Της Φωτεινής Τσιτσώνη – Καβάγια
Είναι ένας τόπος γαλήνης και ηρεμίας, ένας τόπος πνευματικότητας και περισυλλογής, ένας τόπος ανάτασης ψυχικής!
Ένας τόπος, όπου η όσφρηση απολαμβάνει τη θαυμάσια ευωδιά της πλούσιας βλάστησης, όπου, τα ανυπέρβλητα και ανεκδιήγητα κάλλη της φύσης συναντούν μοναστήρια μεγαλόπρεπα, αλλά και Κελιά ταπεινά, και Σκήτες και Καλύβια και Ερημητήρια γραφικά. Ένας τόπος, όπου, όλα μιλούν για του Πλάστη τη σοφία! «Εκεί, όπου όλα εστίν εν σοφία πεποιημένα!». Και ο λόγος, για το Άγιο Όρος! Είναι η μοναχική πολιτεία της σιωπής, στην ανατολικομεσημβρινή χερσόνησο του νομού Χαλκιδικής, που μοιάζει με μια θεόκτιστη πυραμίδα, και, που ξεπροβάλλει από της θάλασσας τα βάθη, μεταξύ Αιγαίου πελάγους, Ελλήσποντου, Σμύρνης και Θεσσαλονίκης.
Στον κόλπο του Αγίου Όρους και το λιμάνι του ή αλλιώς, ο αρσανάς της Δάφνης, όπου, αγκυροβολούν τα πλοία, που αποβιβάζουν τους επισκέπτες-προσκυνητές. Εκεί, στεγάζεται και το Λιμεναρχείο, το Τελωνείο, το Ταχυδρομείο, το Εστιατόριο, το Ξενοδοχείο, το Φαρμακείο, το Παντοπωλείο, και παράρτημα της Αστυνομίας και καταστήματα ειδών μικροτεχνίας.
Πρωτεύουσά του, οι Καρυές, όπου, υπάρχει το Πρωτάτο, ένα κτηριακό συγκρότημα, που φιλοξενεί εκεί τα ανώτατα μοναστικά όργανα του Άθω, και ονομάστηκε Πρωτάτο, από το αξίωμα του Πρώτου, δηλ. της Αρχής του Όρους και είναι το σημαντικότερο κτίσμα των Καρυών.
Στον οικισμό των Καρυών επίσης υπάρχουν τα Κονάκια, δηλ. τόποι διαμονής των αντιπροσώπων των Μονών των 19 εκ των 20, πλην αυτής του Κουτλουμουσίου, επειδή είναι πολύ κοντά στον οικισμό.
Εκτός όμως από τους εκπροσώπους των Μονών, στις Καρυές, διαμένουν και μοναχοί, που ασχολούνται με την αγιογραφία και τη μικροτεχνία, αλλά, και λαϊκοί υπάλληλοι και μεταφορείς και διοικητικοί.
Ο Ναός του Πρωτάτου, δεσπόζει στο κέντρο των Καρυών, και είναι ο αρχαιότερος του Αγίου Όρους, αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Ανοικοδομήθηκε από τον Άγιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη κατά το β΄μισό του 10ου αι. Είναι τρίκλιτη Βασιλική με αγιογραφίες και τοιχογραφίες αριστουργήματα, που αποδίδονται στον πρωτομάστορα της μακεδονικής Σχολής, Μανουήλ Πανσέληνο.
Στο Ιερό Βήμα του Ναού αυτού, σε θέση περίοπτη, φυλάσσεται η Εικόνα της Θεοτόκου Άξιον Εστί, που είναι η Εφέστιος, δηλ. η προστάτιδα Εικόνα όλου το Όρους και όλων των αγιορείτικων Μονών, στις οποίες υπάρχουν και αντίγραφά Της!
Ενθρονισμένη στο Ιερό Σύνθρονο, ατενίζει από εκεί τους προσκυνητές και είναι η προστάτιδα και η δόξα των Αγιορειτών.
Μπροστά στη θαυματουργή αυτή Εικόνα, πρωτοψάλθηκε από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ, ο ύμνος «Άξιον Εστίν ως αληθώς», και στο πλαίσιό της φέρει τις σφραγίδες και των 20 Μονών. Γιορτάζει με μεγάλη λαμπρότητα, τη δεύτερη μέρα της Λαμπρής, δηλ. την Εβδομάδα της Διακαινησίμου, αλλά και στις 11 Ιουνίου, σε ανάμνηση του θαύματος με τον Αρχάγγελο Γαβριήλ.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΛΙΤΑΝΕΙΑ
Κορυφαίο γεγονός της Διακαινήσιμης Εβδομάδας, για το Άγιο Όρος, είναι η μεγάλη Λιτανεία της θαυματουργής Εικόνας, «Άξιον Εστί», στις Καρυές, τη Δευτέρα του Πάσχα, που διαρκεί ώρες πολλές. Αυτή την ημέρα, η Εικόνα, εξέρχεται προς λιτάνευση, συνοδεία όλων των μοναχών, αλλά και των παρευρισκόμενων εκεί προσκυνητών. Η Λιτανεία, περνάει από όλα τα κτίσματα της πόλης των Καρυών, Μονές, Κονάκια, Σκήτες, Κελιά, κάνοντας στάση μπροστά σ’αυτά. Σε κάθε στάση, αναπέμπεται Δέηση, προς την Υπεραγία Θεοτόκο.
ΟΙ ΕΞΟΔΟΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΟΡΟΣ
Η πρώτη έξοδος της Εικόνας, έγινε το 1963 κατά τον εορτασμό της χιλιετηρίδας του Αγίου Όρους,(963-1963μ.Χ.), όταν μεταφέρθηκε στην Αθήνα, όπου την προσκύνησε πλήθος πιστών.
Η δεύτερη, τον Οκτώβριο του 1985 στη Θεσσαλονίκη κατά τον εορτασμό των «Δημητρίων».
Η τρίτη, τον Νοέμβριο του 1987, όταν τέθηκε σε προσκύνημα στον Μητροπολιτικό Ναό των Αθηνών, σε συνδυασμό με την άφιξη στην Αθήνα του Οικουμενικού Πατριάρχη Δημητρίου.
Η τέταρτη, τον Οκτώβριο του 1994, όταν η Ιερά Κοινότητα του Όρους, τη συνόδευσε στην Κύπρο, προς ενίσχυση του θρησκευτικού φρονήματος των πιστών και προς ευλογία και χάρη του από δεκαετιών δεινοπαθούντος λαού της.
Η πέμπτη έξοδος έγινε αμέσως μετά τους σεισμούς στην περιοχή της Αθήνας (Πάρνηθα), που προκάλεσαν θανάτους και υλικές και φυσικές καταστροφές, το καλοκαίρι του 1999, «τη πρωτοβουλία και παρακλήσει του Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, προς πνευματικήν παρηγορίαν των σεισμοπλήκτων και υλικήν ενίσχυσίν των», αφού τα εισπραχθέντα χρήματα καθορίσθηκε να διατεθούν για τη στέγαση των σεισμοπλήκτων σε οικισμό που θα έφερνε την επωνυμία «Άξιον Εστί».
Η έκτη έξοδός της ήταν τον Οκτώβριο του 2012, που αποφασίστηκε από την Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους ύστερα από σχετικό αίτημα του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ανθίμου, για τις εκδηλώσεις που προγραμμάτισε η Μητρόπολη, στα πλαίσια του εορτασμού των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. Η Αγία Εικόνα τότε, παρέμεινε στον Ι.Ναό του πολιούχου Αγίου Δημητρίου από τις 13 Οκτωβρίου μέχρι την 1η Νοεμβρίου και την προσκύνησαν πολύ περισσότεροι από 100.000 πιστοί, Έλληνες και ξένοι.
Η έβδομη έγινε το 2022, στην Κομοτηνή, όπου την υποδέχτηκε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, Βαρθολομαίος, και όπου παρέμεινε για 6 ημέρες, στον Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, προς εμψύχωση των ακριτών της Θράκης αλλά και όλων των Ελλήνων.
Τον επόμενο χρόνο, από τις 3 έως τις 17 Μαΐου 2023, έγινε, η όγδοη έξοδος της Εικόνας από το Περιβόλι της Παναγιάς, στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών. Η αρχική ιδέα ήταν, η έξοδός της να γίνει στα μέσα Μαρτίου, ωστόσο, το θλιβερό γεγονός του πολύνεκρου δυστυχήματος των Τεμπών δεν το επέτρεψε. Δηλ. η όγδοη έξοδος της Παναγιάς από το Όρος, έγινε με καθυστέρηση 2 μηνών, λόγω αυτού του γεγονότος, και, όταν έφτασε στην Αθήνα, την υποδέχτηκαν στον Ι.Ν. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, παρουσία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κ.κ. Ιερωνύμου. Τότε, την Εικόνα την προσκύνησαν πλήθος πιστών, ενώ, εξαιτίας της μεγάλης κοσμοσυρροής, παρέμεινε για δύο επιπλέον ημέρες στον Ι.Ναό, ως την επιστροφή της στο Όρος, στις 17 Μαϊου 2023.
Και, στις 30 Απριλίου 2026, θα πραγματοποιηθεί η ένατη έξοδος της ιερής Εικόνας από το Όρος, κατόπιν αιτήματος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού προς την Ιερά Κοινότητα του Άθω, για την έλευσή της στην Ι.Π. του Μεσολογγίου, για να λαμπρύνει με την παρουσία Της εδώ, τις επετειακές εκδηλώσεις της πόλης, για τα 200 έτη (1826-2026), από την ηρωική Έξοδο της Φρουράς των Ελεύθερων Πολιορκημένων. Τη συγκεκριμένη, λοιπόν ημερομηνία, θα περιμένουμε, στην Ιερή μας πόλη, στον Μητροπολιτικό Ι.Ν. του Αγίου Σπυρίδωνος, την Έφορο και προστάτιδα του Αγίου Όρους, μοναδική ευλογία για την πόλη μας αλλά και για όλες τις γύρω περιοχές, όπου και θα παραμείνει ως το Σάββατο, 9 Μαϊου.
Και είναι, ο Ι.Ν. του Αγίου Σπυρίδωνος, άρτι ανακαινισμένος, με τη φροντίδα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας. κ. Δαμασκηνού, ένας Ναός ιστορικός, κτισμένος πολύ πριν από την Επανάσταση του 1821, αφιερωμένος στον θαυματουργό Άγιο της Εκκλησίας μας, Άγιο Σπυρίδωνα και, που μετά την καταστροφή που υπέστη κατά την Έξοδο του 1826, ανεγέρθηκε ξανά σε έναν περικαλλή βυζαντινό Ναό.
