Το σπηλαιοβάραθρο, το οποίο βρίσκεται πλάι στον κεντρικό δρόμο του χωριού, έχει είσοδο από φυσικό “πηγάδι” 14 μέτρων βάθους, το οποίο οδηγεί στη μοναδική αίθουσα, που έχει μέγιστο μήκος 18 μέτρα και μέγιστο πλάτος 14. Η 6μετρη κλίση του δαπέδου της αίθουσας, δίνει στο χώρο ένα μέγιστο βάθος -20 μέτρων.
Όσον αφορά στο λιθωματικό διάκοσμό του αποθέσεων, υπάρχουν στοιχεία στο εν λόγω σπηλαιοβάραθρο τα οποία, συνδυαζόμενα μάλιστα, το διαφοροποιούν σημαντικά από τα υπόλοιπα του τόπου.
Συγκεκριμένα:
1) Μεγάλη σχηματική και χρωματική ποικιλία σπηλαιοδιακόσμου. Σταλαγμίτες όλων των σχημάτων, πυργοειδείς, ακόμα και σπάνιοι κουνουπιδόσχημοι, κάποιοι στολισμένοι με κοράλλια σπηλαίων. Κολώνες, μερικές εν τη γενέσει τους, καθώς παρακολουθούμε σε αυτές τη συνάντηση σταλαγμιτών και σταλακτιτών. Σταλακτίτες κλασσικοί, παραπετασματοειδείς ή ασπιδοειδείς, ακόμα και “κρυστάλλινοι” μακαρονοειδείς με τόσο μεγάλη ανάπτυξη, που φτάνουν να σχηματίζουν και αυτοί κολώνες. Κάποιοι από τους σταλακτίτες, επίσης επικαλυμμένοι με κοράλλια σπηλαίων. Λεπτεπίλεπτοι, πολύπλοκοι και διάφανοι εκκεντρίτες, που αψηφούν τη βαρύτητα. Ογκώδεις σπηλαιοαποθέσεις στα τοιχώματα. Τα χρώματα, είναι εξίσου πανέμορφα και με ανάλογη ποικιλία. Όλοι οι τόνοι του λευκού – φαιού, του καφέ, του κόκκινου. Υπάρχουν σπηλαιοθέματα με το παρθενικότερο λευκό και με το βαθύτερο και πιο γλυκό πορτοκαλί.
2) Τεράστια πυκνότητα διακόσμου. Μέσα σε μια αίθουσα λίγων τετραγωνικών μέτρων, υπάρχει όγκος και ποικιλία διακόσμου, που δεν συναντάμε σε εκατοντάδες μέτρα διαδρομών άλλων σπηλαίων.
3) Απόλυτη, κρυστάλλινη καθαρότητα του διακόσμου. Και σχεδόν παντελής απουσία φθορών. Τα ελάχιστα θραυσμένα σπηλαιοθέματα, μοιάζουν να είναι θύμα γεωλογικών φαινομένων. Αυτό, το υποδηλώνει και ο χρόνος θραύσης, ο οποίος πρέπει να είναι παλαιότερος της εποχής που για πρώτη φορά διανοίχθηκε είσοδος στο σπήλαιο κατά τη δεκαετία του 1980, για να έχουν προλάβει ήδη να επανασυγκολληθούν θραύσματα με υλικό σπηλαιοαποθέσεων. Ο ίδιος παράγοντας, της μη ύπαρξης εισόδου στο σπήλαιο, ο οποίος το προστάτευσε από την ανθρώπινη παρουσία και τις εκούσιες και ακούσιες καταστροφές που αυτή συνεπάγεται, το προστάτευσε και από τη ρύπανση και τη διάβρωση την προκαλούμενη από τους προσωρινούς και μόνιμους κατοίκους τέτοιων χώρων και τα περιττώματά τους, όπως οι νυχτερίδες, όταν αυτοί οι χώροι διαθέτουν είσοδο.
Συμπερασματικά: Πρόκειται για ένα μοναδικό, πανέμορφο φυσικό μνημείο. Για ένα χώρο, στον οποίο όχι απλά δεν αγγίζουμε τίποτε, αλλά πρέπει να προσέχουμε ακόμα και προς ποια κατεύθυνση εκπνέουμε. Διαθέτει απολύτως ευαίσθητο και εύθραυστο, λεπτεπίλεπτο διάκοσμο, με εξαιρετικές λεπτομέρειες. Πρόκειται για ένα σπήλαιο, στο οποίο όχι απλά δεν παρεμβαίνουμε, αλλά και δεν μετακινούμε – απομακρύνουμε τίποτε. Τα ίδια τα θραύσματα του διακόσμου, επανασυγκολλούμενα με υλικό σπηλαιοαποθέσεων καθώς πρόκειται για ένα ζωντανό σπήλαιο με έντονη σταγονοροή, θα σχηματίσουν νέα, μοναδικών σχημάτων σπηλαιοθέματα στο χώρο.
Παρά τις γνωστές και απόλυτα σεβαστές, τεσσαρακονταετείς προσπάθειες των κατοίκων της Κωνωπίνας για το αντίθετο, το σπηλαιοβάραθρο αυτό δυστυχώς ποτέ δεν θα καταστεί τουριστικά επισκέψιμο.
Επειδή – και εντελώς συνοπτικά:
1) Έχει πολύ μικρές διαστάσεις. Μια μοναδική αίθουσα 18 Χ 14 μέτρων μέγιστων διαστάσεων, με πολύ μικρότερο εμβαδό λόγω σχήματος, με πολύ μεγάλο τμήμα ακόμα και αυτής να μην φέρει διάκοσμο.
2) Παρά τα εικαζόμενα, δεν υπάρχει συνέχεια του σπηλαίου. Δεν επικοινωνεί με άλλο, γειτονικό σπήλαιο, ούτε υπάρχει τέτοιο. Το κάθετο σχισμοειδές λαγούμι που αποστραγγίζει τα νερά του χώρου, δεν οδηγεί πουθενά, απλά τελειώνει στο υπέδαφος – και να υπήρχε συνέχεια, οι εργασίες διαπλάτυνσης του λαγουμιού θα κατέστρεφαν το σπήλαιο (βλ. κατωτέρω περί μηχανικών καταπονήσεων).
3) Το σπηλαιοβάραθρο, δεν διαθέτει άλλη είσοδο, επίσης παρά τα εικαζόμενα, πέρα της μοναδικής γνωστής βαραθρώδους, που φιλοξενείται εντός ιδιωτικού αύλιου χώρου. Για να καταστεί προσβάσιμο σε επισκέπτες μη σπηλαιολόγους, πρέπει, είτε να διαπλατυνθεί το “πηγάδι” εισόδου ώστε να τοποθετηθεί κλίμακα που να οδηγεί στην αίθουσα του σπηλαίου, είτε να κατασκευαστεί διάδρομος έντονης κατωφέρειας εντός του αύλιου χώρου ο οποίος να οδηγεί στη αίθουσα, είτε να κατασκευαστεί σήραγγα (απολύτως υπερβολική “λύση”, την αναφέρω μόνο επειδή έχει προταθεί) η οποία να οδηγεί στην αίθουσα. Έργα που δεν μπορούν να εκτελεστούν, επειδή απαιτούν χρήση βαρέων μηχανημάτων που θα προκαλέσουν τέτοιες μηχανικές καταπονήσεις στο σπήλαιο, ώστε θα καταστραφεί παντελώς ο ιδιαίτερα ευαίσθητος διάκοσμός του, ο περιορισμένος μάλιστα σε έκταση ώστε δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να θυσιαστεί τμήμα του.
4) Επιπλέον, τέτοια έργα απαιτούν μεγάλη οικονομική δαπάνη, η οποία ποτέ δεν θα αποσβεστεί από το ευτελές εισιτήριο που δικαιολογεί η επίσκεψη σε τόσο μικρό σπήλαιο, ευρισκόμενο μάλιστα σε περιοχή σχετικά μακριά από αστικά κέντρα και από κεντρικούς οδικούς άξονες, μη φέρον δε συνοδά τουριστικά στοιχεία όπως αρχαιολογικά ευρήματα (ήταν τυφλό έγκοιλο = χωρίς είσοδο ως τη δεκαετία του 1980, επιπλέον δεν φέρει επιχώσεις = βραχώδες δάπεδο), παράγοντες όλοι που αποκλείουν τη μαζική επισκεψιμότητα του χώρου.
5) Στο πρόβλημα των καταστροφικών μηχανικών καταπονήσεων από οποιοδήποτε τεχνικό έργο, να συμπληρώσουμε πως ήδη το σπήλαιο παρουσιάζει προβλήματα στατικότητας, καθώς υπάρχουν διακλάσεις (= διαρρήξεις του πετρώματος, που συνοδεύονται από μικρή, της τάξεως χιλιοστών, οριζόντια μετατόπιση των τεμαχίων εκατέρωθεν αυτών) και σημαντικές μετακινήσεις τμημάτων των τοιχωμάτων.
6) Η είσοδος του σπηλαιοβαράθρου, βρίσκεται μέσα σε ιδιωτικό αύλιο χώρο. Νομικά, δεν μπορεί να εκτελεστεί δημόσιο έργο εντός ιδιωτικού χώρου. Πρέπει αυτός να απαλλοτριωθεί (και να καταστραφούν οι ιδιωτικές υπάρχουσες κατασκευές για να εκτελεστεί το έργο), πράγμα που ο ιδιοκτήτης του αρνείται κατηγορηματικά, όπως δήλωσε και σε σύσκεψή μας στο Μεσολόγγι στις 25/2/2015 με τον αντιπεριφερειάρχη κ. Ιωάννη Λύτρα και με τον πρόεδρο της κοινότητας Κωνωπίνας κ. Χρήστο Τίγκα, υπό την αντιπεριφερειάρχη κα Χριστίνα Σταρακά, καθώς και σε δεύτερη σύσκεψη στο Μεσολόγγι την ίδια ημερομηνία με τα ίδια πρόσωπα, χωρίς την παρουσία της αντιπεριφερειάρχη.
7) Προτάθηκε ακόμα, να προβάλλεται το εσωτερικό του σπηλαίου μέσω καμερών, σε αίθουσα στην επιφάνεια. Κανένας δεν θα ταξιδέψει ως την Κωνωπίνα με τα συνεπαγόμενα (κόπο – χρόνο – έξοδα) για να δει μέσω οθόνης ένα μικρό σπήλαιο, σε εποχή που μπορεί να δει στο διαδίκτυο τα σημαντικότερα σπήλαια του πλανήτη. Άδικα θα φωτιστεί το σπήλαιο, αλλοιώνοντας τις φυσικές συνθήκες του, για έναν τέτοιο σκοπό. Αυτή είναι εν ολίγοις η δυσάρεστη αλήθεια, για το σπήλαιο Κωνωπίνας.
