια, τι είναι τελικά αυτή η αγορά που μας κρατάει σφιχτά όλους από τον λαιμό;
Ο αγρότης σπέρνει, ο εργάτης δουλεύει, ο οδηγός κουβαλάει, ο υπάλληλος στήνει τα ράφια, κι εμείς στο τέλος αγοράζουμε.
Όλοι δουλεύουμε ο ένας για τον άλλον, αλλά κανείς δεν το βλέπει. Η αγορά βάζει ανάμεσά μας το εμπόρευμα και το χρήμα και μας κάνει να μοιάζουμε ξένοι. Σαν να μιλάμε με πράγματα, όχι με ανθρώπους.
Ο παραγωγός δεν ξέρει ποιος θα καταναλώσει το προϊόν του. Ο εργάτης δεν ξέρει ποιος θα χρησιμοποιήσει αυτό που έφτιαξε. Κι όμως, ο ένας ζει από τον άλλον. Κι εμείς, που γκρινιάζουμε για την τιμή του ψωμιού, στηριζόμαστε σε μια αλυσίδα ανθρώπων που δεν θα γνωρίσουμε ποτέ. Αλλά η αγορά μάς μαθαίνει να νιώθουμε μόνοι.
Κι εκεί παρεμβαίνει και το χρήμα. Δεν παίρνεις ό,τι χρειάζεσαι· προμηθεύεσαι ό,τι και όσο αντέχει η τσέπη σου. Το ίδιο προϊόν είναι ταυτόχρονα απλή αγορά για τον έναν και στέρηση για τον άλλον. Κι όμως, όλοι παίζουμε στο ίδιο γήπεδο.
Αν κάποτε η κοινωνία στηθεί αλλιώς, κάθε προϊόν θα έχει αποκλειστικό προορισμό να καλύψει μια βιοτική μας ανάγκη, και δε θα φτιάχνεται για την πώληση. Ο καθένας θα παίρνει ό,τι χρειάζεται, όχι ό,τι του επιτρέπει το πορτοφόλι. Το κοινωνικό περίσσευμα δεν θα είναι τότε μέσο πλουτισμού των λίγων, αλλά μια δύναμη που θα συμβάλει πραγματικά στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου όλων μας.
Και τότε δεν θα τσακωνόμαστε για μισθούς, θέσεις και ψίχουλα πλούτου. Η μόρφωση και η περίθαλψη θα είναι δικαιώματα, όχι προνόμια. Ταλέντα δεν θα χάνονται επειδή κάποιος πρέπει από μικρός να κυνηγάει το μεροκάματο. Η τεχνική πρόοδος και η επιστημονική εξέλιξη θα υπηρετούν τον άνθρωπο, όχι το κέρδος.
Κι όσο για τα ισχυρά κράτη που πάντα μιλάνε βαρύγδουπα για ειρήνη, δημοκρατία, οικονομία, για κοινωνική δικαιοσύνη και ελευθερία, αλλά πίσω από τις κουβέντες τους κρύβουν συμφέροντα; Το ερώτημα παραμένει ίδιο, διπλό και απλό: ποιος διαμορφώνει τις συνθήκες και τις αμοιβές εργασίας αφενός· και ποιος παράγει, για ποιον παράγει και ποιος καρπώνεται τον πλούτο της ανθρώπινης δουλειάς αφετέρου.
