Γελάγαμε με την ψυχή μας, πιτσιρικάδες όντες και κάπως μεγαλύτεροι, με τον αείμνηστο Γιάννη Μιχαλόπουλο, ως ένα ζοχαδιακό μεν Πρόεδρο αλλά με συγκλονιστική αίσθηση του χιούμορ, που δεν άφηνε ασχολίαστη ατάκα των εκάστοτε δικαζομένων τύπων. Θα μου πείτε υπέγραφε ο μέγας Δημήτρης Ψαθάς, εν έτει 1937, παρακαλώ!

Τώρα μεγαλώσαμε και τις δίκες δεν τις βλέπουμε μόνο από την τηλεόραση. Τις ζούμε και οι ίδιοι, είτε ως πρωταγωνιστές είτε ως κομπάρσοι. Θλίψη και παρακμή, είναι νομίζω, δύο χαρακτηρισμοί που ταιριάζουν στην σημερινή δικαστική πραγματικότητα.

Από την μία τα μουχλιασμένα και ασυντήρητα δικαστικά «μπουντρούμια» - μέγαρα, με τα μωσαϊκά να έχουν αλλάξει χρώμα, ποτισμένα από τις λάσπες και τα χιλιάδες σβησμένα αποτσίγαρα των κυριλέ παρεπιδημούντων, των αγχωμένων αγροίκων και των μελαμψών πλιατσικολόγων. Η μπόχα στον προθάλαμο ανυπόφορη. Η αίθουσα του ακροατηρίου ίδιας παρακμής, με τα ίδια καθίσματα που καθόμασταν σαν ήμασταν παιδιά (τουλάχιστον 40ετίας), ψυχρή και πανύψηλη για να μην μπορείς να …φτάσεις το μεγαλείο της Θέμιδος.

Η θλίψη και η παρακμή δυστυχώς συμπληρώνονται από το δεύτερο σκέλος της ιερής αυτής διαδικασίας, την έδρα. Φιγούρες κατηφείς, απρόσιτες, βλοσυρές, απόμακρες, σαν να αρνούνται σχέση με την πραγματικότητα, με μηδενική αίσθηση του χιούμορ, σαν να ντρέπονται ή να μην πρέπει να χαμογελάσουν, ακούγοντας ένα αυθόρμητο αστείο, μην τυχόν και εγγράψουν την υποψία πως μεροληπτούν υπέρ κάποιου. Η γλώσσα τους ξύλινη, ακαταλαβίστικη, νομικίστικη, ίδια μ’ αυτή των δικηγόρων (άλλη πάστα αυτοί!), για να συνεννοούνται μεταξύ τους κι εμείς ν’ απορούμε μην τυχόν και ξεχάσαμε την μητρική μας γλώσσα. Και να τρέμεις κι από πάνω μην πεις καμμιά «αδόκιμη», μη νομική άποψη και βρεθείς από κατήγορος κατηγορούμενος. Λάθη δεν συγχωρούνται είτε υπερασπίζεις τον εαυτό σου είτε είσαι μάρτυρας υπέρ ή κατά κάποιου. Συνήθως η Θέμις σήμερα σε κοιτάζει μόνο με νεύρα και σπανίως ή ποτέ με κέφια.

Θέλετε την άποψή μου (σαφώς και δεν την επιθυμείτε, το ερώτημα είναι ρητορικό); Την προτιμώ με κέφια, ανθρώπινη, γήινη, σε μόνιμη επαφή με την πραγματικότητα κι όχι εγκλωβισμένη σε γυάλινο πύργο, να βαυκαλίζεται για τον τρόπο που ασκεί την αποστολή Της και το λειτούργημά Της (όντως άκρως σημαντικές προϋποθέσεις δημοκρατίας). Την προτιμώ ανθρώπινη γιατί δικάζει ανθρώπους και αποδίδει δικαιοσύνη μεταξύ ανθρώπων. Πρέπει να ζει ανάμεσά μας, να είναι Μία από μας, τους κοινούς θνητούς, που έχουμε την ανάγκη Της, να Την γνωρίζουμε και να μας γνωρίζει. Να μην Την σέβονται επειδή Την φοβούνται: «Σεβόμαστε τον θεσμό της ανεξάρτητης Δικαιοσύνης και τις αποφάσεις της … αλλά…». Πάντα θα πλανάται ένα «αλλά» που δεν θα αφήνει τον καθένα μας να «απολαύσει» τον θεσμό, με τις σοφές και προ πάντων δίκαιες αποφάσεις του. Ιδιαιτέρως στις μικρές κοινωνίες που ζούμε εμείς, αν διατηρούσαν επαφή με πρόσωπα και καταστάσεις, δεν θα μπορούσαν να ξεγελαστούν από νομικίστικα τερτίπια και έωλες δικαιολογίες των ετέρων του συναφιού τους, των δικηγόρων (χρήσιμοι, δεν λέω) και να εκφέρουν εσφαλμένη κρίση σε οφθαλμοφανέστατες υποθέσεις. Θα ήξεραν να ξεχωρίζουν τους ψευδομάρτυρες από τους ειλικρινείς. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, ένας αποτυχημένος διευθυντής σχολείου να αποτελεί αξιόπιστο μάρτυρα επειδή και μόνο τον «έχωσε» το κόμμα και τον «πρόβασε» σε διευθυντή Εκπαίδευσης και όλη του την θητεία να αναλίσκεται σε «εξυπηρετήσεις» ημετέρων και απίστευτες γκάφες. Κάτι τέτοιους τους «έκοβαν» από την αρχή οι Σπαρτιάτες και τους πέταγαν στον Καιάδα, πριν μεγαλώσουν. Θα ήξεραν επίσης πως το λουμπάγκο (μου διαφεύγει η επιστημονική ονομασία) δεν σου επιτρέπει να πηδάς τρία-  τρία τα σκαλιά ή να πηδάς από χωριό σε χωριό ή από υποψήφιο σε υποψήφιο και γενικώς να πηδάς. Εξακολουθεί δε να μην σου τα επιτρέπει όλα αυτά (το λουμπάγκο) έστω κι αν έχει εγκριθεί από άριστο μεν επιστήμονα, με ιδιαίτερη έφεση στα θεία, που όμως δεν ήθελε να εκθέσει αλητάμπουρα «συνάδελφό του» (που είχε πρωτοκάνει την σπάνια αυτή διάγνωση) και προσυπέγραψε εν γνώσει του αναληθώς, ίνα πληρωθεί το ρηθέν «κόρακας κοράκου δεν βγάζει μάτι», έστω κι αν τον βλέπει ο Κύριος. Άλλωστε, φιλτάτη Θέμις, δεν είναι η πρώτη φορά ούτε θα είναι η τελευταία που «λειτουργοί» του Ιπποκράτη ψεύδονται καθ’ έξιν και το γνωρίζεις.

Όμως ποιος σπάει αβγά, την σήμερον ημέραν; Εδώ υπηρέτες σου, δικοί σου «λειτουργοί», μετράνε τις γυναίκες με μεζούρες, τα ’κονομάνε χοντρά, συναγελάζονται με όλα τα κατακάθια, εξαγοράζονται και αποφυλακίζουν εμπόρους ναρκωτικών, ασελγούντες σε παιδάκια, ανώμαλους βιαστές, αποβράσματα της κοινωνίας και των θεσμών της. Κι όταν βρεθούν κάνα δυο που έχουν τα …φρύδια και τολμήσουν να κουνήσουν το σύστημα, σπεύδουν κάτι ηλιθιόφατσες, κάτι αδίστακτα τομάρια, κάτι θρασύδειλοι κοπρίτες, τύπου Παπαϊωάννου, να τους κουνήσουν αυτοί απειλητικώς το δάχτυλο για να σιωπήσουν (αυτόν δεν θα τον έπαιρνα ούτε για πορτιέρη στην Ποντίκω, να δίνει τα χαρτιά υγείας και τα …ρέστα).

Φιλτάτη Θέμις, ο Ελληνισμός αυτήν την στιγμή εξαφανίζεται από τον χάρτη, ο Ελληνισμός που Σε γέννησε, που Σε ανέδειξε στα πέρατα του κόσμου. Αυτήν ακριβώς την στιγμή πρέπει να τον σώσεις με την καταλυτική Σου δύναμη: Να στείλεις στο απόσπασμα όλους τους θρασύτατους προδότες, που κυβερνάνε με την ανοχή όλων μας. Τότε ο λαός θα Σε πιστέψει, θα πιστέψει στην αποστολή Σου. Ας έκανες λάθος σ’ ένα πήδημα από λουμπάγκο και σε άλλα σοβαρότερα ασφαλώς. Όλα θα Σου τα συγχωρέσει ο μεγάθυμος ελληνικός λαός. Ίσως τότε βρεις κι Εσύ το κουράγιο να έχεις κέφια στην έδρα, να χαμογελάς και να νοιώθεις ένα μ’ όλους εμάς, που Σε αγαπάμε και Σε θεωρούμε την τελευταία μας ελπίδα. Μην μας προδώσεις…

Χρήστος Βλαχογιάννης

Καθηγητής Μουσικής

Υ.Γ. Άφησα για το τέλος το εξής αμίμητο που είπε προς το δικαστήριο ένας κατάμαυρος, πολύ μαύρος, έσω τ’ έξωθεν, σαν τ’ αποκαΐδια που έμειναν, όταν έπιασε φωτιά το σχολείο που πήγαινε: «Δεν μπορούμε δηλαδή ούτε ν’ αρρωστήσουμε, επειδή το θέλουν μερικοί»; Πού βρίσκεται το αστείο; Μα δεν έχει σηκώσει σπίρτο στην ζωή του, παρά μόνο για να βάλει φωτιά στο τσιγάρο του. Ευτυχώς δε που δεν φοράει και παντελόνια και δεν κινδυνεύει να τα κάψει.