Του Γ. Η. Ορφανού
Η Εργατική Πρωτομαγιά δεν είναι απλώς μια επέτειος. Είναι μια μέρα κοινωνικής μνήμης και αγώνα, που θυμίζει στην ανθρωπότητα ότι τα δικαιώματα των εργαζομένων δεν χαρίστηκαν, αλλά κατακτήθηκαν με κόπο, αίμα, σύγκρουση και θυσίες. Κάθε χρονιά, η 1η του Μάη μας φέρνει αντιμέτωπους με ένα πραγματικά δύσκολο να απαντηθεί μα σημαντικό ερώτημα: Ποιος τελικά κινεί την ιστορία και ποιος κρατά στα χέρια του την πραγματική δύναμη στις ανθρώπινες κοινωνίες των ημερών μας, η εργατική τάξη ή οι κοινωνικοπολιτικά δυνατοί;
Η Ιστορία, λοιπόν, έχει κάνει στο διάβα των αιώνων ολοφάνερο πως οι μεγάλες επαναστάσεις δεν γεννιούνται απλώς από αρχηγούς, κόμματα ή «μεγάλες προσωπικότητες», όπως συχνά ισχυρίζονται πολλοί. Αν κάτσουμε να το σκεφτούμε, στην αλήθεια, τα μεγάλα λαϊκά κινήματα ξεπηδούν από μόνα τους μέσα από την κοινωνία, όταν οι συνθήκες γίνονται πιεστικές και οι ανισότητες μεγαλώνουν. Μοιάζουν με φυσική αντίδραση μιας κοινωνίας χωρισμένης σε τάξεις με διαφορετικά, οικονομικά ή/και πολιτικά, συμφέροντα.
Αυτό που, συνήθως, παρουσιάζεται ως «νόμιμη τάξη» και δικαιοσύνη, δεν είναι ουδέτερο, μήτε κάτι απρόσωπο. Στην πράξη, εκφράζει και δηλώνει τη δύναμη της κυρίαρχης τάξης, η οποία με τη σειρά της φτιάχνει τους κανόνες έτσι ώστε να προστατεύει τη θέση της, τις αρχές, τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της. Έτσι, αυτό που μας παρουσιάζουν συχνά οι πολιτικοί ως δίκαιο, νόμιμο και αυτονόητο εντός ή εκτός εργασιακών χώρων, συχνά δεν είναι τίποτα άλλο παρά το δίκαιο της πυγμής των δυνατών, η δύναμη δηλαδή των ισχυρών που έχει ντυθεί με τον μανδύα του νόμου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η εξουσία δεν λειτουργεί μόνο με νόμους και καταστολή. Δεν επιβάλλεται πάντα με τη βία. Πολύ συχνά χρησιμοποιεί την «πλύση του εγκεφάλου» για να ξεγελάσει και να παρασύρει τους πολίτες. Δηλαδή «μπαίνει στο μυαλό» των ανθρώπων και τους κάνει να βλέπουν τον κόσμο με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Με άλλα λόγια, ζητά να τους πείθει ότι η κατάσταση που ζουν είναι φυσιολογική, ότι «έτσι είναι τα πράγματα» και δεν αλλάζουν εύκολα. Κι έτσι, χωρίς καν εκείνοι να το καταλαβαίνουν, πολλοί αποδέχονται ή συμβιβάζονται με όρους και συνθήκες ζωής και εργασίας που στην πραγματικότητα τους κρατούν αδύναμους.
Γι’ αυτό και η εικόνα που έχουν πολλοί για το κράτος και τη νομιμότητα κάποιος θα μπορούσε να πει ότι να είναι ψεύτικη, παραπλανητική. Η «τάξη» δεν είναι κάτι ουδέτερο· είναι δεμένη άρρηκτα με το οικονομικό σύστημα που τη γεννά και της ορθώνει εμπόδια στον καθημερινό αγώνα για ατομική προκοπή και κοινωνική ευημερία, δηλαδή με έναν τρόπο οργάνωσης όπου λίγοι ελέγχουν την παραγωγή και οι πολλοί ζουν και δουλεύουν κάτω από πίεση.
Έτσι, ο αγώνας των εργαζομένων δεν πρέπει να είναι μόνο για καλύτερες συνθήκες ζωής, αλλά και για την ίδια τους την ελευθερία. Ιδιαίτερα οσάκις έχουμε μορφές καταπίεσης και αυταρχισμού, ο κίνδυνος γιγαντώνει με ζημιογόνες για τη δημόσια και την προσωπική μας ζωή συνέπειες και η ανάγκη για αντίσταση γίνεται πιο άμεση. Οι μάζες και η εργατική τάξη δεν πρέπει να παραπλανώνται από την ιδέα ότι η σύγχρονή μας «δημοκρατία» από μόνη της λύνει όλα τα προβλήματα, ούτε να αποθαρρύνονται από τη σκληρότητα της εξουσίας και να εγκαταλείπουν τον αγώνα για ένα πιο ανθρώπινο αύριο στη δουλειά και στην κοινωνία.
Το πιο άμεσο, όμως, και σημαντικό καθήκον είναι η ενότητα. Ένα ενιαίο μέτωπο όλων των εργαζομένων, ανεξάρτητα από πολιτικές, συνδικαλιστικές ή θρησκευτικές διαφορές, επιβάλλεται, για να μπορέσουν να σταθούν απέναντι στις προκλήσεις των καιρών, αλλά και στην κάθε είδους εκμετάλλευση και την «υποδούλωση» στους ισχυρούς. Μόνο έτσι μπορούν να προστατέψουν τη ζωή τους και των οικογενειών τους, τη φωνή και τη δουλειά τους και, κυρίως, τον κοινωνικό τους ρόλο.
