Αγγελίες    Επικοινωνία

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 04/10/2018

Επιμέλεια: Rodi de Fuca

Έτος 1586! Δεκαπέντε χρόνια µετά τη µεγάλη ναυµαχία των Curzolari που εκθείασε σ’ όλο τον κόσµο τον Ισπανό πρίγκιπα και µέγα στρατηλάτη της εκστρατείας κατά των Οθωµανών.

Στην πόρτα του µοναστηριού της Nuestra Senora de Gracia, στο Madrigal, ένα “νεαρό κορίτσι” –ούτε δεκαπέντε χρόνων– χτυπούσε την βαριά εξώπορτα να της ανοίξουν. Μέσα απ’ τα ψηλοτείχια της µονής ένα τσούρµο από καλογριές τρέχουν να συντρέξουν την άγνωστη οδοιπόρο. Η σκούρα σιλουέτα, τυλιγµένη µε ένα µανδύα προσκυνητή παρακαλεί µε κλάµατα να την δεχτεί η µοναχή Dona Ana de Austria y Mendoza.

- Έρχοµαι από πολύ µακριά. Απ’ το Χερέζ, εκεί στη Γρανάδα. Πρέπει να δω οπωσδήποτε την αδελφή Άννα.

 - Δεν ήρθα µόνη µου, ο ντον Χουάν ντε Μεντόζα µε συντροφεύει. Όµως είναι ανάγκη να δω την Άννα! Μόνο σ ’αυτή θα πω το µυστικό µου.

Η Ana de Austria y Mendoza, κόρη του πρίγκιπα Juan de Austria παραµόνευε πίσω απ’ τις βαριές κουρτίνες του σαλονιού. Είχε περάσει πολλά για να εµπιστευτεί τώρα ένα βυζανιάρικο που ήρθε απ’ το υπερπέραν να αναταράξει την ηρεµία της, Σίγουρα είχε εφεύρει το όνοµα αυτουνού που την συνόδευε για να την σχετίσει µε την ένδοξη οικογένεια των Μεντόζα. Έκλεισε τα µάτια, ανασήκωσε τα ιµάτιά της κι αποσύρθηκε στα ιδιαίτερά της δίχως να αναγνωρίσει τον χαµένο της αδελφό κάτω απ’ τον κοριτσίστικο µανδύα.

Η νεαρή σιλουέτα µε δάκρυα στα µάτια έκλεισε πίσω της τη βαριά εξώπορτα και κατηφόρισε ως τη πλατεία του Madrigal de las Altas Torres. Ο γηραιός κύριος µε τα άσπρα µαλλιά και την ασήκωτη κάπα στους ώµους, έτρεξε να την παρηγορήσει.

 - Μίλα!

 - Είναι µάταιο θείε Χουάν. Δεν θέλει να µε δεχτεί... Ξέσπασε το νεαρό αγόρι ξεσκεπάζοντας το πρόσωπο του κι αφήνοντας να φανεί το ελάχιστο χνούδι που κάλυπτε τα µαγουλά του.

 - Λυπάµαι Φραγκίσκο! Λυπάµαι πολύ, απάντησε µε δάκρυα στα µάτια ο γέρος στο νέο αγόρι. Πέταξε από πάνω σου αυτόν τον άβολο µανδύα και παίρνουµε το δρόµο του γυρισµού. Κανένας πια δεν θυµάται το γιο του Don Juan de Austria!

Ο ήρωας της δοξασµένης ναυµαχίας των Curzolari (Εχινάδων Νήσων) Juan de Austria στα είκοσιδυό του είχε “ξελογιάσει” την Μαρία ντε Μεντόζα µια ντελικάτη αριστοκράτισσα -Ισπανίδα- γόνος της σηµαντικής οικογένειας του καρδινάλιου Μεντόζα. Με τη Μαρία απέκτησε µια κόρη κι ένα γιο. Η κόρη του, Άννα, γεννήθηκε το 1569 στο σπίτι της φηµισµένης µονόφθαλµης Πριγκίπισσας του Έµπολι, που ‘ταν κι αυτή µια Μεντόζα, και που έγινε πασίγνωστη από το µυθιστόρηµα της Almudena de Arteaga και ακόµα περισσότερο από την κινηµατογραφική ταινία του Terence Young µε πρωταγωνίστρια την Olivia de Havilland. Την µικρή Άννα γαλούχησε η ίδια η παραµάνα που είχε µεγαλώσει και τον Χουάν, η dona Magdalena de Ulloa. Σε µικρή ηλικία την έστειλαν στο µοναστήρι του Μαδριγάλ. Εκεί αναµείχτηκε στο φηµισµένο “σκάνδαλο του ζαχαροπλάστη” και γι’ αυτό το λόγο παρέµεινε έγκλειστη για τρία χρόνια πριν της δοθεί χάρη από τον γιο του Φιλίππου και πάρει τη θέση της πρεσβύτιδας. Εγκατάλειψε εκείνο το µοναστήρι αφήνοντας δωρεά 55 τόνους σιτηρά το χρόνο για να µοιράζονται στους φτωχούς κάθε άνοιξη και πήρε θέση στο µοναστήρι της Santa Gracia de las Huelgas, στο Μπούργκος, σαν Ηγουµένη. Εκεί πέθανε το 1629. Σ’ αυτό το ίδιο µοναστήρι είχε αφήσει την τελευταία της πνοή -σε τρυφερή ηλικία- µια άλλη κόρη του Χουάν λεγόµενη Juana, από ένα εφήµερο δεσµό του µε µια άγνωστη παλατιανή. Η Άννα είναι το µόνο παιδί του Αυστριακού που αναγνωρίστηκε από τα ανάκτορα µετά το θάνατο του, σαν µέλος της βασιλικής οικογένειας.

Από την Μαρία ντε Μεντόζα είχε αποκτήσει το δεύτερο παιδί, ένα αγόρι που ονόµασαν Φραγκίσκο, όταν η νεαρή ερωµένη ακολούθησε τον πρίγκιπα στη Γρανάδα. Από κει και πέρα χάθηκαν τα ίχνη του παιδιού που αναθράφηκε στο Xerez de Marquesado στους πρόποδες της Alpujara στη Γρανάδα κι είχαν απαγάγει Moriscos -Σαρακηνοί- σε παιδική ηλικία. Ο µύθος µε τον οποίο αρχίσαµε για την πιθανή παρουσία του στο µοναστήρι του Μάδριγαλ ψάχνοντας την αδελφή του δεν επαληθεύτηκε ποτέ.

Πριν ακόµα από τη σχέση του µε την “γαλαζοαίµατη” Μαρία είχε σαγηνέψει ο έφηβος Αυστριακός την παιδική του φίλη Αυγουστίνα ντε Ρόµπλες, γειτονοπούλα στο σπίτι της Άννας Μεδίνα, όπου είχε µεγαλώσει ο Χουάν. Απ’ αυτή τη σχέση είχε γεννηθεί ο πρώτος του γιος που επέζησε για ελάχιστο χρόνο.

Μια από τις πιο φηµισµένες ερωµένες του Χουάν ήταν η προκλητική Άννα ντε Τολέδο, κόρη του αντιβασιλέα της Σικελίας Garcia Alvarez de Toledo και σύζυγος του µαρκησίου και κυβερνήτη της Νάπολης, Gonzalo Gomez de Avila. Στην ίδια Ναπολιτάνικη περίοδο από το 72 έως το 76 γεννήθηκε από την ευνοούµενή του, Ζηνοβία Σαρατόσιο, ο µικρός Ιερώνυµος για τον οποίο γνωρίζουµε ελάχιστα µιας κι αυτός πέθανε επίσης πρόωρα. Πολλοί αγνοούν πως το πραγµατικό όνοµα του πρίγκιπα ήταν Ιερώνυµος και µε το ίδιο βάφτισαν το µωρό της Ζηνοβίας.

Υπήρξε κι άλλο “εξώγαµο” γνωστό από την εφηβεία του Juan de Austria που η ύπαρξή του και ή ιστορία του είναι τουλάχιστον περίεργες. Δεν είµαι γνώστης του ονόµατος της µητέρας αυτή τη φορά και το µόνο που ανακάλυψα ήταν το όνοµα του νεαρού που ονόµασαν Πύραµο η Κονράδο. Ο Χουάν έστειλε κρυφά τον νεαρό στη Γαλλία σε δικούς του ανθρώπους για να σπουδάσει. Μετά τον θάνατο του πατέρα του ο Πύραµος παράτησε τις σπουδές και κατέληξε στα καταγώγια ξοδεύοντας όσα του είχε αφήσει κληρονοµιά ο Χουάν, µπλέκοντας σε καυγάδες και σε µεθύσια. Στο τέλος κατέληξε στις φυλακή ξεχασµένος απ’ όλους. Όταν ο θείος του Alejandro Farnesio άρχισε να εξερευνάει την τύχη και την κατάληξη καθενός από τους νόθους του Αυστριακού για λογαριασµό του αυτοκράτορα Φιλίππου Ε’ και αδελφού του πατέρα τους -που υποτίθεται αγνοούσε την ύπαρξή τους- ανακάλυψε τον δύστυχο Πύραµο στα κάτεργα της Βουργουνδίας. Ο αυτοκράτορας έστειλε να πληρώσουν την ελευθερία του και τον έστειλε να στρατολογηθεί στα tercios της Φλάνδρας. Μετά από κάποιο καιρό µεσολάβησε για να του δώσουν βαθµό αξιωµατικού και του παρεχώρησε πάγιο µισθό 50 χρυσών σκούδων το µήνα. Για την περαιτέρω τύχη του Πυράµου δεν υπάρχουν άλλες πληροφορίες… Όµως βαδίζουµε στα χνάρια µιας ακόµη πιο περίεργης ιστορίας που µιλά για την πραγµατική ίσως ταυτότητα του µικρού Πυράµου. Η υποτιθέµενη µητέρα του Χουάν, Μπάρµπαρα Μπλοντµπεργκ που δωροδοκήθηκε από το παλάτι του Καρόλου για να µην ξεσκεπαστεί η αληθινή ερωµένη του αυτοκράτορα που υποτίθεται ήταν πριγκίπισσα από µεγάλη κούνια, παντρεύτηκε λίγο καιρό µετά την γέννηση του Χουάν µε τον παιδαγωγό του πρίγκιπα κι αργότερα κοµισάριο στα Tercios του αυτοκράτορα, Jerοnimo Piramo Kegell! Λέγεται λοιπόν πως αυτός ο Πύραµος που άλλοι θέτουν σαν γιο του Χουάν ήταν στην πραγµατικότητα γιος της Μπάρµπαρα και του Ιερώνυµου Kέγκελ. Όµως αν ήταν έτσι και γνωρίζοντας ο Φίλιππος την πραγµατικότητα σχετικά µε τη µητρότητα του Χουάν για ποιο λόγο θα ασχολούνταν µε τέτοιο ζήλο για έναν άγνωστο. Μήπως ο νεαρός Πύραµος όντως ήταν γιος του Αυστριακού και παραδόθηκε στη Μπάρµπαρα να τον µεγαλώσει; Εξάλλου η χρονική εξέλιξη των γεγονότων δεν συντρέχει µιας και η ανακάλυψη και το ενδιαφέρον του Φιλίππου για τον νεαρό υπήρξε αρκετά µετά τον θάνατο του Χουάν. Άλλες πληροφορίες που αναφέρουν πως ο εν λόγω Πύραµος υπηρέτησε σαν coronel στη Φλαµανδίa και νυµφεύθηκε τη Μαρία ντε Αλgόrα, µαρκησία του Σαν Μάρτιν πριν το θάνατο του Χουάν το 1578 (ανάλογα µε µαρτυρίες πως εθεάθησαν στο Σανταντέρ το 1577) είναι αντίθετες µε την ασυλία του Φιλίππου στο πρόσωπό του αρκετά χρόνια µετά το 1578! Όπως και να ‘χει, η ιστορία του Conrado o Piramo είναι µια άλλη αλλά ενδιαφέρουσα περιπέτεια!

ΛΕΖΑΝΤΕΣ:

Πάνω δεξιά: Χρονικό της Ναυμαχίας των Εχινάδων (Curzolari) του 1576. Είναι από τα λιγοστά ιταλικά χρονικά που δημοσιεύουν ξεκάθαρα την τοποθεσία της Ναυμαχίας.

Αριστερά: Η αρχή της "ορίτζιναλ" λίστας των γαλερών που πήραν μέρος στη Ναυμαχία. Ξεχωρίζει στον τίτλο το όνομα των CURZOLARI!

Κάτω δεξιά: Ένας από τους λανθασμένους χάρτες που έδωσαν αφορμή για την ονομασία της Ναυμαχίας. Φαίνεται ξεκάθαρα η παντελής έλλειψη των ακτών από το Αντίρριο έως τις εκβολές του Αχελώου και η αναδίπλωση της Πάτρας προς το Νότο. Αυτές οι λανθασμένες τοποθετήσεις των Πορτολάνων σημάδεψαν την αληθινή ιστορία.

 

Ο πρίγκιπας Juan de Austria, είχε αναχωρήσει οδικώς από τη Μαδρίτη για τη Βαρκελώνη όπου τον περίµενε η ναυαρχίδα “La Real” στις 6 Ιουνίου του 1571. Στη πρωτεύουσα της Καταλονίας κι αφού συναντήθηκε µε τους πιο στενούς του συνεργάτες σαλπάρισε για τη Γένοβα όπου έφτασε ύστερα από δυο εβδοµάδες, στις 26 Ιουνίου. Η προετοιµασία στη Γένοβα και τη γειτονική Λα Σπέτζια κράτησε µέχρι τις 2 Αυγούστου. Ύστερα έβαλαν πλώρη για τη Νάπολη.

Ξηµέρωνε η ενάτη Αυγούστου και η πρωτεύουσα της “Ιταλικής” Αραγονίας δέχτηκε µε πανηγυρισµούς τον πρίγκιπα της Καστίλης, µε επικεφαλής τον καρδινάλιο Γκρανβέλα. Ο “ζηλωτής” κληρικός πριν αναχωρήσει η “αρµάδα” παρέδωσε στον νεαρότατο ναύαρχο της αρµάδας τον θυρεό της συµµαχίας. Έτσι στις 20 του µήνα έβαλε πλώρη για τη Μεσσήνη, τον τελευταίο σταθµό πριν την άφιξη στα Ελληνικά ύδατα, εκεί που τον περίµενε ο θρίαµβος και η δόξα, στις Εχινάδες νήσους.

Απ’ αυτή την παράνοµη ένωση µε την αριστοκράτισσα από το Σορρέντο γεννήθηκε η κόρη του Juan de Austria, Χουάνα, το Φλεβάρη του 1573. Καθ’ όλη την περίοδο της εγκυµοσύνης είχε παραµείνει η όµορφη Ντιάνα αποµονωµένη στο µοναστήρι της Σάντα Κλάρας στη Νάπολη όπου γεννήθηκε η Χουάνα. Το µωρό παραδόθηκε στη θεία του Χουάν, την Μαργαρίτα της Αυστρίας και δούκισσα της Πάρµας για να το αναθρέψει βασιλικά. Σε τρυφερή ηλικία αφιερώθηκε η µικρή Χουάνα στο µοναστήρι της Σάντα Κλάρα της Νάπολης και πια σε προχωρηµένη ηλικία για την εποχή, παντρεύτηκε τον Σικελό πρίγκιπα της Butera και κόντη του Mazzarino, Φραγκίσκο Μπρανσιφόρτε. Από αυτή την κόρη ο Χουάν απέκτησε µια εγγονή, την Μαργαρίτα που παντρεύτηκε τον Federico Colonna, τρίτο πρίγκιπα του Pagliano, αντιβασιλέα της Καταλονίας και της Βαλένθιας, που πέθανε στην Taragona το 1641 υπερασπίζοντας την πόλη κατά τον δεύτερο χρόνο της εξέγερσης των θεριστών στην Καταλονία. (Guerra dels Segadors). O Φεντερίκος ήταν δισέγγονος του πιο εµπίστου φίλου του Αυστριακού, Μαρκαντώνιο Κολόννα, τρίτου δούκα και πρώτου πρίγκιπα του Παλιάνο στη περιοχή του Λάτσιο, και ήρωα της ναυµαχίας των Εχινάδων. Η πριγκιπική προέλευση του Μαρκαντώνιο, η διαφορά ηλικίας, και η φιλία του µε τον Φίλιππο, µαζί µε την “αδυναµία” του Πάπα Πιο στο πρόσωπο του Αυστριακού είχαν γίνει µοχλός στην επικείµενη φιλία των δυο αριστοκρατών. Ο ίδιος ο Μαρκαντώνιο µε τον επίσκοπο Odescalco είχαν καταφέρει τον νόθο πρίγκιπα να δεχτεί την αρχηγία της αποστολής της Ιεράς συµµαχίας στην πάλη κατά των Τούρκων.

Αν προσθέσουµε ακόµη πως χάρη στην επέµβαση του Μαρκαντώνιο -στη συµπλοκή της Ισπανικής ναυαρχίδας, La Real, απέναντι στη “Σουλτάνα” του Αλή Πασσά και η µετέπειτα εµβόλιση της- θα έκλιναν τη ζυγαριά υπερ των συµµάχων. Από αυτό και µόνο το γεγονός µπορούµε να συµπεράνουµε την απόλυτη συνεργία των δυο φίλων στην τελική νίκη.

 

Η εφήµερη ζωή της πιο δοξασµένης ναυαρχίδας της ναυµαχίας των Εχινάδων

Ο Πάπας Πιο Ε’ ήταν πεπεισµένος πως ο Χουάν ο Αυστριακός, µελα δελφός του αυτοκράτορα της Ισπανίας Φιλίππου Β’ ήταν απεσταλµένος του Θεού και ο εκλεκτός για να οδηγήσει στην νίκη τους χριστιανούς συµµάχους κατά την µεγάλη ναυµαχία των CURZOLARI (Εχινάδων Νήσων). Όπως φηµολογείται στις τελευταίες λιτανείες στη Ρώµης επαναλάµβανε κοπιωδώς, “...και θα ‘ρθει ένας άνδρας σταλµένος απ’ τον Θεό ονόµατι Χουάν να µας οδηγήσει...”

Το προµήνυµα του Πάπα, η ανάγκη συµµαχίας και η απαίτηση του πιο ισχυρού βασιλιά της εποχής για την αρχηγία της επιχείρησης στη Μεσόγειο κατά των Οθωµανών, έφερε τον νεαρότατο Χουάν, µόλις 26 χρονών (για άλλους, εικοσιτετράχρονος), επικεφαλής της έως τότε -σ’ όλη την Οικουµένη- µεγαλύτερης ναυτικής εκστρατείας. Η συµµαχία Βενετών, Παπιστών και Ισπανών µε την ελάχιστη υποστήριξη άλλων ελεύθερων εθνών της εποχής υπογράφτηκε την εικοστή τετάρτη Μαΐου του 1571.

Τελικά ορισµένες γαλέρες ούτε καν έφτασαν στην ώρα τους ή χάθηκαν πρόωρα αλλά οι “φάντηδες” ξεπέρασαν κατά πολύ τις 50 χιλιάδες κι αυτό χάρη στην τεράστια αλλά και σιωπηµένη συµµετοχή των ελεύθερων Ελλήνων µαχητών, που συµπαραστάθηκαν µε πάνω από δέκα χιλιάδες στρατιώτες και κωπηλάτες και δεκάδες γαλέρες συντεταγµένες κυρίως στις βενετσιάνικες γραµµές. Τα Ιόνια Νησιά και η Κρήτη ήταν οι κυριότεροι προµηθευτές των Ελλήνων ηρώων της ναυµαχίας των Curzolari. Δυστυχώς εκείνη την εποχή η περιοχή µας ήταν ακραία τουρκοκρατούµενη µε καίρια σηµεία το Αντελικό και τη ΝΑΥΠΑΚΤΟ. Αυτή η τελευταία, η δοξασµένη LΕPANTO, εκείνη ακριβώς τη στιγµή, ήταν ο ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΣ της περιοχής για τους ιµπεριαλιστές Οθωµανούς. Τέτοια κλεµµένη δόξα ποιος την ορέγεται;

Η είδηση για την οδυνηρή πτώση της Αµµοχώστου και ο σφαγιασµός χιλιάδων υπερασπιστών αφήνιασε πιο πολύ τη δίψα για εκδίκηση των συµµάχων. Η κατάσταση ήταν πια ανυπόφορη. Είχε φτάσει η στιγµή της µεγάλης δόξας των CURZOLARI!

Στις 15 Σεπτεµβρίου ο στόλος αφήνει τελικά την Μεσσήνη και πλέει προς τα ελληνικά ύδατα. Πριν το τέλος του µήνα πλησιάζουν την Ηγουµενίτσα αφού άφησαν την Κέρκυρα όπου είχαν κατάπλευσει για εφοδιασµό και πληροφορίες. Φαίνεται πως την ίδια στιγµή στη Ναύπακτο είχε συγκεντρωθεί ο τουρκικός στόλος µε επικεφαλής τον Αλή Πασσά και τον Ουλούτς Αλή µε πάνω από διακόσιες γαλέρες… Στις 28 του ίδιου µήνα αναµετριούνται µε το βλέµµα οι δυο στόλοι από µακριά στα νερά του Ιονίου δίχως να έρθουν σε σύγκρουση. Η αναµονή είναι ο καλύτερος σύµβουλος. Ορισµένοι προτείνουν να αποχωρήσουν δίχως µάχη, διστάζουν, αµφιβάλουν.

Ξηµέρωνε η εβδόµη Οκτωβρίου κι είχαν αντικρύσει από µακριά τα πανιά απ’ τις τουρκικές γαλεάτσες. Ο πιο νεαρός αλλά και πιο ανδρείος στρατηλάτης της εποχής, ο πρίγκιπας Juan de Austria πάνω στο κατάστρωµα της ναυαρχίδας που ‘χε πλέον πλευρίσει το νησί της Οξιάς των Εχινάδων νήσων τους προστάζει.

«Κύριοι, δεν είναι ώρα για αµφιβολίες και συζητήσεις, είναι η ώρα για µάχη».

Η περήφανη γαλέρα La Real, µε τον Χουάν στο γκουβέρνο, και την ανεκτίµητη βοήθεια του Marcantonio Colonna στα δεξιά του ρίχτηκε καταπάνω στην τουρκική ναυαρχίδα του Αλή Πασσά σαν γεράκι…

Το 1568 δόθηκε η εντολή από τον Φίλιππο Β’ στα ναυπηγεία της Βαρκελώνης -τα φηµισµένα “Atarazanas”- να ναυπηγήσουν την πιο λαµπρή και καλλωπισµένη ναυαρχίδα της “Armada”.

Αξίζει να γίνει αναφορά στην µυθολογική διακόσµηση της ναυαρχίδας βαµµένη σε πορφυρό, άσπρο, και χρυσαφένιο, και όπου ξεχωρίζει πάνω από οτιδήποτε άλλο στοιχείο η αλληγορική σχέση -που θέλησε επίµονα να επισηµάνει ο Ισπανός αυτοκράτορας- των Ίβηρων µε τον ελληνικό πολιτισµό. Πάντοτε, παρότι φανατικός καθολικός, είχε αναφερθεί µε σεβασµό στην ειδωλολατρική Ελλάδα. Στον παγανισµό. Οι ξυλογραφίες, πίνακες, αγάλµατα και αναπαραστάσεις στις µάσκες και την πρύµη του ναυπηγήµατος άρχιζαν από την αργοναυτική εκστρατεία, αναπαριστάναν τους κήπους των εσπερίδων, εξυµνούσαν τους άθλους του Ηρακλή, -από τον οποίο καυχιόταν ότι καταγόταν ο ψευδευλαβής Αψβούργος αυτοκράτορας-, εξυµνούσαν τον Αλέξανδρο απέναντι στους Πέρσες, ή ανύψωναν τον ταπεινό Άργο του Φρίξου σαν τον πιο αξεπέραστο ναυπηγό των αιώνων. Στο χρονικό της κατασκευής αναφέρει ο Mar-Lara κι άλλες ελληνικές παρουσίες όπως τα αγάλµατα του Προµηθέα, του Οδυσσέα και της Παλλάδας Αθηνάς, και τους πίνακες και αναπαριστούσαν τον δράκοντα που φύλαγε το χρυσόµαλλο δέρας, ή τα ταυροκαθάψια του Ιάσωνα. Συµπληρωνόταν η διακόσµηση µε σκηνές από τη Ρωµαϊκή εποχή και εικόνες που παρουσίαζαν τον Αυστριακό µε τη Θεά Θέτιδα, ή τον χρονοτόπο Άλλες εξυµνούσαν τη φύση και τα πλάσµατά της. Παρ’ όλες τις επιθυµίες των δηµιουργών να ονοµάσουν τη ναυαρχίδα ως η ΝΕΑ ΑΡΓΩ τελικά επικράτησε η εθνική ανάγκη και ονοµάσθηκε, LA REAL (Η Βασιλική).

Έχουµε αναφερθεί στο παρελθόν και θα επανέλθουµε ξανά, όπως κάθε 7 του Οκτώβρη, στην µέρα της ναυµαχίας και στις συνέπειές της, όπως και στη τύχη απ’ τις αµέτρητες ελληνικές γαλέρες και τους ένδοξους καπετάνιους των, αλλά η αναφορά µας εδώ για την άδοξη τύχη της ανυπέρβλητης ναυαρχίδας.

Βαριά πληγωµένη από τον εµβολισµό στη “Σουλτάνα”, η Ρεάλ, µόλις που µπόρεσε να επιπλεύσει µέχρι τον Πεταλά, να φτιαχτεί και να καλλωπισθεί όπως όπως, και να καταλήξει ύστερα από µήνες στη Μεσσήνη για να αναπαυθεί για πάντα. Τόσο πληγµένη ήταν που ο γιορτασµός για τη νίκη έγινε στη γαλέρα του Ντόρια κι όχι στο κατασπαραγµένο κατάστρωµά της. Από τότε κανένας πια δεν ξανάµαθε για τη τύχη της αν και το πιθανότερο θα ‘ταν να σαπίσει πεταµένη σε κάποιο άγνωστο µουράγιο της αραγωνικής Ιταλίας. Μένει µονάχα να µας τη θυµίζει η σύγχρονη “αδελφή” της, στηµένη αγέρωχα στο εσωτερικό των ναυπηγείων που κατασκεύασαν την αυθεντική, και τώρα φιλοξενούν το ναυτικό µουσείο της Βαρκελώνης!

 

Η φθαρτότητα της δόξας

28 Σεπτεµβρίου 1578. Ναµούρ Φλαµανδία. Ο Χουάν ο Αυστριακός στα 33 του σαν τον µέγα Αλέξανδρο χαροπαλεύει χτυπηµένος από τον τύφο και τη θέρµη. Του µένουν µόνο λίγες µέρες άχαρης ζωής. Απογοητευµένος µε την τύχη που του φύλαγε το πεπρωµένο, κουρασµένος από την πολυτάραχη ζωή του, εγκαταλειµµένος από τον ίδιο τον αδελφό του τον αυτοκράτορα που φοβόταν και ζήλευε τη δόξα του νεαρού στρατηλάτη υπαγορεύει τις τελευταίες του επιθυµίες.

“Κύριε µου, κι αγαπηµένε µου αδερφέ! Μόνο σου ζητώ να µε κηδέψεις δίπλα στα αγαπηµένα κόκκαλα του πατέρα μας. Να προστατέψεις τη γλυκιά μάνα μου Μπάρμπαρα και να συμμαζέψεις τους πιστούς μου υπηρέτες. Και σαν τελευταία επιθυμία θέλω να με διαδεχθεί στις δόξες και στις αποτυχίες ο ανεκτίμητος εξάδελφός μας Αλέξανδρος Φαρνέζιος. Τίποτε άλλο!”

Ούτε μια κουβέντα για τα παιδιά του, ούτε μια κουβέντα για τις ερωμένες και τις αγαπητικές. Ο αυτοκράτορας συμμάζεψε τη Βαυαρή από τη Ρατισβόνη αν κι από καιρό ήξερε -γιατί ο ίδιος ο κύρης του Κάρολος του το ‘χε ξομολογηθεί πριν να πεθάνει -πως ο “νόθος” δεν ήταν της μπαλαρίνας Barbara Blomberg αλλά μιας έγκριτης αριστοκράτισσας που δεν μπορούσε να λασπωθεί ποτέ το όνομά της. Πρόσεξε και τους πιστούς υπηρέτες του Χουάν, κι επειδή το νεκρό σώμα του μηλαδερφιού του λιβανιζόταν στη Φλαμανδική Ναμούρ έστειλε τον πιστό του Γκάμπριελ Νίνιο -ένα χρόνο αργότερα- να το μεταφέρει διασχίζοντας την εχθρική Γαλλία μέχρι την πρωτεύουσα της Καστίλης για να το εναποθέσει δίπλα στα λείψανα του δοξασμένου Καρόλου. Η κομιτίβα των Ισπανών έφτασε στο Ναμούρ με κάπου εκατό μέλη για να εκθάψει και να μεταφέρει τη σορό του πρίγκιπα μέσα από τα εχθρικά εδάφη της Γαλλίας μέχρι το “monasterio de Parraces”. Πριν πάρουν το δρόμο του γυρισμού και για να μην ανακαλυφθεί τι ακριβώς μετέφερε η πομπή, τεμάχισαν το λείψανο του πρίγκιπα, -αλλού τα πόδια, τα χέρια, το κεφάλι, ο κορμός-, άδειασαν τα εντόσθια και τα ‘θαψαν στο Ναμούρ, ξεχώρισαν τον εγκέφαλο σε ξεχωριστή φιάλη, και τα μοίρασαν όλα σε δερμάτινα δισάκια κρεμασμένα στα καπούλια των αλόγων. Όταν κατάφεραν να φτάσουν απαρατήρητοι στο μοναστήρι, αποκατέστησαν το σώμα συνδέοντας τα κομμένα μέλη με λεπτό σύρμα -ένα ένα- το σαβάνωσαν και το έντυσαν με λεπτά μεταξένια ενδύματα. Το όρθωσαν με τη βοήθεια ενός μπαστουνιού και υποστηρίζοντάς το μεταξύ των πιο εύσωμων φρουρών, το ‘φέραν μπροστά στον αυτοκράτορα. Εκείνος φίλησε το ορθό σκήνωμα στα μάγουλα και δυο δάκρυα κύλησαν από τα βλέφαρά του. Θλίψη ή μετάνοια; Κανείς δεν το γνωρίζει. Πολλοί υποστηρίζουν ακόμα και σήμερα πως ο φονικός τύφος που μας στέρησε τον ήρωα της ναυμαχίας των CURZOLARI στην πραγματικότητα ήταν γλυκό δηλητήριο φτιαγμένο από χέρι αδελφικό...

Η νεκροπομπή επίσημη και λυπητερή διάβηκε το κατώφλι στο μοναστήρι του San Lorenzo de Escorial όπου ενταφίασε το λείψανο του ήρωα της ναυμαχίας των Εχινάδων, πλάι - πλάι στα οστά του πατέρα του Καρόλου Α’, του πιο δοξασμένου αυτοκράτορα που επέδειξε στους αιώνες η Ιβηρική χερσόνησος.

Η ΑΙΧΜΗ υπόσχεται μια επόμενη αναλυτική έρευνα με όλους τους γνωστούς Έλληνες και συμμάχους που συμμετείχαν στην ένδοξη για την περιοχή μας ναυμαχία των Εχινάδων.

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

O Δρόμος του Μεταξιού (The Silk Road)

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 06/09/2018

 

 Γράφει ο
Rodi De Fuca

 

Το 138 της µ.ε. ο τότε Ρωµαίος αυτοκράτορας που µόλις είχε ανέβει στο θρόνο της Ρώµης, Αντωνίνος ο Ευσεβής έβαλε την πρώτη πέτρα στα θεµέλια µιας καινούργιας πόλης στα µεσογειακά παράλια του Λεβάντε, 25 χιλιόµετρα από την αρχαία Έδετα, πρωτεύουσα της ιβηρικής φυλής των Εδετάνων. Η πόλη πήρε το όνοµα Valentia. Σήµερα η κοµψή µεγαλούπολη Valencia, είναι η τρίτη σε πληθυσµό και µια από τις πιο εξελιγµένες και κοσµοπολίτικες πόλεις της Ισπανίας.

Ο 15ος αιώνας της µ.ε, θεωρήθηκε σαν ο χρυσός αιώνας της πόλης. Ένας από τους κύριους λόγους είναι η τοποθέτηση της πόλης σαν τελικός σταθµός στον δρόµο του µεταξιού από την Κίνα, στη δυτική µεσόγειο.

Τα πρώτα µεσαιωνικά χρόνια οι δρόµοι του µεταξιού είχαν αλλάξει, διασπάστηκαν, στράφηκαν προς τα βόρεια ή κατηφόρισαν στις θάλασσες του νότου, εξαιτίας των εχθροπραξίων στη µεσόγειο, τη βόρειο Αφρική και τα βαλκάνια, µεταξύ Τούρκων, Αράβων και Ευρωπαίων. Μέχρι τον 15ο αιώνα και την αναδιοργάνωση των ιβηρικών βασιλείων δεν έφτασε στα Ιβηρικά παράλια.

Αυτή την εποχή η Βαλένθια είχε αναδειχθεί στην πιο σπουδαία και πυκνοκατοικηµένη πόλη του στέµµατος της Αραγονίας παίρνοντας ενεργό και σηµαντικό µέρος στην εισαγωγή και διακίνηση του µεταξιού στην ιβηρική χερσόνησο και στις επικείµενες αποικίες.

Το 1482 και µε τη χορηγία των καθολικών βασιλέων χτίστηκε το υπέροχο - γοτθικού µεσογειακού ρυθµού - ανταλλακτήριο µεταξιού της Βαλένθια (Lonja de seda) που ως τον 19ο αιώνα και µε αποκορύφωµα τον αµέσως προηγούµενο κάτω από την υποστήριξη των Βουρβόνων αποτέλεσε ένα από τα σπουδαιότερα εµπορικά κέντρα της µεσογείου.

Σήµερα µπορεί το εµπόριο του µεταξιού να µην είναι στη κορυφή της παγκόσµιας οικονοµίας αλλά στα παλιά χρόνια και ιδιαίτερα στα χρόνια του Βυζαντίου και του µεσαίωνα αποτέλεσε ένα από τα πιο κερδοφόρα αλλά και περιπετειώδη επαγγέλµατα. Η αµφίβολη περιπέτεια του Μάρκο Πόλο, έφερε στο φως την πιο γνωστή ρότα του µεταξιού κατά τον 13ο αιώνα. Στον ίδιο αναγνωρίζεται και η γνώση της κεντρικής Ασίας και της µακρινής αυτοκρατορίας της Κίνας αν και για την πρώτη είχε ήδη φροντίσει ο Μέγας Αλέξανδρος που έφτασε µέχρι την Σογδιανή και υπερέβη του ποταµού Ώξου (την λεγοµένη έκτοτε Υπερωξιανή), ακριβώς την περιοχή που οι Βενετοί θεώρησαν ότι “ξαναανακάλυψε” ο αµφισβητούµενος Μάρκο.

Πέντε αιώνες υστερότερα από την ίδρυση της Βαλένθια ο δρόµος του µεταξιού είχε αλλάξει ελαφρώς ρότα όταν ένας από τους σπουδαιότερους κόµβους της έγινε ξανά µια καινούργια βυζαντινή πόλη µε το όνοµα Θεοδοσιούπολις χτισµένη προς τιµή του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α’, πάνω στα ερείπια της αρχαίας σελευκίδας “Καρίν” στην περιοχή της αρχαίας Αρµενίας. Από 'κει περνούσε στην Τραπεζούντα και την Κωνσταντινουπολη, µετά στη Σικελία ή την νότια Ιταλία για να τελειώσει στη Ρώµη της δυτικής πλέον ρωµαϊκής αυτοκρατορίας.

Ανοίγουµε µια σύντοµη παρένθεση -µιας και η στήλη µας αναφέρεται σχετικά στις παγκόσµιες αµφισβητήσεις- για να εκθέσουµε όσα -λίγα- στοιχεία διαθέτουµε ως προς την αυθεντικότητα του φηµισµένου βιβλίου των περιπετειών του βενετού µεταπράτη κι εξερευνητή Marco Polo. Θεωρείται -αν και επικαιρικά ερευνάται από διάφορους ιστορικούς-, ότι το βιβλίο «Le Livre des merveilles» που οι Βενετοί εξέδωσαν τρεις αιώνες αργότερα σαν “Il Milione”, έγραψε ο Γάλλος συγγραφέας Rustichello da Pisa, όταν ήταν συγκρατούµενος στη φυλακή κατά τη διάρκεια του εµφυλίου Βενετίας - Γένοβας... µε τον ίδιο Μάρκο Πόλο.

 Αν και δεν θα ‘ταν φρόνιµο να υποτιµηθεί η αξία και η τόλµη του µεγάλου εξερευνητή, αµφισβητείται εντούτοις ανοιχτά στους διανοητικούς και ιστορικούς παγκοσµίους κύκλους τόσο η αυθεντικότητα του κειµένου όσο και οι αυτουργοί του. Βασικές ελλείψεις στις εκθέσεις του για την παντοδύναµη Κίνα όπως η µη αναφορά του Σινικού τείχους -το οποίο από τους πρώτους αιώνες της α.ε αποτελούσε το µέγιστο έργο δεκάδων δυναστειών-, και στον κοινό τρόπο διαβίωσης και βασικών συνηθειών του λαού, (Οι κινέζοι από πάντοτε έτρωγαν χρησιµοποιώντας τα δυο ξυλάκια, - chopsticks - (φωτό δεξιά) που τότε ονόµαζαν hanzi zhù), σκιάζουν την ορθότητα και την ακρίβεια των διηγήσεών του.

Παραξενεύει η απόφασή του να εµπιστευτεί την συγγραφή και έκδοση των περιπετειών του σε έναν κατάδικο, και άσηµο ψευδοσυγγραφέα, στα Οξιτανικά! Σε όλα τα βιογραφικά του Μάρκο Πόλο αναφέρεται ότι ο ίδιος δεν κατείχε την λατινική γλώσσα, -αναφερόµενη διεθνώς ως η κύρια γλώσσα των λογίων και µορφωµένων του 13ου αιώνα-, αλλά υποτίθεται ότι κατείχε µόνο την βενετική διάλεκτο, χωρίς κάποιος να µπορεί να το αποδείξει. Αντίθετα υπάρχει µια θεωρία ότι ο αναφερόµενος ως Βενετός πραµατευτής είχε γεννηθεί στην πραγµατικότητα σε ένα νησί της Δαλµατικής Κροατίας την Korčula που µόλις είχε κατακτήσει ο Marsilio Zorzi για λογαριασµό της δηµοκρατίας της Βενετίας και της οποίας η πρωτεύουσα είχε ιδρυθεί στην αρχαιότητα σαν αποικία των Κερκυραίων που γι’ αυτό την είχαν ονοµάσει Μαύρη Κέρκυρα. Άλλη θεωρεία υπονοεί ότι προερχόταν από καθαρόαιµη ελληνική οικογένεια -ίσως των ιονίων νήσων που και αυτά ήταν κάτω από την προστασία της βενετικής ρεπούµπλικας στα µέσα του 13ου αιώνα-. Δεν υπάρχει αµφιβολία ότι η λατινική λέξη Polus και η ιταλική Polo προέρχονται από την ελληνική Πόλος, που ετυµολογικά παράγεται από το ρήµα πέλω - πέλοµαι που σηµαίνει υπάρχω αλλά αυτό ουδαµώς σηµαίνει την "ντε φάκτο" ελληνικότητα του Μάρκο Πόλο.

Το βιβλίο είναι χειρόγραφο από ένα Γάλλο συγγραφέα που δεν είχε καµιά εµπειρία εκτός µιας προγενέστερης λογοκλοπής και τυποκλοπίας ενός ιπποτικού βιβλίου του βασιλιά Αρθούρου -τότε της µόδας-, µε Ιταλικό όνοµα και καταγωγή, που έγραφε στη...προβηγκιανή Οξιτανική γλώσσα! Το πρότυπο όνοµα που αναφέρεται στο χειρόγραφο - και που διατηρείται στην Bibliothèque nationale de France-, είναι Rusticiaus de Pise που δεν αποδεικνύει καθόλου ότι ο πιθανός συγγραφέας ήταν Γαλλικής προέλευσης. Η προέλευση της επωνυµίας de Pise, “από την Πίσα, ο Πισανός” συγχέει ακόµα περισσότερο. Ο τόπος της αιχµαλώτισής του στη ναυµαχία της Μελόρια -από τους Γενοβέζους-, αφήνει ερωτηµατικά για την ανάµιξη ενός υποτιθέµενου Γάλλου συγγραφέα σε µια ιταλική εγχώρια σύρραξη και την απόφαση της συγγραφής σε µια γλώσσα που µιλούσαν εκείνη την εποχή µερικές χιλιάδες ανθρώπων µόνο στην νότια Γαλλία και τις Ιταλικές κοιλάδες των Άλπεων. Όπως και να ‘χει τα ερωτηµατικά και οι λογικές αµφιβολίες γύρω από την αυθεντικότητα των ταξιδιών του Μάρκο Πόλο µέχρι την Κίνα είναι πολλά, αλλά η ύπαρξη του δρόµου του µεταξιού από τα πολύ παλιά χρόνια δεν παύει να ‘ναι πραγµατικότητα.

 Γιατί ο τρανσασιατικός δρόµος του µετα ξιού που η παγκόσμια ιστορία ευτυχώς συνεχίζει να ερευνά υπήρξε από την αρχαία εποχή. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν αρχίσει τη “ρότα του Ίασπις”, (νεφρίτης+ιαδείτης) - την λεγομένη αγγλιστί, (The road of Jade)-, πολλούς αιώνες πριν από όταν Έλληνες και Ρωμαίοι αρχίζουν να αναφέρονται στη “ruta de seda”, το δρόμο του μεταξιού, που ξεκινούσε από την Κίνα - από τον 20 αιώνα της α.ε-, και διέσχιζε το Αφγανιστάν, την Καππαδοκία, περνούσε τα Δαρδανέλια και πλούτιζε την Κωνσταντινούπολη, την Αθήνα και τη Ρώμη. Ο μεγαλοφυής Κινέζος αυτοκράτορας Wu de Han είναι ο πρώτος που χτίζει σχέσεις με τον δυτικό πολιτισμό της Ελλάδας και της Ρώμης τον 20ο αιώνα της α.ε. εκτείνοντας τα σύνορα του όσο γινόταν προς τα δυτικά και συναλλάζοντας με τους ευρωπαίους μετάξι και μπαχαρικά. Όμως κατά την Κινεζική παράδοση το μετάξι είχε ανακαλυφθεί στη χώρα από τον 27ο αιώνα της α.ε, στον κήπο του αυτοκράτορα Huang Ti όταν η σύντροφός του ανακάλυψε ότι “μεταξοσκώληκες” κατέστρεφαν τις λευκομουριές καταβροχθίζοντας τα φύλλα τους, και τα κουκούλια τους μετατρέπονταν σε ένα ατέλειωτο μεταξένιο νήμα όταν ερχόταν σε επαφή με χλιαρό νερό. Το μυστικό της μετατροπής του μεταξιού φυλάχτηκε για πάνω από 20 αιώνες κάτω από την απειλή αποκεφαλισμού.

Κατά τη διάρκεια της ιστορίας η απαλότητα, η φωτεινότητα, η επαφή, η φρεσκάδα και το μυστήριο της παραγωγής του μεταξιού, αδιαίρετο με τις περιπέτειες που το περιτυλίγουν, έδωσε χιλιάδες αφορμές στους στιχουργούς, τους ποιητές και τους πεζογράφους να το χρησιμοποιήσουν σαν συστατικό ομορφιάς, τρυφεράδας, ευαισθησίας και λεπτών συναισθημάτων.

Αν και ορισμένες φορές το μετάξι χρησιμοποιήθηκε υποτιμητικά για να δηλώσει την ταπεινή καταγωγή κάποιου...

 - Από τη γη βγαίνει το χρυσάφι κι από το σκουλήκι το μετάξι!

 Ή την “εύθραυστη” αντοχή του! Όπως το εξέφρασε ο Γερμανός ποιητής και φιλόσοφος J.C. Friedrich Schiller.

 - Οι αλυσίδες, είτε ειν’ από ατσάλι είτε ειν’ από μετάξι πάντα αλυσίδες είναι!

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 02/08/2018

 

Γράφει ο
Rodi De Fuca

 

Yπάρχει στη Νάπολη, - στη πιάτσα Sanazaro - , µια αγαλµατένια σειρήνα που οι ντόπιοι ονοµάζουν Partenope, “Παρθενόπη”. Στα µυθολογικά χρόνια της µεσογείου ήταν µια από τις σειρήνες που θέλησαν να πλανήσουν τον Οδυσσέα αλλά επειδή απέτυχαν να παγιδευόσουν τον ήρωα έτυχε της Παρθενόπης να θυσιαστεί πέφτοντας στην αγκαλιά των κυµάτων που την έφεραν νεκρή στις αµµουδιές της Καµπανίας. Εκεί στο µέρος που βρέθηκε νεκρή η καλλονή σειρήνα έχτισαν οι εγχώριοι ψαράδες - ως εικός, από τους πρώτους αποίκους της µεγάλης Ελλάδας-, τον αρχικό οικισµό που στη θύµηση της ονόµασαν Παρθενόπη.

Χρόνια µετά, όταν η µυθολογία έγινε ιστορία και η µικρή πόλη είχε σβήσει τα χνάρια της στο πέρασµα των αιώνων, καινούργιοι άποικοι από την Ελλάδα, -από την ευβοϊκή Κύµη-, έφτασαν ψάχνοντας τη δόξα του Οδυσσέα στα ίδια χώµατα και έχτισαν στο νησί της Ίσκια τις Πιθηκούσσες, και την Κύµη (Cumae) στις απέναντι ακτές, -τις πρώτες τους αποικίες στη Magna Graecia. Τον 5ο αιώνα της α.ε προχώρησαν ακόµα προς στα νότια και δίπλα στα µυθολογικά ερείπια της Παρθενόπης έχτισαν µια νέα πολίχνη που ελλείψει φαντασίας και θεαπόδοσης -όπως στην περίπτωση του ξωτικού της Ανθεµόεσσας- την ονόµασαν απλά Νέα πόλις. Napoli!

Σίγουρα την Παρθενόπη την είχαν χτίσει στη πραγµατικότητα Ελληνικές φυλές -από τις προγονικές- εκεί κάπου πριν η µετά το πέρας του Τρωικού πολέµου, και τις επιδροµές των λαών της θάλασσας, κι είναι γι’ αυτό που κρατάει σχέση µε τον πνιγµό της νύµφης, - που πριγκιποπούλα θα ‘µελλε αντί θεοµπαίγνιο µε ουρά ψαριού ή µε φτερούγες όρνιου- και τον Οδυσσέα, και είναι σίγουρο ότι υστερότερα ξαναχτίστηκε από νεότερους Έλληνες αποίκους. Εκείνο που κανένας δεν έχει προσπαθήσει να αντιµιλήσει είναι ότι η Νάπολη και γενικά η Ιταλική Καµπανία δεν είναι - από τις βαθιές της ρίζες - ελληνική µέχρι το µεδούλι.

Φτάνει να τύχει κανείς σ’ ένα ποδοσφαιρικό µατς µεταξύ των παρθενοπαίων και οποιαδήποτε από τις βόρειες “scuadre” Λοµβάρδων ή Πεδεµοντίων για να αισθανθούν στη σάρκα τους και τα σωθικά τους την πιο εκκωφαντική σύγχρονη πολεµικοαθλητική ιαχή... “Είσαστε βάρβαροι... Είµαστε Έλληνες, ...έξω οι βάρβαροι... Είµαστε Έλληνες”, “Noi siamo Partenopei!”

Έτυχε, κάποτε, τον Οκτώβρη του 85 όταν ο σύγχρονος ποδοσφαιρικός θεός των Παρθενοπαίων που ‘χε ξεµπαρκάρει ξενύχτης από την Αργεντινή παρέδιδε κλασικά µαθήµατα επισκύρου στους Καµπανούς να τύχω σ’ ένα γευστικό, διασκεδαστικό και πλούσιο µατς µεταξύ της Νάπολης και της εκπληκτικής πρωταθλήτριας Βερόνας που κι αυτή διαφηµίζει διεθνώς τη χώρα µας επονοµαζόµενη “Ελλάς”... όταν ξαφνικά δεν ξέρω για ποιο λόγο - αν και υποψιάζοµαι την ανεξήγητη έχθρα µεταξύ των δυο οµάδων - άρχισε να ανεβάζει διαπασών, να οµογενοποιείται, να αρµονίζει, να κρατάει το ίσο µε µια οµόρρυθµη µελωδία µεταξύ τζαζ και ναπολιτάνικης ταραντέλας… καταλήγοντας πάντα - ύστερα από κάθε Ναπολιτάνικο γκολ -, µε τον ίδιο σαρκαστικό επωδό... Νάπολη - Ελλάς, Νάπολη - Ελλάς. Δεν είµαστε Ετρούσκοι είµαστε Γραικοί!... Μέχρι που το σκορ στο Σαν Πάολο έφτασε το 5-0 και “Partenopei” και “Hellasiani gialloblu” έφυγαν από το γήπεδο όπως πάντα αλληλοβρίζοντας µαλωµένοι. Παρότι την προηγούµενη χρονιά η Βερόνα είχε κερδίσει για πρώτη φορά το πρωτάθληµα ταπεινώνοντας τους Ναπολιτάνους στο Βορρά και παίρνοντας ισοπαλία στο Σαν Πάολο αυτή τη φορά το αργεντινό ντουέτο Maradona - Bertoni είχαν πάρει αποτροπιαστική εκδίκηση από τους γρανιτικούς Marangon, Tricella και Briegel... Φάνταζε µια ακόµα µυθική µάχη µεταξύ Σπαρτιατών και Αθηναίων!

Για να πω την αλήθεια προσωπικά δεν υποστήριξα ποτέ - ζεστά - Ιταλική οµάδα, όχι από απέχθεια αλλά από ραθυµιά εξαιτίας του µισητού κατενάτσιου. Αλλά αν µε ρωτούσες πριν το συµβάν ποια οµάδα θα υποστήριζα από τις πολλές και παλιές ιταλικές δόξες των 80’ς δεν θα ‘ξερα να διαλέξω µεταξύ της Γιουβέντους του Platini, της Μίλαν του Paolo Rossi και του Maldini, της Ίντερ του Baresi ή της Φιόρε του Baggio και Passarela.

Τίποτε δεν παρέµεινε πια το ίδιο από τη στιγµή εκείνη που εγκατέλειψα το στάδιο του Σαν Πάολο... Η ταυτοποίηση των πάνω από πενήντα χιλιάδες ατόµων µε την ελληνική ιθαγένεια για παντιέρα µε είχε κερδίσει για πάντα.

Στην πραγµατικότητα δεν ήθελα να φλυαρήσω για δόξα του επισκύρου αλλά για την ιδεοληψία που έχουν οι Ναπολιτάνοι σε ό,τι αφορά την Παρθενοπική καταγωγή τους και που έφτασε στο ζενίθ της το 1799 µε την ανακήρυξη της εφήµερης “Repubblica Partenopea”. Αν και οι νεότεροι “Trasalpinos” έχουν «διορθώσει» σ´ όλες τις ιστορικές αναφορές τους τον όρο σαν Repubblica Napolitana η αλήθεια είναι ότι η προκήρυξη έγινε µε το αρχαίο όνοµα της πόλης Παρθενόπης.

Η ανακήρυξη της ρεπούµπλικας έγινε στις 23/1 1799 µε την κατάληψη του κάστρου του Σαν Τέλµο στις 20 του Γενάρη και κατέληξε τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου µετά την ήττα των ρεπουµπλικάνων στη µάχη της γέφυρας της αγίας Μαγδαλένας στη Νάπολη στις 13 του θεριστή. Η εφήµερη ρεπούµπλικα - που µόλις διαρκεί έξι µήνες σαν κατακλείδα της Γαλλικής επανάστασης -, εκπνέει µε την είσοδο στη Νάπολη στις 8 Ιούλη του 1799 του βασιλιά Φερδινάνδου πάνω στην συµπτωµατική φρεγάτα «Sirena». Δυστυχώς αυτή τη φορά δεν αφορούσε την σειρήνα Παρθενόπη και τον οδυνηρό της πεθαµό µετά την µεγαλόψυχη θυσία της! Στη θέση της στην πλατεία της κεντρικής αγοράς της πόλης των Χαλκιδαίων, θυσιάστηκε στην αγχόνη της δυναστικής µοναρχίας, η Ιταλοπορτουγκέζα ποιήτρια Leonor da Fonseca Pimentel, φιλελληνίδα και λάτρισσα της ελληνικής γλώσσας την οποία κατείχε και χρησιµοποιούσε στην καθηµερινή όταν διατελούσε χρέη δηµοσίων σχέσεων στο βασιλικό παλάτι του Φερδινάνδου αλλά κι υστερότερα όταν συµµετείχε ενεργά στην “Παρθενόπεια” επανάσταση εκδίδοντας την κυβερνητική εφηµερίδα της ρεπούµπλικας, “O Monitor”, - Il monitore di Napoli...

Το ελληνικό συναίσθηµα των «Ναπολετάνων» δεν είναι καινούργιο. Το 328 της α.ε οι κάτοικοι είχαν ζητήσει την βοήθεια των Ρωµαίων του Λάτιο, απέναντι στους Σαµνίτες που απειλούσαν τις Ελληνικές αποικίες. Η Ρώµα είχε εµπλακεί σε σειρά πολέµων που έλαβαν την ονοµασία “Guerras Samnitas”. Τόσο κατά τη διάρκεια όσο και µετά το τέλος των συρράξεων το 304 της α.ε που κατέλαβαν όλη τη νότια Ιταλία, σεβάστηκαν την επιθυµία των Παρθενοπαίων να διατηρήσουν τον χαρακτηρισµό της «Αρχαίας Ελληνικής πόλης» που διατήρησαν πολλά χρόνια µεταγενέστερα.

Ο Καίσαρας Αύγουστος θέσπισε τους πρώτους Ρωµαϊκούς αγώνες - ανάλογους µε τους την πιο Ελληνική πόλη της αυτοκρατορίας.

Αν και δεν φημίστηκε για την προέλευση σπουδαίων Ελλήνων προσωπικοτήτων της αρχαιότητος, παρ’ όλα αυτά έγινε ξακουστή για τη σχέση της με ορισμένους επιφανείς της κλασικής εποχής όπως ο Μελανκόμας -αρχαίος πυγμάχος και ολυμπιονίκης του 1ου αιώνα, που γεννήθηκε στην Καρία, γύρω στο είκοσι, και πέθανε στη Νάπολη το 70 της μ.ε.

O Πόπλιος Βιργίλιος Μάρων, έγραψε τα Γεωργικά κατά τη διαμονή του στη Νάπολη και εκεί πέθανε και ενταφιάσθηκε. Ο μεγάλος Λομβαρδός φιλέλληνας ποιητής ήταν μαθητής του επικούρειου φιλοσόφου Φιλόδημου ο οποίος πέθανε στο “Ερκολάνο”, κοντά στη Νάπολη το 35 της α.ε. Αν πάρουμε σαν αναφορά την ονοματοθεσία του Ercolano και τη παράδοση που το θέλει θεμελιωμένο από τον ήρωα Ηρακλή μπορούμε να μεταφερθούμε μέχρι κι ένα αιώνα πριν την παρουσία της Παρθενόπης στην Καμπανία…

Οι ιστορικοί του 4ου αιώνα Αντίδωρος και Δημόφιλος από την αρχαία Κύμη ήταν επίσης “Έλληνες Ναπολιτάνοι”!

Αλλά το πιο αναγνωριστικό στοιχείο των “PARTENOPEI” είναι εκείνο που εκατομμύρια “βάρβαροι” ψευδό-ινδοευρωπαίοι ανά το κόσμο επιθυμούν διακαώς… Να είχαν γεννηθεί Έλληνες! Με όλα τα κουσούρια μας, τη κακοδαιμονία μας, την αναδρομική παρακμή της χώρας και το φθόνο που εμπνέουμε στους συγχρόνους σταυροφόρους η περηφάνια που νιώθουμε για την αρχαία κληρονομιά μας δεν ανταλλάσσεται με υλικά τιμήματα. Γεγονός που οι Ναπολιτάνοι το φέρουν μαζί τους από γεννησιμιού. Το ‘χουν θεϊκά κληρονομήσει!

Mai quid pro quo! 

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 28/06/2018 

Γράφει ο
Rodi De Fuca

 

Γιορταζόταν τα Χριστούγεννα σ’ όλα τα σπιτικά και ξεπρόβαλλε ο καινούργιος χρόνος του 1938 - σιγά σιγά - ανάµεσα από τις ολµοστοιχίες και τη σκόνη που αφήναν πίσω τους οι δεκάδες απ’ τα βαριά άρµατα των δυο εχθρικών στρατευµάτων, όταν ο Πόντιος - κάπου απ’ τη µαύρη θάλασσα - µαχητής της δηµοκρατικής παράταξης, Μηνάς Θωµαΐδης µπήκε πρώτος και θριαµβευτής στη πόλη Teruel της Αραγονίας µε την ελληνική σηµαία στα χέρια.

Στη 15η ταξιαρχία είχε συστρατευτεί κι ο Γιάννης Καραγιάννης µε τον Κώστα Κόνιαρη, το Σωκράτη Οικονοµίδη, το Θανάση Υκέττα, τον Αντώνη Δούρη, και τον ναυτεργάτη Γιώργο Γεωργιάδη που χάθηκε πρόωρα στο Belchite. Οι ναυτικοί κι οι ναυτεργάτες ήταν το πιο πολυάριθµο “µπλοκ” των Ελλήνων εθελοντών στον εµφύλιο ισπανικό πόλεµο -στο πλευρό των νόµιµων δηµοκρατικών δυνάµεων απέναντι στους πραξικοπηµατίες στρατιωτικούς και φαλαγγίτες-. Έφταναν τους 400 και πολλοί δεν ξαναγύρισαν ζωντανοί, άλλοι ξενιτευτήκαν στην Αµερική, την Αυστραλία ή τον Καναδά ή κατέληξαν σε χώρες του ανατολικού µπλοκ. Μετά τη νίκη των στασιαστών και την υποχώρηση στη Βαρκελώνη πολλοί πέρασαν στη δηµοκρατική Γαλλία διασχίζοντας τα Πυρηναία όρη. Ο Λεόντιος Σπλίνης απ’ το Βροντάδο παρέµεινε να τους πολεµήσει στη Βαρκελώνη όπου κι έχασε τη ζωή του στα σοκάκια της πόλης µαζί µε χιλιάδες συνδικαλιστές της CNT.

Τον άλλο Καραγιάννη το Νικόλα, - λοχία της 129ης µεραρχίας -, τον βρήκε το 1938 κατάκοιτο στο νοσοκοµείο - στη Μούρθια - µε δυο σκλήθρες από µέταλλο βαθιά στο κορµί του. Πιο ελαφριά είχε λαβωθεί ο λοχαγός της 3ης µονάδας πυροβολικού, Αποστόλης Ζωγράφος κι είχε µεταφερθεί στο λαϊκό νοσοκοµείο της Denia - το οµηρικό Ηµεροσκόπειο - στο µεσογειακό λεβάντε. Στο στρατιωτικό νοσοκοµείο του Ματαρό -στη Καταλονία-, ανάρρωνε ο Κώστας Χρυσοστόµου. Στο διπλανό κρεβάτι ανάρρωνε ένας άλλος ναυτικός ο Κώστας Μακρόπουλος κι αυτός της 15ης.

Σ’ ένα ιδιαίτερο -αποµονωµένος ανάµεσα από µισοσχισµένες κουρτίνες που µισόκρυβαν το µπανταρισµένο κορµί του- ένας µεστωµένος άντρακλας πάλευε µεταξύ ζωής και θανάτου. Μια µέρα η ξερακιανή Εγγλέζα νοσοκόµα µε τη πλεξούδα ως τους γοφούς άνοιξε διάπλατα τις κουρτίνες και ξεσκόνισε τη κουκέτα στρώνοντας καινούργια άσπρα σεντόνια. Κανένας από τους τραυµατίες της 15ης δεν έµαθε ποτέ τι απογίνηκε ο, “el comandante Ziko”, Ζήκος ο Έλληνας! Μέχρι σήµερα.

Χειρότερη τύχη περίµενε τον µαραγκό Γιάννη Παντελιά που καπετάνευε στο ελληνικό τάγµα Ρήγας Φεραίος όταν µπήκαν οι δηµοκρατικές δυνάµεις στη µάχη του Brunete τον Ιούλιο του 37. Άλλοι είπαν πως έπεσε νεκρός - ένα µήνα µετά - στο Belchite στην επιχείρηση για τη λευτέρωση της Zaragoza. Tη θέση του πήρε ο πρόσφυγας Αναγνώστης Δεληγιάννης από το Γάνο της Προποντίδας που εδώ τον ήξεραν σαν “Χουάν ο Σιγανός”, που απ’ το αρµάθιασµα και τη σκληρή δουλειά στα καπνά είχε τα χέρια µαύρα και ροζιάρικα. Ο Αναγνώστης επέζησε στον εµφύλιο για να εκτελεστεί εφτά χρόνια αργότερα από τους Γερµανούς στη Θεσσαλονίκη. Porca miseria!

Απ’ την άλλη, το επάγγελµα, η ιδεολογία - αλλά και τα “σιρίτια”-, τους έσµιξαν φαίνεται κι αποκτήσαν µεγάλη φιλία. Αυτός, κι ο άλλος αδικοχαµένος στο Belchite, ο καπνεργάτης τµηµατάρχης πυροβολικού από το Αγρίνιο ο Δηµήτρης Κατσικιώτης. Ο µόνος γνωστός Αιτωλοακαρνάνας σε τούτο τον εµφύλιο. Το απόσπασµά του από σχεδόν 80/90 άνδρες - από τους τετρακόσιους Έλληνες που αποτελούσαν τις ελληνικές δυνάµεις στον εµφύλιο ισπανικο πόλεµο - έχασε πάνω από τους µισούς... Εκεί µαζί τους πλάι πλάι έπεσε κι ο Χιώτης Μήτσος Ραπίτης.

Η επιχείρηση για την κατάληψη της Zaragoza έγινε ο τάφος δεκάδων Ελλήνων εθελοντών. Κάποιοι - αγνοούµενοι ακόµα - σίγουρα λησµονιούνται σε κοινούς τάφους στα χαντάκια των δρόµων. Δεκάδες αιχµάλωτοι  µετά την ήττα των δηµοκρατικών δυνάµεων - στήθηκαν στο τοίχο και εκτελέσθηκαν γιατί αρνήθηκαν να φωνάξουν ζήτω ο στρατηγός Φράνκο! Καθώς οι δωσίλογοι περιφέρονταν τριγύρω σαν τα κοράκια φτύνοντας και δέρνοντας τα άψυχα κουφάρια των απλοϊκών ιδεολόγων που ‘χαν διατρέξει τρεις χιλιάδες χιλιόµετρα για ν’ ανταµώσουν το χάρο…

Το σύνολο των νεκρών µεταξύ των Ελλήνων ανέρχεται σε 53 για ορισµένους, 58 για άλλους. Οι πρώτοι νεκροί αριθµήθηκαν στη µάχη του Jarama, το Φλεβάρη του 37. Οι περισσότεροι, Ελληνοαµερικανοί. Ο “µανιάτης” Γιώργος Καράτζαλης, o “κρητικός” Γιάννης Τσιρώνης κι ο δεκαεννιάχρονος Φίλιππος Παππάς ανάµεσά τους.

Πάνω από πενήντα ήταν οι εθνικότητες των εθελοντών που έτρεξαν την ίδια τύχη στον πιο αιµοβόρο εµφύλιο πόλεµο της Ευρώπης όλων των εποχών. Μέτρησα σελίδες και σελίδες µε το “MaC” ενδιάµεσα στα επωνύµατα Σκωτσέζων, Άγγλων, Αµερικανών, Αυστραλών και Καναδέζων και το “Van” στα σύνθετα των κεντροευρωπαίων. Εβδοµήντα καταλόγισα Κύπριους και πάνω από πενήντα Ελληνοαµερικανούς όπως ο τριανταεφτάχρονος Στέλιος Τοπολιανός, ο Γιώργος Παπακώστας, ο τριαντάχρονος Γιάννης Τσανάκας, κι ο Νικόλας Κόµµατος. Ο Γιώργος Τσάκος συνοµήλικος του Στέλιου ήταν Ελληνορουµάνος, και µε βρετανικό διαβατήριο, ο Μιχάλης Οικονοµίδης, νεαρότατος πολιτικός εκπρόσωπος της αγγλικής αριστεράς, µόλις είκοσι δύο χρόνων έµενε στο Λονδίνο. Όλοι στην 15η διεθνή ταξιαρχία. Βέβαια διασκορπισµένοι υπήρχαν και σε άλλα τάγµατα όπως ο Βασίλης Δούκας στο 12ο, ο Κρητικός Σταύρος Μαυρογιάννης στον 3ο λόχο, ο Γιάννης Παπαµιχαήλ στο 14ο τάγµα κι ο υπολοχαγός Ευάνθης Νικολαΐδης στο 18ο λόχο πεζικού. Πολλά είναι και τα γυναικεία ονόµατα που αναφέρονται στους καταλόγους των διεθνών ταξιαρχιών αλλά µόλις µπόρεσα να εντοπίσω ένα αµφίβολο όνοµα που αναφέρεται µε ελληνική προέλευση.

Εκεί, σε κείνη τη πύρινη κόλαση είχαν προστρέξει απ’ όλο το κόσµο πάνω από 50 χιλιάδες εθελοντές. Γιατροί και δάσκαλοι, εργάτες και νοσοκόµοι, δηµοσιογράφοι και συγγραφείς, ναυτικοί και άνεργοι ή µηχανικοί όπως ο βενιαµίν -µόλις εικοσάχρονος- Νικόλας Βασιλείου.

Ορισµένοι από τους Έλληνες χρησιµοποιούσαν ψευδώνυµα για να διαβούν τα σύνορα της Ελλάδας του Μεταξά, ή δήλωναν ψεύτικο επάγγελµα. Έτσι φαίνεται πως το χειρίστηκε κι ο Νικόλας Ζώτος που προσποιήθηκε τον ναυτικό και δήλωσε ότι πήγαινε να μπαρκάρει να βγάλει μεροκάματο κι ύστερα βρέθηκε στο υγειονομικό της διεθνούς ταξιαρχίας σαν νοσοκόμος.

Στο Albacete στη μικρή και άσημη πόλη όπου συγκροτήθηκε καταρχάς η διεθνής ταξιαρχία και που στρατολογηθήκαν οι περισσότεροι Έλληνες εθελοντές, υπάρχει ένα μνημείο στη μνήμη των πεσόντων.

Στο αντίστοιχο αρχείο της πόλης “Archivo de la Asociacion de Amigos de las Brigadas Interna-cionales” υπάρχουν μητρώα με ολοκληρωμένες λίστες όλων όσων συμμετείχαν στις διεθνείς δημοκρατικές ταξιαρχίες. Εδώ αντέγραψα - διακριτικά - μόνο μερικά ονόματα που είχαν να μου διηγηθούν κάποια ελάχιστη λεπτομέρεια της ύπαρξής τους. Όμως είμαι βέβαιος ότι πολλοί ακόμα θα είχαν να μας πουν ιστορίες και θρύλους από τον δραματικότερο εμφύλιο που εξελίχτηκε τον εικοστό αιώνα λίγα χρόνια πριν από τον επίσης τραγικό ελληνικό εμφύλιο που όμως είναι αλλουνού σπουδή…

Εγώ μόνο εχω μερικές απορίες - για τους περίεργους -...

Κάπου βρήκα ότι στους επιζώντες αναφέρονται ο Νίκος Αβραμίδης, ο Στέφανος Τσερμέγκας, ο Κώστας Μακρινός ή ο Σάββας Παλές και άλλοι πολλοί, αλλά δεν μπόρεσα να βρω απολύτως τίποτα για την τύχη του Σαμιώτη Κώστα Χαλεπή ή για τον Στέλιο Φωτολιό!

Είναι ο “comandante”, ο ίδιος Θανάσης Ζήκος που εκτέλεσαν οι Ναζί το 1944 στο αλβανικό μέτωπο;

Το δυσανάγνωστο όνομα LEUGROSS AMIE, στη 15η διεθνή brigada, - με ελληνική υπηκοότητα -, αναφερόταν σε άνδρα ή σε γυναίκα; Κι αν ναι, ποια ήταν αυτή η μυστηριώδης Ελληνίδα με το εξίσου μυστηριώδες όνομα; Υπήρξαν άλλα “θηλυκά” ελληνικής υπηκοότητας στην 15η διεθνή ταξιαρχία και γενικά στον Ισπανικο εμφύλιο;

Ήταν από τα μέρη της Αιτωλοακαρνανίας ο εικοσιπεντάχρονος τότε Νικόλας Ζώτος ή ήταν από την Ξάνθη απ’ όπου φαίνεται να προέρχεται το όνομα; Κι αν ναι είχε να κάνει με το ρομαντικό μας ποιητή απ’ το Νιχώρι;

Μολαταύτα ας ειν’ αλαφρό το ιβηρικό χώμα που σκεπάζει τους νεκρούς!

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 24/05/2018

 

Γράφει ο
Rodi De Fuca

Για πολλούς αιώνες, οι υποστηρικτές του Ινδοευρωπαϊσμού, οι ακούραστοι σταυροφόροι της ελληνικής κουλτούρας υποστήριζαν ότι τα έπη του Ομήρου, ήταν “fabulas” ή παραμύθια επιστημονικής φαντασίας, κι άλλες φορές ότι ήταν το συνονθύλευμα διασκευασμένων λογοτεχνικών έργων άλλων αυτουργών, ανωνύμων μυθοπλαστών, μετριοτήτων που σαν από μηχανής θεοί συνευρέθηκαν και συνέταξαν σαράντα οκτώ ασύλληπτες ποιητικές ενότητες, και εικοσιοκτώ χιλιάδες περίπου στίχους σε δακτυλικό εξάμετρο μόνο και μόνο για να πλανέψουν την κοινή λαϊκή γνώμη…

Την ίδια σχεδόν χρονιά με την κήρυξη της ελληνικής επανάστασης κατά των τούρκων, ο σκωτσέζος δημοσιογράφος Charles Maclaren, (που οι Άγγλοι τον υπογραμμίζουν σαν Άγγλο), υπέδειξε τη πιθανή τοποθεσία του λόφου όπου υπέθετε ότι βρισκόταν η αρχαία Τροία. Το ομηρικό Ίλιον. Στα μέσα του αιώνα ο Μαλτέζος Frank Calvert, (που οι Άγγλοι χαρακτηρίζουν σαν Άγγλο της διασποράς), στου οποίου το αγρόκτημα περιλαμβανόταν πλέον ο λόφος του Χισσαρλίκ, άρχισε τις ανασκαφές και ανακάλυψε τα πρώτα στρώματα των ερειπίων της πολύφημης αρχαίας πόλης. Παρόλα αυτά -κι όπως συμβαίνει τακτικά στις προπαγανδιστικές εποχές των “πιο ισχυρών”- ο Γερμανός αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν, που παρέλαβε τη σκυτάλη από τον “Άγγλο εκπάτριζα”, μνημονεύεται μέχρι και σήμερα σαν ο άνθρωπος που ανακάλυψε την Τροία. Μολαταύτα είτε ο Μαλτέζος, είτε ο Γερμανός έδρεψαν ανοίκειες δάφνες, το γεγονός είναι ότι η σκαπάνη, “in extremis”, με την αποκάλυψη της Τροίας, δικαίωσε τον Όμηρο, τα έπη και τους υποστηρικτές της πραγματικής ελληνικής ιστορίας! Πλέον κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι το Ίλιον δεν υπήρξε ή ότι βρισκόταν στα παράλια της… Γροιλανδίας!

Αντίθετα, ακόμα παραμένει το αγκάθι της αδυναμίας ως προς την επαλήθευση και την ιστορική αποκατάσταση της ομηρικής γεωγραφίας, όσον αφορά το έπος της Οδύσσειας! Η αρχαιολογική σκαπάνη εκτός ελαχίστων τοποθεσιών (Πελάνα, Πύλος, Μυκήνες) δεν έχει κατορθώσει ακόμα να επισημάνει, να οριοθετήσει, και να αποδείξει την ύπαρξη και ακριβή τοποθέτηση χώρων τόσο σημαντικών όπως η ομηρική Ιθάκη, το Δουλίχιο, το νησί των Φαιάκων, του Αιόλου, της Καλυψώς ή της Κίρκης, τη χώρα των λωτοφάγων, των Κικόνων, των Κυκλώπων ή των Λαιστρυγόνων και τόσες άλλες τοποθεσίες, πόλεις, ονόματα κάστρων και ηρώων. Με λίγα λόγια δεν μπορεί ακόμα να σχεδιαστεί χωρίς αμφισβητήσεις το ταξίδι του γυρισμού του Οδυσσέα στην Ιθάκη. Αυτό που ξένοι και οικείοι ερευνητές ονομάζουν, Geography of Odyssey…

Όμως ένα είναι να αμφισβητείται η απαράλαχτη πορεία που ακολούθησε ο ήρωας του νόστου και η ορθότητα όλων των περιπετειών του, κι έτερον οι παραλογισμοί ορισμένων “καλοπροαίρετων ινδοευρωπαίων” που με πρόσχημα την ιστορική έρευνα γκρεμίζονται στον Αχέροντα της παράνοιας, του ψεύδους, της ατοπίας, ή της βραδύνοιας, επινοώντας καινούργιους περίπλους

…Πρόσφατα ένας αγαπητός φίλος από το Μεσολόγγι μου ανέφερε ένα περιστατικό για κάποιον γνωστό του ο οποίος ακολουθεί - κι ασπάζεται - την θεωρεία του Γάλλου ιστιοπλόου Gilbert Pilliot, κι ο οποίος υποστηρίζει στο βιβλίο του με τίτλο: «Οι Έλληνες στον Ατλαντικό–Ο μυστικός κώδικας της Οδύσσειας» ότι: Η Ωγυγία (το νησί της Καλυψώς) συμπίπτει με την Ισλανδία. Οι Λωτοφάγοι βρίσκονταν στα νότια του Μαρόκου επί της ακτής του Ατλαντικού. Οι Κύκλωπες ζούσαν στην Τενερίφη των Καναρίων Νήσων. Το νησί του Αιόλου συμπίπτει με την Μαδέιρα (Πορτογαλία). Το λιμάνι των Λαιστρυγόνων βρισκόταν στην Δυτική Ιρλανδία, και το νησί της Κίρκης συμπίπτει με το νησί Μπάρα, το νοτιότερο των Εβρίδων! Τέλος, οι Κιμμέριοι βρίσκονταν στα Βόρεια παράλια της Ιρλανδίας στις εκβολές του ποταμού Φόϋλ (τα φημισμένα Εισόδια του Άδη!), και το νησί των Σειρήνων, η Σκύλλα, και η Χάρυβδη βρίσκονται στην νησιωτική περιοχή δυτικά της Σκωτίας… Φαίνεται δε ότι ο εν λόγω “συγγραφέας” διαθέτει ιστοσελίδα, τοίχο στο fb και έχει πουλήσει εκατοντάδες από το ακατανόητο ιαπετικό δημιούργημα του.

Και δεν είναι ο μόνος, γιατί συχνά συναντιούνται ιστορικοί μυσταγωγοί που τοποθετούν τους Φαίακες στη Συρία, τη Σκύλλα στο Γιβραλτάρ και την Ογυγία στις καναδικές ακτές, στο νησί της …Terranova!

Δεν θα υπήρχε κάτι άλλο που θα με έκανε τόσο περήφανο -σαν παγώνι-, αν δεχόμουν τέτοιες θεωρίες.

- Οι αρχαίοι προγονοί μας στις βόρειες θάλασσες και στην Αμερική πριν από τρεις χιλιάδες χρόνια!

Θα ‘μουν διατεθειμένος να ξεχάσω τις λέξεις λογική, συνέπεια, ταπεινότητα…

Κι ούτε - μ’ αυτό -, αρνούμαι ότι κάποτε -σε κάποια στιγμή- οι μινωικοί ή άλλες ελληνικές φυλές δεν προσπάθησαν υπερατλαντικά ταξίδια, δεν τόλμησαν την υπέρβαση.

Όμως στην περίπτωση της Οδύσσειας είναι ολοσχερώς αδύνατον. Φτάνει κάποιος να πάρει στα χέρια του το επώνυμο έπος του Ομήρου και να το μελετήσει αργά, σωστά και με κάθε λεπτομέρεια. Σίγουρα σε κάθε γραμμή του, σε κάθε σελίδα, σε κάθε περιπέτεια -αλληγορική ή πραγματική- θα βρει τον σωστό δρόμο, θα καταλήξει στην λογική πορεία, θα ανακαλύψει την αληθινή “Geography of Odyssey”… κι ας μην την αποκάλυψε ακόμα η αρχαιολογική σκαπάνη.

 Επιστρέφοντας στις ασυναρτησίες των “αντιομηριστών”. Πως είναι δυνατόν η Ωγυγία να βρίσκεται στην Ισλανδία και σε δεκαεπτά ημερονύχτια να φτάσει κάποιος με μια πενιχρή σχεδία στην Κέρκυρα; Μόνος! Γιατί είχε ήδη απωλέσει τους συντρόφους! Αν υποθέσουμε βέβαια ότι αποδέχονται ως σωστό τον ορισμό της Σχερίας/Κέρκυρας σαν το νησί των Φαιάκων!

Και οι Εβρίδες; Πως φιλοξενούσαν τη δόλια Κίρκη στα δυτικά της υπερβροχερής Σκωτίας; Πως σχετίζονται οι περιπέτειες του άνακτα της Ιθάκης μια στις θάλασσες του βορρά, μια στη μέση του Ατλαντικού και μια στα Αφρικανικά παράλια χωρίς λογική συνοχή, βιογεωγραφικά τεκμήρια και παντελή έλλειψη αρχαιολογικών πειστηρίων. Που είναι τα παλάτια της Καλυψώς στην Ισλανδία και πως μπορούν να συγκριθούν με τα απαράμιλλα πανάρχαια κτίσματα της Ġgantija στο Γκόζο της Μάλτας που ως είναι εύλογο αντικατοπτρίζουν περισσότερο την αντικειμενικότητα;

Αν η Madeira είναι το νησί του Αιόλου πως κατορθώνει “ο Θιακός” κι οι σύντροφοί του να φτάσουν στο καταφύγιο των Λαιστρυγόνων - στην μακρινή Ιρλανδία -, σε μόνο 6 μέρες - κι αφού πριν έφτασαν τόσο κοντά- ώστε να ατενίσουν τις τσιμινιέρες από τα γιατάκια τους στην πολυπόθητη Ιθάκη!

Πιστεύω ότι μετά τις σειρήνες και τα άλλα ξωτικά που βρισκόταν στα δυτικά της Σκωτίας να ’χαν μήνες μπροστά τους για να φτάσουν στο νησί του ήλιου, την Τρινάκρια, εκτός κι αν το αρχαίο όνομα της Σικελίας είναι κι αυτό μια φαντασία.

Ο πρώτος σταθμός των πλοίων του Οδυσσέα και των συντρόφων του -μετά την επίθεση στους Κίκονες και την αλλαγή της πορείας από κακοκαιρία στο Ταίναρο-, ήταν στη χώρα των λωτοφάγων. Αν αυτή ήταν στις Αφρικάνικες ατλαντικές ακτές του νοτίου Μαρόκου, πως δεν αναφέρεται προηγουμένως άλλος σταθμός, ούτε το πέρασμα από το στενό του Γιβραλτάρ. Για τους φωστήρες να προσθέσουμε ότι είναι αδύνατο το πέρασμα από το στενό χωρίς να το αισθανθείς… Ύστερα από τόσο ταξίδι ούτε που σκέφτηκαν να πλησιάσουν την ακτή, να φρεσκαριστούν και να γεμίσουν εφόδια τα πλοία, αλλά το μόνο που είχαν στο μυαλό τους ήταν να προφτάσουν τις ακτές της Αφρικάνικης Σαχάρας ψάχνοντας, τι;

Κι αφού έφτασαν τις ακτές, τι τους έφερε στα απέναντι νησιά των Καναρίων, -αγγίζοντας το Chenet (Tenerife), δίχως να αντιληφθούν πριν στη πορεία τους το Maoh (Fuerteventura), το akaet (Lanzarote), ή το μεγανήσι Tamarant (Gran Canaria) -, που είναι αδύνατο να αποφύγεις, πλέοντας από το νότο του Μαρόκου ως την Τενερίφη. Και ύστερα ακόμα πιο βαθιά, ως το Leiname (Madeira), έχοντας όλη την ευχέρεια να τραβερσάρουν προς τα πάνω ή προς τα κάτω; Γιατί λογικό είναι με τις πεντηκότερος και τριαντακότερος που διέθεταν -ακριβώς όπως θα φερόταν σήμερα αν ιστιοδρομούσαν-, το πιο συνετό θα ‘ταν η ακτοπλοΐα παρά η αυτοκαταστροφή ψάχνοντας μεσοπέλαγα.

 Επειδή όμως έχουμε ασχοληθεί πολλές φορές με το ίδιο θέμα και όλες οι θεωρίες είναι σεβαστές -αν και όχι αποδεκτές- θα ‘ταν απέραντη η επιθυμία, τέτοιοι άνθρωποι, με όρεξη, ενεργητικότητα, εφόδια και φαντασία να βοηθούσαν περισσότερο στην ανακάλυψη της πιθανής πορείας του νόστου στην Ιθάκη παρά να περιπλανιούνται σε ατέρμονα πελάγη όπου το μόνο που μπορούν να προσφέρουν στην ιστορία είναι, παραπάνω αμφισβητήσεις από τις -δυστυχώς- μυριάδες που τη ζώνουν.

Και μια τελευταία διερώτηση.

- Γιατί πάντα οι ινδοευρωπαίοι σφάλουν εις βάρος της Ελληνικής εύκλειας αυθαιρετώντας υπέρ των αγγλοσαξόνων;

Όπως ο φίλτατος ιστιοπλόος, κι άλλοι τόσοι που θέλουν να αντικαταστήσουν την Μεσόγειο, τη Μάλτα την Magna Graecia, την Κέρκυρα, το Δουλίχιο ή την Ιθάκη -όπου και να βρίσκεται κάτω από τη σκαπάνη της ιστορίας του ελλαδικού χώρου-, με τον Ατλαντικό, τη γηραιά Αλβιώνα, και τα νησίδια της, τους σταυροφόρους, τις βόρειες θάλασσες ή την παγωμένη Ισλανδία…

Κι αναρωτιέται κάποιος. Δεν λυπήθηκαν τη δόλια Καλυψώ, που αντί να τη ντύσουν με μεταξωτό μανδύα και να την χαρούν να λούζεται στα ζεστά νερά της ζεστής μεσογείου έμελλε να τη ντύσουν με δέρματα αρκούδας, παίρνοντας το μπάνιο της στους 60 βαθμούς -κάτω του μηδενός-, σε μια γούβα στο πάγο, περιτριγυρισμένη απ’ τις θειώδεις αναθυμιάσεις των υπερβόρειων ηφαιστείων, λες κι άξιζε η πεντάμορφη, την πνευματική μαστίγωση που δικαιούνται άλλοι…

 

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 19/04/2018

 

Γράφει ο
Rodi De Fuca

Σήμερα στα μοντέρνα πλοία λέγεται Log-book, Cuaderno de puente ή “Ημερολόγιο Γεφύρας”. Εκείνα τα χαώδη χρόνια που οι ξυλιασμένες καραβέλες περιπλανιόνταν σε ωκεανούς δίχως όνομα και δίχως τελειωμό, λεγόταν “bitacora”. Στα ισπανικά των θαλασσοπόρων bitacula και derrotero...

Το ιστολόγιο ή ημερολόγιο γέφυρας είναι και προπομπός του μοντέρνου blog. Λίγοι γνωρίζουν ότι ένα από τα πιο φημισμένα ιστολόγια του μεσαίωνα είναι γραμμένο από το χέρι ενός από τους πρώτους Έλληνες θαλασσοπόρους, μέλους των αποστολών στην εξερεύνηση του νέου κόσμου. Και δεν εννοούμε το μεγαλύτερο Έλληνα θαλασσοπόρο όλων των εποχών, τον Ιωάννη Βαλεριάνο ή Χουάν ντε Φούκα στην υπηρεσία του Ισπανού αυτοκράτορα Φίλιππου Β...

 Ο Juan de Fuca εξερευνητής του Φιλίππου Β Ο Francisco Albo ή Φραγκίσκος Άλμπος όπως αναφέρεται αλλού, - (το πιο πιθανόν είναι - κατά την ελληνική ονοματοποιία - να ονομαζόταν, Κάλβος) -, Χιώτης που ζούσε στην ιπποτική Ρόδο, ήταν ο ναύκληρος του πλοίου Trinidad στην αποστολή του μεγάλου θαλασσοπόρου από την Πορτογαλία Fernao de Magalhaes, που στις διαταγές του Καρόλου Α, ανακάλυψε εκτός των άλλων το ομώνυμο στενό στα νότια της Αργεντινής και της Χιλής και συμπλήρωσε τον πρώτο “περίπλου” της γης από την Σεβίλλη της Ισπανίας στη Βραζιλία, την Παταγονία, τη νήσο Γκουάμ, και τις Φιλιππίνες έως την επιστροφή στην Ιβηρική χερσόνησο που δυστυχώς δεν ολοκλήρωσε μιας και δολοφονήθηκε σε σύγκρουση με τους ιθαγενείς της νήσου Μακτάν.

Η πρώτη αυτή αποστολή περιελάμβανε πέντε καραβέλες που απέπλευσαν από το Sanlucar de Barameda της νότιας Ισπανίας, την 10η Αυγούστου του 1519. Μαζί με την “Trinidad”, στην "San Antonio" που κυβερνούσε ο Juan de Cartagena μπάρκαρε ναύτης ο Σίμωνας από τη Χίο. Στη “Victoria” το μοναδικό πλοίο που ολοκλήρωσε την αποστολή και επέστρεψε στην Ισπανία, με 18 επιζώντες επέβαινε ο Μιχαλάκης ο Ρόδιος, λοστρόμος που ήταν απ’ τους πιο νέους, μόλις 32 χρόνων. Όταν η Βικτώρια πήρε το δρόμο της επιστροφής στις 6 Νοεμβρίου του 1521 ο Φραγκίσκος πέρασε από την “negra” Trinidad στην καινούργια ναυαρχίδα σαν πιλότος -και δεξί χέρι του Juan Sebastian Elcano- και ονόμασε αρχιναύκληρό του τον Μιχάλη. Στο ίδιο πλοίο αναφερόταν τρεις ακόμα Έλληνες ναύτες. Ο Φίλιππος - (επίσης απ’ τη Ρόδο και συγγενής των αλλωνών) -, και δυο Ναυπλιώτες, ο σαραντάχρονος Νικόλας κι ο Γιαννάκος ο ελληνάρας όπως τον προσφωνούσαν τα τακίμια. Ο Μικέλης Σάντσεθ -ο ξεπεσμένος πενηντάχρονος- από ιπποτική ισπανική γενιά ήταν κι αυτός κάτοικος Ρόδου και είχε ακολουθήσει τους φίλους του απ’ το νησί τελώντας τους και τον διερμηνέα. Οι Ρόδιοι - που αντίθετα από τους περισσότερους νεοσύλλεκτους στην αποστολή του Μαγγελάνου που ήταν ατάιστοι και φυγάδες- είχαν προσφύγει στην ισχυρή Ισπανία να αναζητήσουν την τύχη τους μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1515 - και την απώλεια των περιουσιών τους -, στο σμαραγδένιο νησί.

Ο Μαθιός ο Κερκυραίος μπάρκαρε εξ αρχής μαζί με το μαέστρε J. S. Ελκάνο στη "Concepcion" του Gaspar de Quesada, και μετά την πυρπόλησή της πέρασε μαζί του στη Βικτώρια. Δυστυχώς δεν αναφέρεται σαν επιζών μετά το πέρας της αποστολής. Όμως οι πληροφορίες μου συμπίπτουν ότι ο Μαθιός με την συμπαράσταση του Γιαννακού απέδρασε κατά την άφιξη στη νήσο Βόρνεο στις 25 Ιουλίου του 1521 και από τότε αγνοείται η τύχη τους. Ο Συμεών λέγεται ότι εγκατέλειψε την αποστολή στη νότιο Αφρική και γύρισε στην Εξτρεμαδούρα όπου ζούσε. Στη nao “Santiago” που χάθηκαν τα ίχνη της στα νερά της Παταγονίας δεν είχε μπαρκάρει κανένας από τους Έλληνες θαλασσινούς.

Στη Βικτωρία που έπιασε λιμάνι στη Σεβίλλη στις τέσσερις -κατ’ άλλους στις έξι-, Σεπτεμβρίου του 1522 ανάμεσα στους 18 επιζώντες από τους 256 που ξεκίνησαν, ξεχώριζαν οι πλοηγοί Φραγκίσκος Άλβος και Μιχάλης ο Ρόδιος, ο Ναυπλιώτης ναύτης Νικόλας, κι ο Ελληνοισπανός Μικέλης Σάντσεθ. Τέσσερις Έλληνες στους 18! Χωρίς να υπολογίσουμε τους τρεις διαφυγόντες...

Τεράστια επιτυχία που όμως δεν αναφέρεται πουθενά! Από το ημερολόγιο γέφυρας του Φραγκίσκου και την αφήγηση των γεγονότων του Λομβαρδού αυτόπτη απ’ τη Βιτσέντσα Antonio Pigafetta έχουμε σήμερα ανέπαφες τις πληροφορίες της πρώτης αποστολής του γήινου περίπλου. Να σημειώσουμε επιπλέον ότι μόνο τέσσερις επιβίωσαν από τους 55 επιβαίνοντες στην πρώτη ναυαρχίδα, τη nao “Trinidad”.

Το ημερολόγιο γέφυρας του Francisco AlboΤο μοναδικό ιστολόγιο, "Derrotero del viaje de Magallanes desde el Cabo de San Agustin en el Brasil, hasta el regreso a Espana de la Nao Victoria", φυλάσσεται στο “Archivo de Indias” της Σεβίλλης. Καμιά επίσημη αναφορά δεν υπάρχει ως προς την αυθεντικότητα του αυτουργού! Αντίθετα μοντέρνοι “πολυμαθείς” καταφρονούν τον Έλληνα θαλασσομάχο.

Μόλις λίγα χρόνια μετά τον κατάπλου της “Victoria” σε ισπανικά νερά, ο Πέτρος ο Χανιώτης, δεξί χέρι του Πιθάρρο στην κατάκτηση της αυτοκρατορίας των Ίνκα έγινε ο πρώτος κυβερνήτης (gobernador), της πρωτεύουσάς της, Κούζκο (Cuzco), με συγκυβερνήτη το πρωτοπαλίκαρο και συμπολίτη του Γιωργάκη απ’ το Χάνδακα. Η ιστορία τους μπλέκει με τον Πέτρο Μαρτίνο απ’ τον χάνδακα που ακολούθησε στην ανακάλυψη του Περού τον Pedro de Valdivia. Στην ίδια εποχή περίπου γύρω στα 1527 έγινε γνωστός ο Θόδωρος ο Ρωμιός που συνόδεψε την αποστολή του don Panfilo de Narvaez στην κατάκτηση της Φλώριδας στις σημερινές USA.

Το έχουμε πει πολλές φορές, έχουμε επιμείνει, ...Η αμφισβήτηση είναι ένας τρόπος κουλτούρας, πολιτιστικής αναζήτησης, ιστορικής ανησυχίας... αλλά δυστυχώς πολλές φορές βάλλεται στο πλάι των σταυροφόρων που έχουν βάλει στόχο την εκμηδένιση ή την κάθειρξη της ελληνικής πολιτιστικής και ιστορικής ανάδειξης...

Σήμερα πολλοί απ’ αυτούς τους σταυροφόρους αμφισβητούν την πατρότητα αυτού του πρώτου “bitacora”, ένα από τα πρώτα ιστολόγια του μεσαίωνα και της θαλασσοπορίας. Ισχυρίζονται ότι δεν γράφτηκε από τον Φραγκίσκο Άλμπο, αλλά από τον “αγράμματο” Χουάν Σεμπαστιάν Ελκάνο. Λες και ο αξέχαστος Ισπανός ψαράς, φυγάς και σφετεριστής της δόξας του Φερδινάνδου Μαγγελάνου ήταν πιο επάξιος της συγγραφής του ημερολογίου παρά ο ευκλεής Ρόδιος ναυτικος!

Αλλά μπορεί και να ‘χουν δίκιο... Χιλιάδες είναι οι σελίδες για τους Ιβήρους και Αγγλοσάξονες “μπουκανέρος” του μεσαίωνα, ιδίως στην αλχημιστική wikipedia. Για τους Έλληνες θαλασσοπόρους τέσσερις γραμμές και μισό μάτια μου.... Τέσσερις και μισό! Κι όμως από τον πρώτο περίπλου της γης όπου συμμετείχαν οκτώ Έλληνες, όλοι ή τουλάχιστον οι επτά από δαύτους επέζησαν στα τρία αυτά χρόνια ακραίας θηριωδίας και επιβίωσης! Όσο για το ημερολόγιο γέφυρας - του περίπλου του Μαγγελάνου - ΑΥΤΟ είναι τεκμηριωμένο ότι γράφτηκε από τον Φραγκίσκο Άλμπο ή Κάλβο, ή Άλβο, μολονότι υπήρξε ο Χουάν Σεβαστιαν Ελκάνο… εξάλλου...

Εμείς οι για μια ακόμη φορά ποδοπατημένοι Έλληνες τι θα δεχτούμε; Ότι ο Βάσκος φυγόδικος Ελκάνο έγραψε το φημισμένο “derrotero” ή ότι ο Φραγκίσκος Κάλβος του έβαζε γυαλιά όταν εκείνος δεν έβλεπε ούτε τη μύτη του. Εγώ στοιχηματίζω το τελευταίο!

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

Σελίδα 1 από 7

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία