Παρακολούθησα χθες την πρόβα της αναπαράστασης και τα νέα στοιχεία που προστέθηκαν μέσω του θεατρικού δρώμενου.
Θα ήθελα να καταθέσω κάποιες σκέψεις, τόσο ως θεατής όσο και ως άνθρωπος που παρακολουθεί στενά τα πολιτιστικά δρώμενα του δήμου μας και έχει προσφέρει, έστω και ελάχιστα, στον πολιτισμό του τόπου.
Αυτό που είδα μου έδωσε την αίσθηση ενός «παιγμένου» συναισθήματος. Όμως, αυτό παραπέμπει ξεκάθαρα σε θεατρική παράσταση και όχι σε τελετή μνήμης. Κάτι τέτοιο σπάει το βίωμα και σε μετατρέπει σε απλό θεατή, αντί να σε εντάσσει ως συμμέτοχο της στιγμής. Η μουσική, επίσης, φάνηκε να προσπαθεί να κατευθύνει το συναίσθημα, ενώ σε τέτοιες περιπτώσεις το συναίσθημα οφείλει να αναδύεται αβίαστα.
Ο θεατής δεν πρέπει να νιώθει ότι παρακολουθεί, αλλά ότι παρίσταται. Το Ιερό Ταφείο δεν είναι σκηνή. Το δέος γεννιέται μέσα από τη σιωπή και τον συμβολισμό. Οτιδήποτε άλλο αφαιρεί από τον πυρήνα της στιγμής.
Το θεατρικό σε έναν τέτοιο χώρο δεν είναι απλώς άστοχο αλλά αγγίζει τα όρια της ασέβειας.
Για μένα, το σωστό μέτρο είναι αυτό που υπήρχε έως τώρα:
Αφήγηση χωρίς θεατρινισμούς,
χορωδία ως συλλογική φωνή,
στατικότητα,
και συμβολικές πράξεις όπως το φως, η φωτιά και η σιωπή.
Στο θέατρο λέμε «δες τι έγινε», ενώ στην τελετή μνήμης «νιώσε τι σημαίνει».
Ας μην ξεχνάμε ότι σε άλλες αντίστοιχες εκδηλώσεις, όπως στο Ναυαρίνο, το θεατρικό και οπτικό στοιχείο πραγματοποιείται εκτός ιερού χώρου, όπου δεν υπάρχει ταφικός ή μνημειακός χαρακτήρας. Ακόμη και στην Άλωση της Τριπολιτσάς, όπου παρουσιάζεται κανονική παράσταση, αυτή δεν λαμβάνει χώρα σε χώρο μνήματος.
Το Ηρώων, όπως το αποκαλούμε, είναι ταφικός και ιερός χώρος. Σε αυτόν τον χώρο αποφεύγεται η υποκριτική και προτιμάται ο συμβολισμός.
Ας μη χάνουμε το μέτρο.
Τιμή και δόξα.
Λιβάνι και κερί.
Δημήτρης Μανιάτης
