Στο προσκήνιο φέρνει ξανά το ζήτημα των απευθείας αναθέσεων ο ανεξάρτητος βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας Μάριος Σαλμάς, με ιδιαίτερα αιχμηρές τοποθετήσεις σε συνέντευξή του στην Κρήτη TV και στον δημοσιογράφο Γιώργο Σαχίνη. Οι απευθείας αναθέσεις καταλύουν κάθε έννοια ανταγωνισμού και έχουν επεκταθεί σε πλήθος δήμων και περιφερειών κάτι που στιγματίζεται γιατί γεννά υποψίες διαφθοράς και ιδιαίτερων σχέσεων.
«Απευθείας ανάθεση είναι η απεμπόληση του δικαιώματος αυτού που διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα να αναζητήσει χαμηλότερες προσφορές και να εξοικονομήσει χρήματα για τον λαό. Αυτό είναι», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «όταν έχεις ένα έργο, βγαίνεις στην αγορά για να πάρεις την καλύτερη ποιότητα στη χαμηλότερη τιμή. Όταν απεμπολείς αυτό το δικαίωμα, δεν παίρνεις ούτε την καλύτερη ποιότητα ούτε τη χαμηλότερη τιμή».
Ο ίδιος έκανε λόγο για ένα φαινόμενο που «έχει διογκωθεί σε πρωτόγνωρα επίπεδα», υποστηρίζοντας ότι την περίοδο 2019–2025 έχουν δοθεί περίπου 12 δισ. ευρώ σε απευθείας αναθέσεις και άλλα 8 δισ. σε διαγωνισμούς με έναν μόνο συμμετέχοντα. «Μιλάμε για 20 δισεκατομμύρια ευρώ, χωρίς να υπολογίζουμε άλλες μορφές αναθέσεων που μπορεί να εκτοξεύουν το ποσό ακόμη και στα 40 δισ.», σημείωσε.
📊 Απευθείας Αναθέσεις – Τα στοιχεία που παρέθεσε ο Μ. Σαλμάς
| Κατηγορία | Ποσό |
|---|---|
| Απευθείας αναθέσεις (2019–2025) | 12 δισ. € |
| Διαγωνισμοί με έναν συμμετέχοντα | 8 δισ. € |
| Σύνολο | 20 δισ. € |
| Εκτίμηση με άλλες μορφές αναθέσεων | έως 40 δισ. € |
📌 Επιπλέον στοιχεία
| Περίοδος | Σύνολο συμβάσεων | Απευθείας αναθέσεις |
|---|---|---|
| 10μηνο 2025 | 200.000 | 160.000 |
| 6μηνο 2024 | 110.000 | 80.000 (≈1,3 δισ. €) |
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις διαδικασίες περιορισμένων προσφορών, λέγοντας πως «καλούνται τρεις προσφορές, αλλά συχνά είναι εναρμονισμένες, με διαφορές της τάξης των λίγων ευρώ», περιγράφοντας ένα σύστημα που, κατά τον ίδιο, ακυρώνει τον ανταγωνισμό στην πράξη.
Ο κ. Σαλμάς έθεσε και ζήτημα ευθυνών, αφήνοντας σαφείς αιχμές: «Αν κάποιος ζημιώνει το Δημόσιο χωρίς ίδιο όφελος, πρέπει να εξηγήσει γιατί το κάνει. Αν υπάρχει όφελος, τότε μιλάμε για διαφθορά», τονίζοντας πως την τελική κρίση την έχει ο πολίτης.
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο κεντρικό κράτος. Το μοντέλο των απευθείας αναθέσεων και των περιορισμένων προσκλήσεων εφαρμόζεται ευρέως και στην τοπική αυτοδιοίκηση, με δήμους και περιφέρειες να αξιοποιούν αντίστοιχες διαδικασίες, συχνά υπό το πλαίσιο «έκτακτων αναγκών». Παρότι οι διαδικασίες αυτές είναι θεσμικά προβλεπόμενες, εγείρονται ερωτήματα για το κατά πόσο διασφαλίζεται ο πραγματικός ανταγωνισμός και η βέλτιστη αξιοποίηση του δημόσιου χρήματος.
Το ζήτημα πλέον δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι βαθιά θεσμικό και αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών: αν το δημόσιο χρήμα διαχειρίζεται με όρους διαφάνειας και αποτελεσματικότητας ή αν παγιώνονται πρακτικές που απομακρύνουν τον ανταγωνισμό από τον πυρήνα των δημοσίων συμβάσεων.
