Φόρο τιμής στις γυναίκες της πολιορκίας απέτισε το Εργαστήρι Συλλογικής Αφήγησης με την εκδήλωση που πραγματοποίησε την περασμένη Τετάρτη στο αμφιθέατρο της Περιφερειακής Ενότητας.
Για να γίνει αυτή η εκδήλωση, τα μέλη του Εργαστηρίου αφιέρωσαν πολύ χρόνο στην έρευνα για να συλλέξουν στοιχεία για τις Μεσολογγίτισσες που έδωσαν όχι μόνο όλα τους τα υπάρχοντα στον αγώνα αλλά ακόμα και την ίδια τους τη ζωή. Με αυθεντικές αφηγήσεις, μουσική και δραματοποιημένα κείμενα, οι συμμετέχουσες γυναίκες ζωντάνεψαν τις μορφές των γυναικών του Μεσολογγίου, αποδίδοντας τιμή σε εκείνες που έζησαν την πολιορκία, την πείνα, τη θυσία και την αιχμαλωσία. Το κοινό παρακολούθησε με βαθιά συγκίνηση την ιστορία των γυναικών που, μέσα σε συνθήκες ακραίας δοκιμασίας, στάθηκαν δίπλα στους άνδρες του αγώνα και πολλές φορές πήραν οι ίδιες τα όπλα, υπερασπιζόμενες την ελευθερία της πατρίδας.
Η αφήγηση ακολούθησε τη δραματική πορεία του Μεσολογγίου από την επανάσταση μέχρι την πολιορκία και την Έξοδο του 1826. Ιστορίες γυναικών όπως η Αλτάνη Μάγιερ, η Μαρουσώ Τσάρα, η Πιτούλαινα και η Γυφτογιάννενα παρουσιάστηκαν μέσα από ιστορικές μαρτυρίες και παραδόσεις, αποκαλύπτοντας τη δύναμη, την αξιοπρέπεια και την αυτοθυσία τους.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσαν οι αφηγήσεις για τη δοκιμασία της πολιορκίας και την τραγωδία που ακολούθησε μετά την πτώση της πόλης: την πείνα που θέρισε παιδιά και γονείς, τις γυναίκες που προτίμησαν τον θάνατο από τη σκλαβιά, αλλά και εκείνες που οδηγήθηκαν αιχμάλωτες μακριά από την πατρίδα. Οι αφηγήσεις αυτές, συνοδευόμενες από μουσικά αποσπάσματα και ποιητικούς στίχους, δημιούργησαν μια ατμόσφαιρα ευλάβειας και βαθιάς συγκίνησης.
Ξεχωριστή καλλιτεχνική παρουσία στη βραδιά είχε ο Γιάννης Πανουκλιάς, ο οποίος τραγούδησε, απήγγειλε αποσπάσματα από τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» του Διονυσίου Σολωμού και πραγματοποίησε καλλιτεχνικές παρεμβάσεις που ενίσχυσαν τη δραματουργία της αφήγησης. Παράλληλα, είχε την ευθύνη του φωτισμού και του ήχου της εκδήλωσης, συμβάλλοντας καθοριστικά στη συνολική ατμόσφαιρα της παρουσίασης.
Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν μεγάλη, ενώ τα σχόλια όσων παρακολούθησαν την εκδήλωση ήταν ιδιαίτερα θερμά. Πολλοί μίλησαν για «έναν ουσιαστικό τρόπο υπενθύμισης στις συνειδήσεις όλων για τη Μεσολογγίτισσα της πολιορκίας, της θυσίας και της αιχμαλωσίας, τονίζοντας ότι κάθε μία από τις γυναίκες του Εργαστηρίου Συλλογικής Αφήγησης απέδωσε τον ρόλο της με ψυχή, σεβασμό και αλήθεια.
Αυτό το αφιέρωμα ήταν που το Εργαστήρι ζήτησε να παρουσιάσει στον Κήπο των Ηρώων και η Δημοτική Αρχή αρνήθηκε λέγοντας ότι δεν μπορεί να μπαίνει ο καθένας στον Κήπο των Ηρώων. Για πρώτη φορά παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2023 επί δημαρχίας Κώστα Λύρου στο κτίριο Χρυσόγελου και επειδή η επιτυχία ήταν μεγάλη και η συγκίνηση των θεατών τεράστια, ο ίδιος ο κόσμος ήταν αυτός που ζήτησε να γίνει αυτή η εκδήλωση και στον Κήπο των Ηρώων. Δυστυχώς όμως τότε ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Δημήτρης Πετρόπουλος αρνήθηκε. Η Ελένη Καρανικόλα η οποία συντονίζει το Εργαστήρι εξέφρασε την πικρία της για την στάση της Δημοτικής Αρχής απέναντι σε αυτή την εξαιρετική έρευνα και δουλειά που έγινε προς τιμήν της Μεσολογγίτισσας ηρωίδας της Επανάστασης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το αφιέρωμα αυτό παρουσιάστηκε και στα Ιωάννινα την Τετάρτη 9 Απριλίου 2025 μεταφέροντας και εκεί το μήνυμα μνήμης και τιμής προς τις γυναίκες του Μεσολογγίου. Και βέβαια η υποδοχή στα Γιάννενα ήταν θερμή.
Εκκρεμεί η πρόταση για ανέγερση μνημείου αφιερωμένου στις Μεσολογγίτισσες ηρωίδες
Στο κλείσιμο της εκδήλωσης επανήλθε ένα ζήτημα που παραμένει ανοιχτό: η ανέγερση μνημείου αφιερωμένου στις Μεσολογγίτισσες ηρωίδες και στα παιδιά της Εξόδου.
Όπως τονίστηκε χαρακτηριστικά: «Έχουν περάσει 200 χρόνια από την Έξοδο και δεν βρέθηκε μέχρι τώρα τόπος μέσα στον Κήπο των Ηρώων για ένα μνημείο αφιερωμένο στις ηρωίδες του Μεσολογγίου. Για αυτές που γκρέμισαν τους τοίχους των σπιτιών τους για να γίνει το τείχος. Δεν βρέθηκε μία μέρα από τις 365 για να τους αφιερώσουμε.»
Υπάρχει ήδη συγκεκριμένη πρόταση από το 2022, υπάρχουν περισσότερες από διακόσιες υπογραφές πολιτών και υπάρχει μια ξεκάθαρη λαϊκή βούληση: να αποδοθεί τιμή στη Μεσολογγίτισσα Ηρωίδα και στα παιδιά της. «Διακόσια χρόνια μετά, η μνήμη ζητά δικαίωση. Και η δικαίωση απαιτεί πράξη — με καθαρότητα και εντιμότητα», λέει χαρακτηριστικά η κα Καρανικόλα.
Ορισμένες φορές η ιστορία αντιμετωπίζεται με επιπολαιότητα
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι τα μέλη του Εργαστηρίου δημιούργησαν το αφιέρωμα έχοντας στο νου τους ότι θα παρουσιαστεί στον Κήπο των Ηρώων και γι’ αυτό έγινε με απόλυτο σεβασμό προς τον χώρο και προσοχή ώστε να μην υπάρξει η παραμικρή παρέκκλιση. Ωστόσο αυτό δεν εκτιμήθηκε από την Δημοτική Αρχή που θεώρησε ότι δεν συνάδει με τον χώρο. Δυστυχώς βλέπουμε για μια ακόμη φορά ότι ορισμένα πράγματα αντιμετωπίζονται με επιπολαιότητα. Οι άνθρωποι που διοικούν τον Δήμο δεν εμβαθύνουν στα νοήματα και στον τρόπο που η συγκεκριμένη ομάδα δημιούργησε αυτό το αφιέρωμα. Έστω και τώρα όμως θα μπορούσε να το δει με περισσότερη προσοχή και όχι επιδερμικά…
