Αγγελίες    Επικοινωνία

Του Δημήτρη Στεργίου

Η πρόσφατη, πρώτη μεταμνημονιακή, έκθεση – κόλαφος του ΔΝΤ, μαζί με όλες τις προηγούμενες τα τελευταία σαράντα χρόνια, δικαιώνει τη μελαγχολική διαπίστωση του Εμμανουήλ Ροίδη ότι η Ελλάς «άπαν το χρήμα του λαού, αντί έργων χρησίμων, προς πόλεμον ή προς ειρήνην, εδαπάνησεν εις συντήρησιν κοπαδίου κομματικών κηφήνων, χάριν των οποίων στέργει την πενίαν, την κακοπραγίαν, την ασημότητα και τους εμπαιγμούς του κόσμου όλου»

Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου! Επί 120 χρόνια, από τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο του 1898, στην τρόικα του 2010 και σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς να ελέγχουν, να προειδοποιούν, να κάνουν συστάσεις, να κάνουν προτάσεις, να στέλνουν ηχηρά μηνύματα με απειλές και αποξένωση από την Ευρώπη! Αλλά, το βιολί, βιολάκι! Διότι, τα κόμματα όλων των εποχών στην Ελλάδα, σε αντίθεση με τα «αλλαχού, τα οποία γεννώνται, διότι υπάρχουν άνθρωποι διαφωνούντες και έκαστος άλλα θέλοντες», όπως έλεγε ο μέγας Εμμανουήλ Ροίδης, κάνουν το ακριβώς αντίθετο. «Εν Ελλάδι, συμβαίνει ακριβώς το ανάπαλιν, αφού αιτία της γεννήσεως και της πάλης των κομμάτων είναι η θαυμαστή συμφωνία μεθ΄ ής πάντες θέλουσι το αυτό πράγμα, να τρέφωνται δαπάνη του Δημοσίου», τόνιζε προφητικά ο Ροίδης πριν από 150 χρόνια!

Και συνέχιζε, πλήρως δικαιωμένος: «Εν και ήμισυ εκατομμύριον νοήμονος και φιλοπόνου λαού, οικούντος χώραν ευλογημένην, οία η Ελλάς, κατηνάλωσεν ολόκληρον τεσσαρακονταετίαν εις αγόνους συζητήσεις περί κομμάτων και κομματαρχών. Άπαν δε το χρήμα του λαού, αντί έργων χρησίμων, προς πόλεμον ή προς ειρήνην, εδαπάνησεν εις συντήρησιν κοπαδίου κομματικών κηφήνων, χάριν των οποίων στέργει την πενίαν, την κακοπραγίαν, την ασημότητα και τους εμπαιγμούς του κόσμου όλου. Αν υπήρχε λεξικόν της νεοελληνικής γλώσσης, νομίζομεν ότι ο ορισμός της λέξεως «κόμμα» ήθελεν είναι ο ακόλουθος: «Ομάς ανθρώπων ειδότων ν΄ αναγινώσκουσι και ν΄ ανορθογραφώσι, εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες, ενούμενοι υπό έναν οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν΄αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν του πρωθυπουργού, ίνα παράσχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι».

Μολονότι, ματαιοπονώ, κάνω αυτή τη απογοητευτική αναδρομή, διότι στην πρώτη μεταμνημονιακή του Έκθεση για την Ελλάδα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) επαναλαμβάνει τις συστάσεις που κάνει επί … σαράντα τώρα χρόνια συμπληρωμένες και «βελτιωμένες» με νέα προβλήματα, παθογένειες, κακοδαιμονίες, διαρθρωτικές αδυναμίες που «φύτρωσαν» με τα τρία, μετά το 2010, εφιαλτικά Μνημόνια, προσθέτοντας μάλιστα και ένα «σενάριο καταστροφής», το οποίο συνεχώς γίνεται πραγματικότητα μετά την επέλαση του νέου ολέθριου … «τριπλού» εκλογικού κύκλου.

Συγκεκριμένα, με ένα επονείδιστο «Δεκάλογο» ο διεθνής οργανισμός υπενθυμίζει στοιχειωμένα προβλήματα και ιδεοληπτικές συμπεριφορές, ο οποίος συμπληρωμένος και «βελτιωμένος» περιλαμβάνει τις ακόλουθες συστάσεις:

  1. «Εξισορροπήστε εκ νέου το μείγμα φορολογικής πολιτικής, τηρώντας τους μεσοπρόθεσμους δημοσιονομικούς στόχους που έχουν συμφωνηθεί με τους Ευρωπαίους και υιοθετήστε πιο φιλικό προς την ανάπτυξη και κοινωνικά συνεκτικό μείγμα φορολογικής πολιτικής». Δηλαδή, μειώστε τους φορολογικούς συντελεστές στην εργασία και τα κέρδη! Αλλά, φευ! Μολονότι ήδη από το 2000 δεν υπήρχαν περιθώρια για αύξηση υπαρχόντων και επιβολή νέων φόρων, λόγω του σκληρού φορολογικού ανταγωνισμού στην Ευρώπη, ο φοροπηχτισμός πηγαίνει σύννεφο!
  2. Καταρτίστε προληπτικό σχέδιο αντιμετώπισης των δημοσιονομικών κινδύνων. Αμ δε! Η ιαχή «Τσοβόλα δώστ΄ όλα» καλά κρατεί…
  3. Αυξήστε τις δημόσιες επενδύσεις. Πρόκειται για σπαρταριστό … ανέκδοτο!
  4. «Ενισχύστε τους ισολογισμούς των τραπεζών, ώστε να στηρίξουν τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Να εξετάσετε πιο διεξοδικά και με καλό συντονισμό το θέμα της ενίσχυσης των τραπεζικών ισολογισμών και της αναβίωσης του δανεισμού προς όφελος της ανάπτυξης. Τα μέτρα που θα ληφθούν για τα κόκκινα δάνεια να βασιστούν σε αποτιμήσεις του κόστους και της αποτελεσματικότητάς τους και να ληφθούν υπόψη οι δημοσιονομικές επιπτώσεις τους». Να΄ ναι καλά οι … δυσβάσταχτες ανακεφαλαιοποιήσεις εις υγείαν των κορόϊδων συνεπών δανειληπτών!
  5. Αξιοποιήστε περισσότερο τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς και τον εξωδικαστικό μηχανισμό! Ες αύριον τα σπουδαία!
  6. Θωρακίστε την οικονομία, διότι «οι αυξανόμενοι καθοδικοί κίνδυνοι απαιτούν περαιτέρω ενέργειες ενίσχυσης της οικονομίας». Τι είναι αυτό πάλι!
  7. Αυξήστε την ευελιξία στην αγορά εργασίας, διότι η βελτίωση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας και αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας αποτελούν κομβικής σημασίας προτεραιότητες. Είπαμε, συνώνυμο της «ευελιξίας» στην Ελλάδα είναι η … «ακαμψία»!
  8. Απελευθερώστε αγορές, βελτιώστε το επιχειρηματικό κλίμα και κάνετε «περισσότερα βήματα για τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος και τη διευκόλυνση μεγαλύτερων και πιο διαφοροποιημένων επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων μεταρρυθμίσεων στις αγορές προϊόντων οι οποίες χρειάζονταν εδώ και πολύ καιρό και θα έχουν στόχο τη βελτίωση των επιλογών σε προϊόντα, της ποιότητας και του ανταγωνισμού». Ας κάνουμε μιαν ακόμα επιτροπή και … βλέπουμε!
  9. Προχωρήστε στην πλήρη άρση των capital controls. Ε, αυτό είναι τριτομνημονιακό … «επίτευγμα»!
  10. Μην κάνετε νέα ρύθμιση 120 δόσεων. Το ΔΝΤ ζητάει από την κυβέρνηση να επανεξετάσει τα σχέδια θέσπισης άλλης μιας ρύθμισης οφειλών για χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς θα δημιουργούσε κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης της ήδη αδύναμης κουλτούρας πληρωμών». Από το 1975 ανακοινώνονται, κατά μέσον όρο, δύο αποφάσεις για «περαίωση» εκκρεμών φορολογικών ή ασφαλιστικών υποθέσεων, μολονότι από το 1995 όλες οι εκθέσεις των διοικητών της Τράπεζας της Ελλάδος επισημαίνουν ότι η συχνή χρήση αυτού του «μέτρου» προκαλεί αύξηση των φοροφυγάδων καθώς δικαιώνονται όλα οι προσδοκίες τους!

 

Εκατοντάδες συστάσεις και προειδοποιήσεις

Οι τελευταίες αυτές, μαζεμένες σε «Δεκάλογο» , συστάσεις – προτάσεις του ΔΝΤ είναι μερικές από τις εκατοντάδες παρόμοιες ταπεινωτικές που έχουν απευθυνθεί στη χώρα μας τα τελευταία 120 χρόνια, δηλαδή από το 1898, όταν επεβλήθη η ταπεινωτική πειθαρχία από τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο για τον περιορισμό του χρέους και των δαπανών. Υπενθυμίζω μερικές:

-Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος (ΔΟΕ) από το 1897 έως το … 1978! Έτσι ονομαζόταν ο έλεγχος των δημοσίων οικονομικών της Ελλάδας που επιβλήθηκε από ευρωπαϊκές χώρες που δάνεισαν την Ελλάδα το φθινόπωρο του 1897, ενώ αυτή είχε χρεοκοπήσει τέσσερα χρόνια πριν, με στόχο την αποπληρωμή των χρεών της προς τους πιστωτές της. Τον έλεγχο εκτελούσε μια εξαμελής επιτροπή, η Διεθνής Οικονομική Επιτροπή (Commission Internationale Financière de la Grèce), με μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα από το 1897 μέχρι το 1978, δηλαδή επί 81 χρόνια!

-Το Σεπτέμβριο του 1932 η χώρα μας προχώρησε σε συμβιβαστική διαπραγμάτευση του δημόσιου χρέους, αφού υποχώρησε στις διεθνείς πιέσεις.

-Το 1954 ετέθη για πρώτη φορά και μόνο για την Ελλάδα ως όρος για τη χορήγηση δανείου 15 εκατ. δολαρίων από τη Διεθνή Τράπεζα Ανασυγκρότησης η τακτοποίηση των παλαιών δανειακών υποχρεώσεων!

-Το Νοέμβριο 1962 πιέστηκε η χώρα μας να ρυθμίσει το προπολεμικό χρέος της με τους Αμερικανούς ομολογιούχους, επί τη βάσει της αρχής «της αναγνωρίσεως του ονομαστικού κεφαλαίου», μολονότι την ίδια στιγμή οι Γερμανοί και οι Ιταλοί αρνούνταν να επιστρέψουν κατοχικές «πιστώσεις» 165 εκατ. στερλινών, όπως εγγράφως είχαν υποσχεθεί με τη Συμφωνία της Ρώμης!

-Στις 13 Οκτωβρίου 1985 ανακοινώθηκε ένα σκληρό πακέτο μέτρων λιτότητας για να πάει η χώρα τη δεύτερη δόση του κοινοτικού δανείου (η ιστορία συνεχίζεται ως τραγωδία!).

-Στις 4 Αυγούστου 1992 ανακοινώθηκαν νέα φοροεισπρακτικά μέτρα, ύστερα από επίμονες συστάσεις της τότε ΕΟΚ!

 -Στις 19 Σεπτεμβρίου 1994 συζητήθηκε στο Συμβούλιο Ecofin το Πρόγραμμα Σύγκλισης 1994 – 1998 και ανακοινώθηκε η «βόμβα» της υπαγωγής της χώρας μας «στη διαδικασία ελέγχου του υπερβολικού ελλείμματος!

-Η δεύτερη επιτήρηση της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έγινε το 2004.

-Ακολούθησε η επιτήρηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009.

-Στις 23 Απριλίου του 2010 η χώρα παραδόθηκε στις ορέξεις της τρόικας και οι Έλληνες στα τερτίπια των πολιτικών τους!

 

Μερικές συστάσεις του ΔΝΤ διαχρονικά

Tο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) σε όλες τις εκθέσεις του για την ελληνική οικονομία κατά την τελευταία τριακονταετία δεν περιοριζόταν σε διαπιστώσεις, προβλέψεις και προειδοποιήσεις, αλλά προχωρούσε και σε προτάσεις για την εφαρμογή των μέτρων στους ίδιους προβληματικούς τομείς. Συγκεκριμένα:

-Πρότεινε συνεχώς τη διεύρυνση της φορολογική βάσης στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και τον εξορθολογισμό των συνταξιοδοτικών δαπανών, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για στοχευμένη κοινωνική στήριξη προς ευπαθείς ομάδες με χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές.

-Έκανε έκκληση για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την αντιμετώπιση των υψηλών φορολογικών οφειλών.

-Πρότεινε να ενισχυθεί η απογοητευτική σε επιδόσεις φορολογική διοίκηση, να επικεντρωθούν στις προσπάθειες ελέγχου μεγάλων φορολογουμένων και να ενισχύσουν την εφαρμογή του πλαισίου κατά του ξεπλύματος χρήματος.

-Πρότεινε μια συνολική αναδιάρθρωση του συστήματος ρύθμισης οφειλών με βάση την ικανότητα των οφειλετών να πληρώσουν.

-Τόνιζε την ανάγκη για μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων για να υποστηριχτεί η πιστωτική επέκταση σε εκείνους που επιδιώκουν ανάπτυξη;

-Πρότεινε την ενίσχυση του νομικού πλαισίου για την αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους, συμπεριλαμβανομένων του εξωδικαστικού μηχανισμού επίλυσης διαφορών, και την πλήρη αξιοποίηση του εποπτικού πλαισίου, δίδοντας κίνητρα στις τράπεζες να θέσουν φιλόδοξους στόχους μείωσης των κόκκινων δανείων.

-Υποστήριζε την ταχύτερη δυνατή άρση των κεφαλαιακών περιορισμών για τη διασφάλιση παράλληλα της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας με την εξασφάλιση επαρκούς ρευστότητας στο τραπεζικό σύστημα.

-Ενθάρρυνε τις ελληνικές αρχές να επιταχύνουν την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

-Αναγνώριζε ότι το βάρος της προσαρμογής έχει πέσει δυσανάλογα στους μισθωτούς και υπογράμμιζε την ανάγκη να διατηρηθούν και να μην αντιστραφούν οι υφιστάμενες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας , στο άνοιγμα των υπολοίπων κλειστών επαγγελμάτων, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη διευκόλυνση των επενδύσεων και των αποκρατικοποιήσεων.

Τί προωθήθηκε από όλα αυτά; Σχεδόν τίποτα ή, καλύτερα, προωθούνταν μερικά μέτρα με το ζόρι για να παίρνουμε τις … δόσεις των δανείων και μετά οι γνωστές … εμπλοκές.

Υπενθυμίζω μερικές συγκεκριμένες παλαιότερες χαρακτηριστικές συστάσεις, προτάσεις και προειδοποιήσεις του ΔΝΤ προς τις ελληνικές κυβερνήσεις:

«Νέα κομματική άλωση της χώρας  και της οικονομίας με αθρόες προεκλογικές προσλήψεις , «Τα παθήματα δεν γίνονται μαθήματα στη Νέα Δημοκρατία, όπως στα … ψάρια και στον ελληνικό λαό!», «Αυλόπορτα» Παλαιομάνινας: Ούτε 150.000 ευρώ αξίζει το επιβλητικότερο μνημείο της αρχαιότητας!», «Σε λίγο, για 50.000 ευρώ, δεν θα είναι όρθιος και ο εμβληματικός Πύργος στην Ακρόπολη της Παλαιομάνινας!» είναι μερικοί  τίτλοι σχολίων και άρθρων που διεγράφησαν, όπως καταγγέλλει ο πολύπειρος, επί πενήντα χρόνια, μαχητικός δημοσιογράφος και συγγραφέας από την Παλαιομάνινα

Ε, λοιπόν, έγινε κι αυτό! Και, ειλικρινά, δεν το περίμενα  στη δύση της καριέρας μας και της ζωής μου. Διότι,  στα πενήντα χρόνια επαγγελματίας δημοσιογράφος , από τα οποία τριάντα  χρόνια διευθυντής μεγάλων αθηναϊκών εφημερίδων και περιοδικών , χωρίς να   έχω  καμιάν επίπληξη ή καταγγελία ή χωρίς να έχω «φάει» καμιάν  αγωγή ή μήνυση για εκατοντάδες άρθρα μου, σχόλια, αναλύσεις, αφιερώματα και βιβλία μου,  μού «τη «φύλαγε» η Κοινότητα του Facebook! Σε διάστημα ενός περίπου μηνός από τότε που, ύστερα από πέντε χρόνια, δημιούργησα  πρόσφατα το δημοσιογραφικό μου μπλογκ  www.kirykoy.webnode.gr , στο οποίο άρχισα να αναρτώ δικά μου επίκαιρα άρθρα, σχόλια και αναλύσεις καθώς και άλλων φίλων και συνεργατών μου, όπως του συνάδελφου Αθανασίου Παπανδρόπουλου, άρχισαν οι … «ειδοποιήσεις»…

Μάλιστα, από την πρώτη κιόλας ανάρτηση καταλάβαινα ότι κάτι δεν πάει καλά. Και οι υποψίες μου δικαιώνονταν συνεχώς  και ιδιαίτερα από την ανάρτηση του άρθρου μου υπό τον τίτλο «Νέα κομματική άλωση της χώρας  και της οικονομίας με αθρόες προεκλογικές προσλήψεις» και με μια σελίδα με χαρακτηριστικά σκίτσα του Κώστα Μητρόπουλου του 1988 στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο». Από τότε,  δυστυχώς, άρχισαν οι «ειδοποιήσεις» ότι με το άρθρο αυτό και τα επόμενα παραβίαζα « τους όρους  της Κοινότητας»! Οι ειδοποιήσεις αυτές συνεχίζονταν  μετά την ανάρτηση κάθε σχεδόν άρθρου, ώσπου  τελευταία, δηλαδή πριν από μερικές ώρες, διεγράφησαν τα πάντα, δηλαδή και το άρθρο του συνάδελφου Αθανασίου Παπανδρόπουλου υπό τον τίτλο «για μια καλύτερη ζωή», το οποίο είχε πολλές επισκέψεις!

Ασφαλώς, θα διερωτηθείτε ποια είναι τα άρθρα αυτά, τα οποία, κατά το fecebook «παραβίαζαν τους όρους της Κοινότητας». Ευχαρίστως, τα παραθέτω με απογοήτευση, αγανάκτηση και απελπισία, διότι θέλω να τονίσω ότι αυτή τη δημοσιογραφία έμαθα, αυτή τη δημοσιογραφία υπηρετώ πενήντα χρόνια και  με αυτή τη δημοσιογραφία ενημέρωνα δύο περίπου γενεές Ελλήνων χωρίς να έχω κανένα πρόβλημα (με εξαίρεση τη επταετή χούντα!): Λοιπόν, οι τίτλοι των άρθρων μου (κι όχι … πορνό!) ήταν οι ακόλουθοι (και διεγράφησαν μετά τις συνεχείς ειδοποιήσεις!):

-«Νέα κομματική άλωση της χώρας  και της οικονομίας με αθρόες προεκλογικές προσλήψεις» (Δύο  χαρακτηριστικά φωτογραφικά ντοκουμέντα με τα οποία δικαιώνεται  στην Ελλάδα συνεχώς η ρήση του Μαρξ ότι «η ιστορία επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά ως τραγωδία και τη δεύτερη ως φάρσα»)

-«Τα παθήματα δεν γίνονται μαθήματα στη Νέα Δημοκρατία, όπως στα … ψάρια και στον ελληνικό λαό!»  (Ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε να επιστρέψουν στο κόμμα όσοι έφυγαν για να μακρύνει ο ήδη μεγάλος κατάλογος των αποσκιρτησάντων  και ανταμειφθέντων  καρεκλοθηρευτών και με άλλα ονόματα)

-«Ντάνος» – Οδυσσεύς = 100-0!, «Ντάνος- Μακρυγιάννης= 200-0!»

-«Αυλόπορτα» Παλαιομάνινας: Ούτε 150.000 ευρώ αξίζει το επιβλητικότερο μνημείο της αρχαιότητας!» (Είναι έτοιμη να καταρρεύσει, μαζί με τον σάπιο πια ξύλινο «νάρθηκα», ο οποίος τοποθετήθηκε … προσωρινά πριν από … 22 χρόνια!!!)

-«Σε λίγο, για 50.000 ευρώ, δεν θα είναι όρθιος και ο εμβληματικός Πύργος στην Ακρόπολη της Παλαιομάνινας!» 

(Ο επικεφαλής των αρχαιολογικών ανασκαφών στην Ακρόπολη της Παλαιομάνινας καθηγητής κ. Βασίλης Λαμπρινουδάκης έχει προ πολλού προειδοποιήσει για τον κίνδυνο κατάρρευσης της γωνίας του Πύργου, αλλά φεύ!)

-«Δυτική Ελλάδα: και η φτώχεια είναι πάντα σύντροφος…» (Η παραμονή της  στις πρώτες θέσεις του  πίνακα των φτωχότερων περιοχών της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί δεκαετίες αποτελεί ένα δυσεξήγητο οικονομικά οξύμωρο, αφού είναι η περιοχή που έχει πολλά και μοναδικά ίσως συγκριτικά πλεονεκτήματα (θάλασσα, λιμάνια, ποτάμια, λίμνες, πολιτισμό, εκπληκτικό γεωγραφικό ανάγλυφο κλπ) τα οποία αποτελούν εκρηκτική πρώτη ύλη για μόνιμα υψηλή ανάπτυξη)

-«Και οι «Δύο ‘ κκλησιές» στο έλεος της εγκληματικής νεοελληνικής αδιαφορίας. (Εκεί κοντά, μετά την απέραντη αρχαία πόλη της Παλαιομάνινας, τον θολωτό τάφο της Μήλας, τον παράξενο γήλοφο του παλιού νεκροταφείου και το μυθικό «Παζαράκι» με τους αρχαίους σιρούς, και οι δύο μεγάλες  βυζαντινές εκκλησίες του 10ου αιώνα μ.Χ. στην αριστερή όχθη του Αχελώου  έχουν μόνιμη  «συντροφιά …  θάμνους, δέντρα, χόρτα) -«102+1 (τάχα «αναπτυξιακή») τράπεζες για «το καλό μας»!» (Ο κ. Δραγασάκης, λακτίζων αγρίως  προς την πραγματικότητα  των εφιαλτικών ανακεφαλαιοποιήσεων, τα ζοφερά μηνύματα για  το ευρωπαϊκό και ελληνικό τραπεζικό σύστημα και τα αλήστου μνήμης παρόμοια κρατικά τερτίπια προηγούμενων  δεκαετιών ανακοίνωσε την ίδρυση  νέας κρατικής Αναπτυξιακής Τράπεζας)

-«Μπορεί να γίνει σήμερα κάθαρση και σωτηρίας της χώρας  με … αγγούρια;» (Απογοητευτική διάψευση της προφητείας του Κωστή Παλαμά «και μην έχοντας πιο κάτου άλλο σκαλί να κατρακυλήσει, πιο βαθειά στου κακού τη σκάλα, για τ` ανέβασμα ξανά, που σε καλεί»  από τη συνεχιζόμενη κατρακύλα της ελληνικής Βουλής και των θεσμών).

Πείτε μου, λοιπόν, και πείτε το και στο facebook: Παραβιάζουν τους όρους της Κοινότητας τα άρθρα μου για τις  ανακοινούμενες αθρόες προεκλογικές προσλήψεις επί σαράντα πέντε χρόνια , για τις  συγκεκριμένες αποσκιρτήσεις  και η ανταμοιβή από τα κόμματα, για τους υπό κατάρρευση  αρχαίους πύργους και Πύλες, για τη μόνιμη φτώχεια στη Δυτική Ελλάδα; Δηλαδή, άρθρα που  δημοσιεύθηκαν και  στις φιλόξενες  ηλεκτρονικές εφημερίδες  των Αθηνών “lykavittos”, “New-deal” “Kourdistoportokali”  και άλλες, καθώς και στις φιλόξενες  ηλεκτρονικές εφημερίδες της Αιτωλοακαρνανίας, του τόπου καταγωγής μου, “aixmi”, “epoxi”, “Agrinionews” και “iaitoloakarnania”;

Σημειώνω ότι στο διαγραφέν άρθρο μου για τις προεκλογικές προσλήψεις επί … 45 χρόνια, περιλαμβανόταν και μια έρευνα  για το αμόκ προεκλογικών δαπανών το 1996, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση του Γιάννη Μαρίνου από τη θέση του διευθυντή του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» επί 35 χρόνια και την «…ευδόκιμη παραμονή μου στην ίδια θέση», δηλαδή του αρχισυντάκτη –διευθυντή Σύνταξης. Φυσικά, ύστερα από τριάντα χρόνια, στη συνέχεια έφυγα από τον ΔΟΛ και ανέλαβα τη διεύθυνση του «Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής»!

Η παραμονή της στις πρώτες θέσεις του  πίνακα των φτωχότερων περιοχών της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί δεκαετίες αποτελεί ένα δυσεξήγητο οικονομικά οξύμωρο, αφού είναι η περιοχή που έχει πολλά και μοναδικά ίσως συγκριτικά πλεονεκτήματα (θάλασσα, λιμάνια, ποτάμια, λίμνες, πολιτισμό, εκπληκτικό γεωγραφικό ανάγλυφο κλπ) τα οποία αποτελούν εκρηκτική πρώτη ύλη για μόνιμα υψηλή ανάπτυξη

Του Δημήτρη Στεργίου

Πήγαν χαμένα πάνω από 2,5 τρις. ευρώ που εισέρρευσαν στα δημόσια ταμεία με  τη μορφή φόρων, κοινοτικών πόρων και δανείων μετά το 1981. Πήγαν χαμένα   οι πακτωλοί κοινοτικών πόρων από γνωστά Διαρθρωτικά ταμεία (Ευρωπαϊκό γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, Μεσογειακά Ολοκληρωμένα  Προγράμματα κλπ),  από τα πλούσια Κοινοτικά Πακέτα και τα συνεχιζόμενα( ΕΣΠΑ),  για την επίτευξη τάχα σύγκλισης  του ελληνικού βιοτικού επιπέδου  με το  μέσο κοινοτικό! Έτσι, κατάντησαν κοροϊδία και τα  περιβόητα  Προγράμματα  Σύγκλισης των οποίων οι στόχοι ουδέποτε επιτυγχάνονταν και για το λόγο αυτό συνεχώς επικαιροποιούνταν1

Αυτή η μελαγχολική και συνάμα απογοητευτική διαπίστωση προκύπτει από τα νέα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Eurostat για τον κατά κεφαλήν ΑΕΠ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για τις φτωχότερες περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2017 (σίγουρα για  το 2018 και 2019, που θα ανακοινωθούν το 2019 και 2010 αντίστοιχα θα είναι ακόμα χειρότερα!.  Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι το 2017 το βιοτικό επίπεδο στην Ελλάδα, δηλαδή το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, διαμορφώθηκε στο 67% του μέσου κοινοτικού, δηλαδή όσο ήταν  και το … 1996, δηλαδή 66,9% του μέσου κοινοτικού.

Η ίδια, μελαγχολικότερη και απογοητευτικότερη, διαπίστωση  προκύπτει και για την  Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος , η οποία το 2017 βρισκόταν  στην τέταρτη θέση στον πίνακα  των δώδεκα φτωχότερων ελληνικών περιφερειών (από τις 15) με ποσοστό 49% του μέσου κοινοτικού όρου (100). Δηλαδή,  παρέμεινε στα ίδια επίπεδα του 2016, ενώ για τα προηγούμενα χρόνια  προκύπτει ότι κάθε πέρσι ήταν και καλύτερα (  το 2010, το 2013και το 2014 το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αντιπροσώπευε το  65,8 %, το 57% και 53 % του μέσου κοινοτικού όρου αντίστοιχα.

Η εφιαλτική αυτή εξέλιξη καταδεικνύει τις ολέθριες συνέπειες της  οικονομικής κρίσης μετά το 2008 ( οποία, βεβαίως, δεν ήρθε μόνη της), στην Ελλάδα και ιδιαίτερα των  επαίσχυντων Μνημονίων, τα οποία υπογράφονταν  και επειδή δεν εφαρμόζονταν  προκαλούσαν και προκαλούν  τη γνωστή λεηλασία στα ελληνικά νοικοκυριά, την οικονομική δραστηριότητα, στους συνταξιούχους, στους εργαζόμενους και στις επιχειρήσεις. Ειδικότερα, από προηγούμενα στοιχεία της Eurostat για την εξέλιξη του κατά κεφαλή ΑΕΠ στην Ελλάδα και στις ελληνικές περιφέρειες προκύπτουν οι ακόλουθες διαπιστώσεις:

-Το 2010 σε εθνικό επίπεδο στην Ελλάδα το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕΠ αντιπροσώπευε το  94% του μέσου κοινοτικού όρου ( 125%) και στη Δυτική Ελλάδα το  65,8%. Μαζί με την Ήπειρο  (65,3%) ήταν από τις φτωχότερες περιφέρειες της Ευρώπης.

-Το 2014, κάτω από το 75% του μέσου κοινοτικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ βρίσκονταν ένδεκα ελληνικές περιφέρειες και, φυσικά, μεταξύ αυτών και η Δυτική Ελλάδα. Το 2014 το  μέσο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα έπεσε στο 72% του μέσου κοινοτικού, από 94% το 2010!

-Το 2015, το μέσον κατά κεφαλήν ΑΕΠ συρρικνώθηκε ακόμα περισσότερο (68%), ενώ κάτω από το 50% του κοινοτικού μέσου όρου,  όσον αφορά στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ΕΕ βρίσκονταν η Ανατολική Μακεδονία/ Θράκη και η Ήπειρος (48%), η Δυτική Ελλάδα (50%), η Θεσσαλία (51%) κλπ.

 -Το 2016, τρεις ελληνικές περιφέρειες μεταξύ των οποίων και η Δυτική Ελλάδα (λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή!)  ήταν μεταξύ των 21 φτωχότερων περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης!. Πρώτη ήταν η Ανατολική Μακεδονία-Θράκη με 46%, δεύτερη η Ήπειρος  (48%)και τρίτη η Δυτική Ελλάδα (49%).

Μελαγχολική είναι η διαπίστωση και ότι το μέσον κατά κεφαλήν εισόδημα στην Ελλάδα το 2017 αντιπροσώπευε το 67% του μέσου κοινοτικού όρου, δηλαδή όσο περίπου ήταν κατά την περίοδο 1995-1998 και το 1998 (66%)!!!

Η πολύκροτη Στρατηγική της Περιφέρειας για αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού

Όλες αυτές οι εφιαλτικές  εξελίξεις στο βιοτικό επίπεδο της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, η οποία  «κοσμείς» σε φτώχεια εναλλάξ τις τέσσερις πρώτες θέσεις στον πίνακα ως η φτωχότερη στην Ελλάδα και στην ΕΕ, μού θύμισαν την πανηγυρική συνεδρίαση  του Περιφερειακού Συμβουλίου  της Δυτικής Ελλάδας, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 27 Ιουλίου του 2015 και κατά την οποία  ανακοινώθηκαν οι δράσεις Δράσεις για την αντιμετώπιση της φτώχειας, της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού προς ενίσχυση της πρόνοιας. Επρόκειτο για τις δράσεις που περιελάμβανε  η ονομαζόμενη  Στρατηγική της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας για την επόμενη πενταετία. Κατά τη συνεδρίαση παρουσιάστηκε η Α’ φάση της μελέτης για την καταγραφή αναγκών της Περιφέρειας για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και την αντιμετώπιση του φαινομένου της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στο πλαίσιο του ΠΕΠ Δυτικής Ελλάδας 2014-2020.

«Οι πολίτες της Δυτικής Ελλάδας βιώνουν, με οδυνηρό τρόπο, τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης. Παράλληλα, η κατάρρευση των κοινωνικών υποδομών (πρόνοια, υγεία), λόγω της υποχρηματοδότησης σε συνδυασμό με την πολύχρονη αποδιάρθρωση της παραγωγικής βάσης, απειλεί κοινωνικά κεκτημένα και υποσκάπτει τις προσπάθειες αναπτυξιακής επανεκκίνησης στις αγροτικές/ημιαστικές περιοχές» υπογράμμισε τότε ο περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Απόστολος Κατσιφάρας.

Κατά την εισήγησή του ο περιφερειάρχης επεσήμανε τις επιπτώσεις που έχει η οικονομική κρίση που βιώνει η χώρα μας στην κοινωνία, αλλά και στον καθένα συμπολίτη χωριστά, σημειώνοντας πως άμεσα «οφείλουμε να διεκδικήσουμε την ενεργοποίηση πλέγματος παρεμβάσεων για την επανεκκίνηση της οικονομίας», όπως τόνισε. Όπως:

-Να διεκδικήσουμε την άμεση έναρξη της ροής χρηματοδότησης όλων των εκτελούμενων έργων στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.

-Να διασφαλίσουμε την ολοκλήρωση των μεγάλων εκτελούμενων στρατηγικών αναπτυξιακών έργων στην Δυτική Ελλάδα.

-Να επιδιώξουμε αφενός την παράταση μέχρι το τέλος του 2016 την εκτέλεση των έργων της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου όσο και την άμεση εκκίνηση προκηρύξεων της νέας προγραμματικής περιόδου.

-Να ενεργοποιηθεί το νέο επενδυτικό – αναπτυξιακό πλαίσιο που εκκρεμεί εδώ και 26 μήνες για την χρηματοδότηση ιδιωτικών επενδυτικών σχεδίων. Επενδύσεων που θα διασφαλίζουν θέσεις εργασίας, αξιοποίηση περιφερειακών συγκριτικών πλεονεκτημάτων, καινοτομία, αξιοποίηση της αλυσίδας αξίας προϊόντων.

Τότε ανακοινώθηκαν και πολλά άλλα, όπως:

-Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας επεξεργάστηκε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο με στόχο την κοινωνική προστασία των ευαίσθητων κοινωνικά ομάδων της και σχεδίασε και εφαρμόζει ένα δίκτυ ασφαλείας με ενίσχυση των κοινωνικών δομών και υποδομών, πρόγραμμα για αστέγους, επισιτιστική και βασική υλική συνδρομή σε απόρους.

-Ενεργοποιείται μηχανισμός για τη συστηματική παρακολούθηση της εξέλιξης της φτώχειας στη Δυτική Ελλάδα, ώστε μέσα από την έγκαιρη επεξεργασία κοινωνικών ευρημάτων αλλά και στατιστικών στοιχείων να αποτυπώνεται η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων και πολιτικών  και να επικαιροποιείται συστηματικά η μελέτη αυτή (μέσω και της προγραμματικής συνεργασίας με το ΚΕΠΕ).

-Στόχος της μελέτης που παρουσιάστηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο είναι η «χαρτογράφηση» των ευπαθών και ευάλωτων ομάδων και των αναγκών τους, καθώς και των φορέων που δρουν σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, και μπορούν δυνητικά να αποτελέσουν «ωφελούμενους» των παρεμβάσεων και των δράσεων. Επίσης, η διεξοδική καταγραφή όλων των δυνατών πηγών χρηματοδότησης επιπλέον του ΠΕΠ Δυτικής Ελλάδας 2014-2020 (Τομεακά Εθνικά Προγράμματα, Ευρωπαϊκά Προγράμματα και Ταμεία).

Σημειώνεται ότι όταν ανακοινωνόταν αυτή η περιβόητη «Στρατηγική» το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη Δυτική Ελλάδα, όπως προαναφέρθηκε, αντιπροσώπευε το 50%  του μέσου κοινοτικού, το 2016 συρρικνώθηκε στο 49%  και το 2017 παρέμεινε στα ίδια επίπεδα.

Είναι αλήθεια ότι σε όλη την περίοδο της κρίσης, δηλαδή με το 2009, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο συνεχώς συρρικνώνεται , αλλά αυτή η μείωσή του κατά  17 περίπου εκατοστιαίες μονάδες στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος είναι δυσεξήγητη οικονομικά, δεδομένου ότι είναι από τις περιοχές που διαθέτει πολλά και μοναδικά σχεδόν συγκριτικά πλεονεκτήματα, τα οποία μόνο και μόνο αυτά θα μπορούσαν να αποτελούσαν τη σημαντικότερη πρώτη ύλη για μόνιμα υψηλή ανάπτυξη και ευημερία.

Έτσι, επιβεβαιώνεται πλήρως, ύστερα από πάνω από 2.500 χρόνια ο Ηρόδοτος που διαπίστωνε ότι «τη Ελλάδι πενίη μεν αεί σύντροφός εστι…», ότι δηλαδή στην Ελλάδα και στη Δυτική Ελλάδα (προσθέτω)  πάντα η φτώχεια είναι σύντροφος…

Πίνακας: Κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε φτωχότερες περιφέρειες της  Ελλάδος

(ποσοστό του μέσου κοινοτικού όρου=100)

Περιφέρειες

1988

1998

2013

2014

2015

2016

2017

Ήπειρος

43,5

41,8

55,0

51,0

48,0

48,0

48,0

Βόρειο Αιγαίο

44,5

60,8

 

57,0

52,0

50,0

48,0

Δυτική Ελλάδα

48,2

52,6

57,0

53,0

50,0

49,0

49,0

Αν. Μακεδονία-Θράκη

52,2

55,4

 

50,0

48,0

46,0

46,0

Θεσσαλία

53,8

57,4

56,0

55,0

51

52,0

52,0

Ιόνια Νησιά

54,6

54,6

 

67,0

63,0

62,0

62,0

Πελοπόννησος

58,0

52,7

60,0

58,0

56,0

55,0

56,0

Δυτική Μακεδονία

62,6

59,9

62,0

66,0

63,0

59,0

59,0

Στερεά Ελλάδα

-

-

62,0

61

58,0

60,0

62,0

Νότιο Αιγαίο

-

-

76,0

80,0

76,0

73,0

72,0

Κρήτη

-

-

63,0

63,0

58,0

57,0

57,0

Κεντρική Μακεδονία

-

-

57

56,0

52

53

53,0

Εθνικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ

52,7

66,0

73,0

72,0

68,0

68,0

67,0

Πηγή: Eurostat

Του Δημήτρη Στεργίου

Μετά τις συγκεντρώσεις, ύστερα από τριάντα χρόνια,  των συμμαθητών μου και των καθηγητών μου στο Μεσολόγγι το 1991 και τα επόμενα χρόνια, ένα μεσημέρι, μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, του Ιανουαρίου του 1995,  ήρθε, για δεύτερη φορά,  στο γραφείο μου, στην εφημερίδα, ο καθηγητής μου στο Γυμνάσιο της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου αείμνηστος Κώστας Τριανταφυλλίδης. Τη στιγμή αυτή είχα σύσκεψη με τους στενούς συνεργάτες μου και τον είδα να αφήνει στη γραμματέα μου ένα φάκελο. Αμέσως, έσπευσα να τον προλάβω, διότι ήταν έτοιμος να φύγει, χαιρετηθήκαμε εγκάρδια και συγκινητικά, όπως πάντοτε, και  μού πρόσφερε το βιβλίο του σε φάκελο. Τον έβλεπα να αισθάνεται άσχημα που διέκοψα τη σύσκεψη για εκείνον. Αμέσως, άνοιξα τον φάκελο, όπου υπήρχε το βιβλίο του «Ακροβασία- Δοκίμια», που είχε κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Αρμός το 1994. Ανοίγοντας το βιβλίο  διάβασα μπροστά του την καλλιγραφική αφιέρωση: «Στον Δημήτρη μου, υπερήφανος γι΄ αυτόν, Ιαν. ’95», με την υπογραφή του.Καθώς τον κοίταζα θαρρούσες πως αυτά σπινθηροβόλα μάτια του καταύγαζαν  όλη τη σοφία του κόσμου και την ανθρωπιά ενός «κρημνοβάτη εφήβου»! Συγκινηθήκαμε κα οι δύο και ως «αντίδωρο», όπως έκανα με όλους τους επισκέπτες μου, πρόσφερα από ένα φύλλο των εφημερίδων «Τα Νέα» και «Το Βήμα», αλλά ευγενικότατα  δεν δέχθηκε να τα πάρει, λέγοντας βιαστικά ότι «οι εφημερίδες κόποις και χρήμασι κτώνται»! Με το ζόρι τον κράτησα μερικά δευτερόλεπτα, αλλά έφυγε…

Φεύγοντας το βράδυ από την εφημερίδα πήρα μαζί μου και το βιβλίο του στο σπίτι μου. Δεν ξεκολλούσε από το μυαλό μου η εικόνα της επίσκεψης και της προσφοράς του βιβλίου του και, μολονότι κουρασμένος, είπα να ρίξω μερικές  οριζόντιες ματιές στις  μπροστινές τουλάχιστον σελίδες,  αλλά παραλίγο αυτό να με κάνει  να ξενυχτήσω. Εν πάση περιπτώσει, την επόμενη ημέρα δεν το είχα διαβάσει απλώς, αλλά το είχα μελετήσει, κρατώντας μάλιστα και πολλές σημειώσεις με σκοπό να επικοινωνήσω μαζί του τηλεφωνικώς για «να τα πούμε».

Πράγματι, το πρώτο Σάββατο, μετά την επίσκεψη, το απόγευμα επικοινώνησα  με τον καθηγητή μου για να τον ευχαριστήσω για την καλλιγραφική και επιμελή αφιέρωση και τα νέα μαθήματα που μού παρέδωσε με το βιβλίο αυτό. Είναι αδύνατον να μεταφέρω στο σημείωμα αυτό τι συζητήσαμε στη μαραθώνια αυτή τηλεφωνική επικοινωνία. Άλλωστε, πέρασαν από τότε πάνω από 24 χρόνια! Απλώς, θεωρώ ως ιερός χρέος μου να αναφέρω δύο σημεία από τη συζήτησή μας αυτή, τα οποία προκάλεσε  με τη γνωστή «μαιευτική» λέξη «Γιατί;» με την οποία συνόδευσε  τις εντυπώσεις μου για το περιεχόμενο του βιβλίου του και τους συμβολισμούς και, κυρίως, όταν τόνισα ότι «γηράσκω αεί διδασκόμενος» από τον ίδιο μεγάλο και σοφό δάσκαλο ύστερα από τρεις και πλέον δεκαετίες!

Το πρώτο σημείο αφορούσε στην ιερή αντίδρασή του στην επισήμανσή μου ότι στο βιβλίο του εμφανίζεται στην αρχή ως ένας γήινος ακροβάτης να περπατά σταθερά σε  «αντίθετα» και «σύνθετα» (λέξεις, γεγονότα, πρόσωπα), να παίρνει στη συνέχεια μια πνευματική μορφή και ως φιλόσοφος πια να  επιδιώκει, να κυνηγά τη  σοφία, δηλαδή να συνδυάζει τις απέραντες γνώσεις του, την πολυμάθειά του και τη φιλομάθειά του με την εμπειρία, και τελικά να φτάσει στο τελευταίο  πνευματικό εκβάν, το μέγιστο μάθημα για τη θέαση του κόσμου, της ζωής και, φυσικά, της Ελλάδος. Διαβάζω: «αδυναμία της δύναμης»,  «η μεγαλοσύνη του μικρού» ή «η παντοδυναμία της αδυναμίας», «πόρος», «ά-πορος», «ατέλεστη τελειότητα», «κινητική στάση»  ή «στατική κίνηση» και άλλα. «Σύ είπας, Δημήτριε», απάντησε γλυκά και χαμηλότονα. «Αυτή είναι η δύναμη , στην οποία έχω αφιερώσει πολλά σημειώματα και παραγράφους», συνέχισε. «Τα εμπόδια, το στερητικό «α»,  γρανιτώνει τη δύναμη για την πορεία προς εμπρός. Αυτό κι εσύ προτείνεις με την επαναλαβανόμενη φράση στο βιβλίο σου «Τα Βράχια»: Πρέπει να προχωρήσω, διότι αυτό σημαίνει δύναμη». Ανταπάντησα ότι η συζήτηση γίνεται για το βιβλίο του και όχι για το βιβλίο μου, το οποίο σπεύδω να αναφέρω ότι το είχα στείλει το 1993. Τότε, κυκλοφόρησε το πρώτο μυθιστόρημα, το οποίο επανακυκλοφόρησε (εκδόθηκε στο Λονδίνο), συμπληρωμένο και βελτιωμένο, το 2013, στα ελληνικά και αγγλικά) και κυκλοφορεί σε συνεχείς εκδόσεις  χάριν  κυρίως του ενδιαφέροντος  του διεθνούς αναγνωστικού κοινού, σε χαρτί και σε ηλεκτρονική μορφή,  και με την επική μουσική του David J. Franco.

Το δεύτερο σημείο της συζήτησής μας αφορούσε  τη «δύναμη» της «α-πορίας» και  του αποτελέσματός της, δηλαδή του «πόρου»! Είναι στο δοκίμιο υπό τον τίτλο «Απώλεια και πόρος» που αναφέρεται στους νέους, τον αυθορμητισμό τους και την «ευστοχία του λεκτικού τους», η οποία, όπως τονίζει απηχεί κάτι από τον αιώνιο λόγο «ος αν απολέση την εαυτού ψυχήν…», σαν αυτά, δηλαδή που λένε τα παιδιά, όπως «πάμε τώρα να χαθούμε» ή «άντε να χαθείς». Αυτά περίπου είπα στον καθηγητή μου. Κι εκείνος με ένα νέο «άστραμμα»  επεσήμανε τα εξής: «Κι εσύ  νέος, στο Γυμνάσιο της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου» ήσουνα «άπορος», δηλαδή χωρίς πόρο ή χωρίς πέρασμα για  ξεπέρασμα της πρώτης ύλης, όπως γράφω. Αυτό όμως, δηλαδή νηστικός και  άφραγκος,  δεν σε  εμπόδισε  να βρεις «πέρασμα», «πόρο». Για τέτοιες περιπτώσεις «α-πορίας και «πόρου» ή «απωλείας πόρου» έγραψα στο βιβλίο μου αυτό που διάβασες: «Πόρος, πέρασμα  προς το μυστήριο του κόσμου, μια διολίσθηση στον γόητα χώρο της ποίησης και της μαγείας κι ένας πόρος (=πορισμός)  νέων μορφών ατομικής και συλλογικής ζωής».

Δεν θέλω να κουράσω τους αναγνώστες μου  με άλλες λεπτομέρειες που δίνουν την εντύπωση ότι «βλογάω τα γένια μου». Μακριά από μένα κάθε τέτοια σκέψη. Σκοπός μου είναι  η ανάδυση της φιλοσοφίας  και όχι το «φαίνεσθαι», όπως  γράφει ο Κώστας Τριανταφυλλίδης: «Τότε, με την ανάδυση,  η αφάνεια, ξεκινώντας από τους κόλπους του μυστικού, γίνεται εμφάνεια –επιφάνεια (πες, Θεοφάνεια)»

Το βιβλίο του Κώστα Τριανταφυλλίδη «Ακροβασία» αποτελείται από τέσσερις ενότητες, όπως «Ακροβασία», «Αναγνώσεις», «Το  εύσχημο σχήμα» και «Χθες και σήμερα», όπου  σε πεζό κείμενο  δημοσιεύονται πάμπολλα δοκίμια, τα οποία είναι αλλιώτικα από τα άλλα που προφανώς έχουμε διαβάσει (Γεώργιος Θεοτοκάς, Ευάγγελος Παπανούτσος, Χρήστος Μαλεβίτσης, Αιμίλιος Χουρμούζιος, Άγγελος Τερζάκης, Πέτρος Χάρης, Μάρκος Αυγέρης, Ανδρέας Καραντώνης, Γεράσιμος Αλεξανδράτος και άλλοι).  Διότι, στο δοκίμιό του ο Κώστας Τριανταφυλλίδης δεν εκφράζει, όπως  σχεδόν όλα τα άλλα  δοκίμια,  προσωπικές απόψεις  του, αλλά αλλότριες, αλλοτριωμένες, αλλήθωρες όψεις, απόψεις, κατόψεις  (με όποιο δάσκαλο καθίσεις τέτοια γράμματα θα μάθεις!) για τους ανθρώπους, για το πνεύμα,  την τέχνη, τον πολιτισμό, την ιστορία και, φυσικά, τη δύσμοιρη χώρα μας, την Ελλάδα.

 Ο Κώστας Τριανταφφυλλίδης εμφανίζεται στα δοκίμια αυτά  μελαγχολικά αισιόδοξος  για το μέλλον της χώρας μας, όταν γράφει τα εξής:

 «Διαφορετική είναι η θεωρία (όραση και λογική) της Ελλάδας. Εδώ για πρώτη φορά επιχειρείται η έξοδος από την αχλύ, ή καταξίωση των ορι-σμένων και «τέλειων» (έχουν εντός τους το τέλος) όντων. Να είναι άραγε η μορφολογία του φυσικού χώρου-και χρόνου- που ευδοκιμεί στην ποικιλία των ετεροτήτων ή η θέα του απτού και γυμνού ανθρώπινου σώματος που οδηγεί στη σύλληψη και αποδοχή της αισθητικής αρχής των «κλειστών» ολοτήτων;  Και βέβαια δεν είναι άσχετος ο μεσογειακός ήλιος-αυτός ο δράστης. Η άγρια απογυμνωτική (και συνάμα πλαστουργικη) του δύναμη ευτελίζει την οποιαδήποτε διακοσμητική ακολασία και επιβάλλει ενός άλλου είδους «φιλοκαλική ευτέλεια». Όπως και νάχει το πράγμα, η Ελλάδα κατορθώνει να ανατρέψει την «παιδική» αντίληψη τουάξιου ως «μεγάλου», να συμπτύξει το  διά-στημα στο σύ-στημα και τελικά, με μιαν έξοχη αντιστροφή, να μετατρέψει το φυσικά διαστατό στο αξιολογικά αδιάστατο, τουτέστι το «ελάχιστο».

Αυτό στη συνέχεια  το διευκρινίζει ακόμα περισσότερο τονίζοντας  ότι «αναζητούμε το ελάχιστο στο ήθος, το λόγο, την Τέχνη» και αναλύοντας  τη σημασία τους αντίστοιχα.

Εδώ εντοπίζεται και η μεγαλοσύνη του φιλοσόφου. Δεν λακτίζει προς κέντρα. Αντιθέτως, φιλοσοφεί, δηλαδή επιδιώκει τη σοφία, τη λογική, την αλήθεια  και γίνεται κάρφος στα μάτια εκείνων, οι οποίοι επικαλούμενοι τη «σύγχρονη θεώρηση της ιστορίας» χαρακτηρίζουν ως «εθνοκεντρικά», δηλαδή όλα αυτά τα γεγονότα, πρόσωπα, ήρωες και μάρτυρες που  εξαϋλώνει με τον δικό του τρόπο ο Κώστας Τριανταφυλλίδης, όπως τον Θεό, τον Μακρυγιάννη, τον Καραϊσκάκη, τον Κοσμά τον Αιτωλό, το Κρυφό Σχολειό, που, μαζί με το χορό του Ζαλόγγου, την Επανάσταση του ‘ 21, το Έπος του ’40. Όλα αυτά οι «εθνομηδενιστές» τα χαρακτηρίζουν ως … «μύθους» όπως , με βάση «αυτή τη σύγχρονη θεώρηση της ιστορίας», και τους Αρμάνους, Ριμένους ή Βλάχους της Ακαρνανίας ως «ανάμικτους», δηλαδή «εξελληνισθέντες Αλβανούς», «λωποδύτες», «αλειτούργητους», «φιλοτουρκαλβανούς» και … «μισέλληνες», δηλαδή όλους εκείνους που ήταν πρώτοι  σε ευεργεσίες και  παρόντες σε όλους τους εθνικούς αγώνες.

Θα κλείσω το σημείωμα αυτό  και θα καταδείξω  ότι τα δοκίμια του Κώστα Τριανταφυλλίδη  έχουν περιεχόμενο  φιλοσοφικό, κοινωνικό, πολιτικό, ηθικό, επιστημονικό, τεχνοκριτικό, θεολογικό και φιλολογικό με την ακόλουθη στοχαστική πειθώ, που αναφέρεται  στη Νεότητα (άλλωστε «οι Έλληνες αεί παίδες εισί») και ότι αποτελούν  τον κορύφωση της προσπάθειας αναζήτησης της λογικής, της αισιοδοξίας: «Εκεί, στην αλήθεια (ο κρημνοβάτης έφηβος!) ), εντοπίζει την ευστάθειά του, στην ασυνταξία αναζητεί τη σύνταξή του (άλλωστε, η Νεότητα δεν στέργει ούτε την κατά-ταξη ούτε τη διά-ταξη ούτε την έν-ταξη). Αρετή της είναι η συμμετρία της ασυμμετρίας… Γι΄ αυτό και ο όλος βίος σχεδία- ασφαλώς κλυδωνίζεται, αλλ’ ου καταποντίζεται…»

του Δημήτρη Στεργίου

Μερικές σκέψεις, με ακούσια καθυστέρηση, ως απότιση φόρου τιμής και ευγνωμοσύνης στον εκλιπόντα μεγάλο καθηγητή μου, φιλομαθή και ευρυμαθή εκπαιδευτικό, συγγραφέα και λογοτέχνη και Αγρινιώτη αριστοκράτη με τη θουκυδίδεια έννοια

Μία περιήγηση αυτές τις ημέρες στον ηλεκτρονικό Τύπο του Νομού μας συνοδεύθηκε από μιαν ανείπωτη θλίψη. Διάβασα ότι τον Νοέμβριο του 2017  ο καθηγητής μου φιλόλογος –ιστορικός  Κώστας Τριανταφυλλίδης. Με ακούσια καθυστέρηση 15 περίπου μηνων αισθάνθηκα την ανάγκη, ιερό χρέος ως αγαπημένος μαθητής του μεγάλου καθηγητή, να γυρίσω  60 χρόνια πίσω στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου και στο Γυμνάσιο Αρρένων της Παλαμαϊκής Σχολής για να αποτίσω φόρο τιμής και μέγιστης ευγνωμοσύνης, διότι  στον Κώστα Τριανταφυλλίδη δεν χρωστάω μόνο το «ευ ζην», αλλά και το «ευ γράφειν» και το «ευ δημοσιογραφείν».

Είχα τη μεγάλη τύχη, όπως και όλοι οι συμμαθητές μου, στα σχολικά έτη 1959 -1960 και 1960-1961, δηλαδή στην τότε «έβδομη» και «όγδοη» ή πέμπτη και έκτη τάξη, αντίστοιχα, να έχω καθηγητή στο μάθημα της Ιστορίας και των Λατινικών τον νεοδιόριστο τότε Αγρινιώτη Κώστα Τριανταφυλλίδη, ο οποίος έμενε με ενοίκιο στο Μεσολόγγι και έτρωγε στο ίδιο εστιατόριο με τον γράφοντα.  Από την πρώτη στιγμή με εντυπωσίασε με τον τρόπο της διδασκαλίας ιδιαίτερα του μαθήματος της ιστορίας, αφού, πέρα από τα όσα έλεγε το σχολικό βιβλίο, έκανε τις δικές τους προσεγγίσεις πλημμυρίζοντας την αίθουσα από τη χειμαρρώδη πολυμάθειά του και γοητεύοντας με το χαμηλότονο και μελίρρυτο  λόγο του τους μαθητές του. Επίσης,  το επιστημονικό ενδιαφέρον του Κώστα Τριανταφυλλίδη δεν περιοριζόταν μόνο στο χώρο της φιλολογίας, της ιστορίας , αλλά εκτεινόταν  και στη βαθειά μελέτη και την επίμονη έρευνά  του  για τα αρχαία και βυζαντινά μνημεία της περιοχής μας, η οποία εγκιβωτίσθηκε σε σημαντικά βιβλία του, και στη λογοτεχνία, από  την οποία ξεχείλιζε όλη η ευαισθησία του, η γαλήνη του και η κοσμοθεωρία του ως πραγματικού διανοούμενου εκπαιδευτικού, ερευνητή και, κυρίως, ελληνιστή.

Αυτή η  ξέχειλη πολυμάθειά του και αποθηκευμένη ερευνητική –επιστημονική σοδειά του από τη φιλομάθειά του δεν την κρατούσε μόνο για τον εαυτόν του και τους μαθητές του, αλλά προσπαθούσε πάντοτε να την καταυγάσει και σε άλλους ευρύτερα, όπως ως ομιλητής  σε αμέτρητα συνέδρια και ημερίδες στο Αγρίνιο και στο Μεσολόγγι. Θυμάμαι ότι τότε η Παλαμαϊκή Σχολή Μεσολογγίου διοργάνωνε πνευματικές εκδηλώσεις, οι οποίες πραγματοποιούνταν στο απέραντο ισόγειο με άνοιγμα των πολύφυλλων χωρισμάτων των αιθουσών με μόνιμο  ομιλητή τον Κώστα Τριανταφυλλίδη και με θέματα, όπως , για παράδειγμα, «Οι ζωγράφοι της Αναγέννησης», και «Φάουστ» του Γκαίτε και «Αμλετ»  στα οποία έδινε τους δικούς συμβολισμούς, χρήσιμους και διδακτικούς για την τότε πνευματική, επιστημονική και κοινωνική επικαιρότητα και πραγματικότητα. Ήταν εκδηλώσεις κατά τις οποίες καταχειροκροτούνταν έντονα  ο διαπρεπής ομιλητής καθηγητής μου από ένα πυκνότατο ακροατήριο.

Από την πρώτη στιγμή, βλέποντας τις  προσπάθειες του πρώτου μαθητή του στην τάξη (τότε η αριστεία δεν  ήταν «ρετσινιά») για μάθηση και εμπλουτισμό των τότε ανύπαρκτων γνώσεων γύρω από όλα τα θέματα, συνεχώς μού έδινε (δανεικά) δικά του βιβλία για να διαβάζω, ενώ στην τελευταία σχολική χρονιά, στις 30 Ιανουαρίου του 1961, στην Εορτή των Τριών Ιεραρχών πρότεινε στον τότε (αείμνηστο τώρα) γυμνασιάρχη Παναγιώτη Κρήτα να εκφωνήσω εγώ τον «πανηγυρικό» λόγο στην εκδήλωση για τη σχολική αυτή γιορτή. Υπενθυμίζεται ότι η Εορτή των τριών Ιεραρχών  είχε εξελιχθεί σε μια σημαντική μαθητική, πνευματική και κοινωνική εκδήλωση στο Μεσολόγγι. Η τεράστια (διάπλατα ανοιχτή, χωρίς χωρίσματα) αίθουσα στο ισόγειο του κτιρίου του Γυμνασίου κατακλυζόταν από πλήθος κόσμου, που αποτελούνταν από πνευματικούς, επαγγελματικούς, επιχειρηματικούς και άλλους φορείς της πόλης, από τις τοπικές αρχές και εκπροσώπους θεσμών και, φυσικά, από γονείς των μαθητών. Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιελάμβανε ομιλίες που είχαν ως θέμα τους τρεις Ιεράρχες. Για την εκδήλωση των Τριών Ιεραρχών του 1961, ο αείμνηστος γυμνασιάρχης Παναγιώτης Κρήτας, ύστερα από πρόταση του καθηγητή μου, όπως προαναφέρθηκε,  με όρισε ως ομιλητή με θέμα «Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος ως αγωνιστής του ηθικού βίου και μάρτυς της χριστιανικής αγάπης». Η ομιλία αυτή, πρώτη φορά από μαθητή σε τέτοια εκδήλωση,  η οποία αποτελούνταν από 14 σελίδες, έγινε ενώπιον πολυπληθούς ακροατηρίου. Και μία λεπτομέρεια: Λίγες ημέρες πριν από την εκδήλωση με ρώτησε ο Κώστας Τριανταφυλλίδης αν έχω γράψει το κείμενο της ομιλίας και μού είπε ευγενικότατα ότι θα ήθελε να «ρίξει μια ματιά». Άλλο που δεν ήθελα. Έτσι κι έγινε. Πήρε το κείμενο της ομιλίας μου στο σπίτι και την άλλη μέρα, καθώς πήγα το Απουσιολόγιο για να υπογράψει,  με κράτησε, έβγαλε από τη μέγάλη μεγάλη τσάντα  το κείμενο και άρχισε τις παρατηρήσεις ένα προς ένα σημείο, τονίζοντας και διδάσκοντας, μεταξύ άλλων, πολλά που, ύστερα από επτά χρόνια, όταν επέλεξα να γίνω δημοσιογράφος, καθόρισαν και την επαγγελματική μου πορεία στο δύσκολο χώρο των εφημερίδων. Θυμάμαι μερικά από αυτά που είπε τότε και επαναλάμβανε οσάκις οριζόμουνα ως ομιλητής σε άλλες εκδηλώσεις: «Όταν γράφεις ένα κείμενο για δημόσια ενημέρωση να ξεχνάς ότι γράφεις εξετάσεις στο Γυμνάσιο  ή μαθητικές εκθέσεις, στις οποίες είσαι, φυσικά, άριστος. Πρέπει, από τη μια μεριά να κοιτάζεις τα αποθέματα γνώσεων που έχεις και από την άλλη να κοιτάζεις κατάματα το … ακροατήριο, διότι προς αυτό απευθύνεσαι. Να είσαι λιτός σε φράσεις και συγκεκριμένος στις προτάσεις. Δεν αναφέρομαι στο συντακτικό και ορθογραφία, διότι και σε αυτές τις περιπτώσεις είσαι άριστος. Αναφέρομαι στο κείμενο που γράφεις ή θα γράψεις και που πρέπει να είναι τεκμηριωμένο με στοιχεία και εμπλουτισμένο με αξίες και ιδανικά»!

Το ίδιο ενδιαφέρον κατέδειξε  και για την ομιλία μου για τον Αδαμάντιο Κοραή, που πραγματοποιήθηκε στην ίδια αίθουσα το 1961 και σε μιαν άλλη με την οποία έκανα παρουσίαση του έργου μου «Το Γιοφύρι της Άρτας». Ήταν μια πρωτοβουλία της αείμνηστης φιλολόγου καθηγήτριάς μου Ελένης Λαμπίρη και του Κώστα Τριανταφυλλίδη να παρουσιάσω  ενώπιον πάλι πολυπληθούς ακροατηρίου το ποιητικό μου έργο – τραγωδία  «Το Γιοφύρι της Άρτας», το οποίο  αποτελούνταν από τέσσερις σκηνές σε 442 στίχους! Ήταν μια παραλλαγή του εκπληκτικού γνωστού ομότιτλου δημοτικού τραγουδιού με θεατρική μορφή.

Συνάντηση ύστερα από οκτώ χρόνια

Συναντηθήκαμε τυχαία με τον καθηγητή μου, μετά την αποφοίτησή μου, πρώτος ξανά στη βαθμολογία, από το Γυμνάσιο της Παλαμαϊκής Σχολής Μεσολογγίου, μια ημέρα του 1969 στην Πλατεία Κλαυθμώνος. Με συγκίνηση με ρώτησε  για τις σπουδές μου  και την επαγγελματική μου κατάσταση. Τού είπα ότι σπούδασα οικονομικά και είμαι συντάκτης του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» και των εφημερίδων «Τα Νέα» και «Το Βήμα» του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη. Και έκπληκτος με ρώτησε: Μα, δεν σπούδασες  φιλολογία ή ιστορία, δεν πήγες στη Φιλοσοφική Σχολή; Η απάντησή μου εξέπληξε εξίσου τον καθηγητή μου: Μα, σπουδάζω τώρα στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διότι πειθόμενος τοις υμών ρήμασι, θα με βοηθούσε ακόμα περισσότερο να ασκώ  καλύτερη δημοσιογραφία και τα οικονομικά άρθρα και σχόλια που γράφω να είναι γραμμένα και σε καλά … ελληνικά! Έφυγε συγκινημένος και χαρούμενος…

Πέρασαν πάνω από είκοσι χρόνια χωρίς να έχουμε καμιά επικοινωνία. Οι επαγγελματικές και οι οικογενειακές υποχρεώσεις δεν άφηναν κανένα περιθώριο για αναμνήσεις και αναδρομές. Αυτό κράτησε ως το 1991, όταν , ύστερα από 30 χρόνια, διοργάνωσα μια συνάντηση όλων των συμμαθητών και των επιζώντων καθηγητών στο Μεσολόγγι. Στην εκδήλωση αυτή παρευρέθη, τιμώμενος, όπως και οι άλλοι καθηγητές μας,  και ο Κώστας  Τριανταφυλλίδης με την αγαπημένη  σύντροφό του τότε Λένα Γιαννακοπούλου, καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και συγγραφέα (τότε είχε εγκατασταθεί στο Χαλάνδρι, αφήνοντας το αγαπημένο του Αγρίνιο!).

Από τότε επικοινωνούσαμε τηλεφωνικά τακτικά ιδιαίτερα στις γιορτές με ευχές και συζητήσεις κατά τις οποίες διέκρινα τη μεγάλη ευαισθησία του με την πάλλουσα από συγκίνηση φωνή του…

Το δημοσιευμένο και αδημοσίευτο έργο του Κώστα Τριανταφυλλίδη είναι πλούσιο πολυσχιδές και εντυπωσιακό. Μού το θύμισαν μερικές αξιόλογες ηλεκτρονικές εφημερίδες  της περιοχής μας, όπως  agrinionews, aixmi-news, epoxi, από τις οποίες πληροφορήθηκα και τον θάνατο του μεγάλου καθηγητή μου και τις οποίες και ευχαριστώ.

Μόλις πριν από λίγες ημέρες πληροφορήθηκα για τον θάνατο του δεύτερου, μετά τον Βασίλη Νάκα, μεγάλου ποιητή από την Παλαιομάνινα, του Χρήστου Σπύρου Ζώγα.

Δεν με ενημέρωσε κανείς για το θλιβερό αυτό γεγονός. Η επικοινωνία μας ήταν τακτική μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Ήταν μια ζεστή, ανθρώπινη επικοινωνία, γεμάτη από προβληματισμούς για τα ολοένα πληθυνόμενα κακώς κείμενα στη χώρα, η οποία, σε μερικές περιπτώσεις, μεταφερόταν σε στίχους, σε ποιήματα, τα οποία πάντα μού έστελνε.

Δεν γνώριζα τον Χρήστο ή, καλύτερα, δεν θυμόμουνα ότι ο (αείμνηστος κι αυτός) συμμαθητής μου στο Δημοτικό Σχολείο της Παλαιομάνινας Βασίλης είχε μικρότερο αδερφό, τον Χρήστο. Η γνωριμία και η επικοινωνία άρχισε από την κυκλοφορία του πρώτου φύλλο της εφημερίδας «Παλαιομάνινα» (Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2009), όταν μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου εξέφρασε τη χαρά του και τα συγχαρητήριά του για την πρωτοβουλία αυτή. Τότε μού είπε ότι είναι αδερφός του Μήτσου και του συμμαθητή μου Βασίλη Σπύρου Ζώγα.

Από τότε επικοινωνούσαμε συνεχώς με τον Χρήστο. Και ως αντίδωρο της εκτίμησης προς εμένα μού έστελνε εκπληκτικά επίκαιρα ποιήματα. Δεν ήθελε να τον αποκαλώ ποιητή, παρά μόνο στιχουργό, στιχοπλόκο. Όμως ο Χρήστος δεν ήταν μόνο ποιητής, ήταν μεγάλος ποιητής, σεμνός ποιητής. Έγραφε ποιήματα όχι για δική του ικανοποίηση, αλλά για τους άλλους και, κυρίως, σχολιάζοντας την επικαιρότητα. Ναι, ο Χρήστος ήταν ένας έμμετρος σχολιαστής της καυτής ελληνικής επικαιρότητας. Όταν έβλεπε να ποδοματούνται ιερά και όσια γινόταν… Σουρής, όταν αισθανόταν υπερήφανος για τις ρίζες γινόταν … Απόλλων, όταν τον κυρίευαν οι αναμνήσεις γινόταν ένας γλυκός … Όμηρος που έβαζε τους ήρωές του να αναζητούν και να επιθυμούν την επιστροφή τους στην Ιθάκη.

Ο Χρήστος μού έστελνε όλα αυτά τα ποιήματα, τα οποία δημοσίευα στην εφημερίδα «Παλαιομάνινα». Ως φόρο τιμής, αναδημοσιεύω στη συνέχεια, ως στέφανο, με τη μορφή ραψωδίας μερικά από αυτά εις αιωνίαν μνήμην. Θα προτάξω ένα ποίημά του προς τον γράφοντα, μιαν έμμετρη αυθόρμητη χαρά και ικανοποίηση που ένιωσε διαβάζοντας ένα άρθρο μου στην εφημερίδα «Παλαιομάνινα» για τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου. Φυσικά, δεν δημοσιεύσα το ποίημά αυτό στην εφημερίδα, διότι ήταν μια προσωπική και όχι δημόσια αναφορά:

Μια θαυμάσια ρεαλιστική περιγραφή

Αγαπητέ Δημήτρη, με τη σπάνια πέννα, με συγκίνησε η εξαίρετη περιγραφή, της γιορτής του Αγίου Γεωργίου από σένα, καθώς κι αυτή για την παραποτάμια διαδρομή.

Απ’ τις καλύτερες είναι αναμνήσεις

των παιδικών μας χρόνων,

πώς! νοερά πίσω να μην γυρίζεις

στη μαγεία αυτών των χώρων.

 

Νοσταλγώ όμως και την αγνότητα του κόσμου,

που ίδια ήταν με την ομορφιά της φύσης ,

όλα τούτα αναλλοίωτα εντός μου,

σε μια σωστή παιδεία καταλύτης.

 

Σπουδαία επίσης η αναφορά σου

αφιέρωμα στο Ρήγα Φεραίο,

που η Ελλάδα ήταν η καρδιά του,

ο πατριωτισμός του απαντά σε κάθε ανεκδιήγητο ακραίο.

 (Αθήνα 30 Απριλίου 2011)

 

 Ελληνόβλαχος ή Καραγκούνης

(Σημείωση: Μετά τις αντιδράσεις μου στις συνεχιζόμενες πλάνες, επικίνδυνες θεωρίες και ύβρεις για τους προγόνους μας του δασκάλου Αντώνη Βασιλείου στο επίμαχο βιβλίο του, όπου χαρακτηρίζει τους Ριμένους της Ακαρνανίας ως Βλαχοκαραγκούνηδες και εξελληνισθέντες Αλβανούς, ο αείμνηστος ποιητής Χρήστος Ζώγας, διαβάζοντας όλα αυτά, ως σύγχρονος Σουρής, δημιούργησε έμμετρη απάντηση με το ακόκλουθο, υπό τον τίτλο «Ελληνόβλαχος ή Καραγκούνης», ποίημά του, με το οποίο χαρακτηρίζει το βιβλίο του κ. Βασιλείου ως «αερολόγημα»):

O Βλάχος είναι ορεσίβιος,

 ο Καραγκούνης πεδινός,

 δεν είναι οι δυο ταυτόσημοι ο (ίδιος),

 καθόλου προφανώς.

 

Ο ισχυρισμός της ταύτισης,

 λογική πρωτοφανής,

 αποκρούει το ενδιαφέρον της ανάγνωσης,

 ενός συγγράμματος, ευθύς εξ υπαρχής.

 

Δεν είν’ αυτό το πόνημα,

 έρευνας βαθιάς καρπός,

 παρά ένα αερολόγημα,

 στη γνώση δεν δίνει φως.

 

Ως αναγνώστες δικαιούμεθα,

 γνώμη να έχουμε σαφώς,

 άλλωστε διερωτώμεθα,

 της ανάγνωσης ποίος ο σκοπός.

 

Κι ορθή γνώμη σχηματίζεται,

 δια της πειθούς,

 όταν η δεύτερη στηρίζεται,

 ακραιφνώς επί του αληθούς.

 

Αλλιώς καταδικάζεται,

 ως προσωρινή,

 στην πορεία χάνεται,

 δεν έχει πια ζωή.

 

Και το καινούργιο σύγγραμμα,

 που διαφημίζεται φρονώ,

 από τα ολισθήματα,

 θα πέσει στο κενό.

 

Το καπνομάζεμα

(Σημείωση: Και το παρακάτω ποίημα, με εκπληκτικούς στίχους , υπό τον τίτλο «Το καπνομάζεμα», του ταλαντούχου ποιητή Χρήστου Ζώγα δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Παλαιομάνινα» )

 Απ’ τ’ άγρια χαράματα,

με την Πούλια οδηγό

και ταχύ το βάδισμα,

για του καπνού το μάζεμα

ξυπνούσαν στο χωριό.

 

Πριν βγει ο ήλιος και ζεστάνει

το καπνόφυλλο γιατί,

τη φρεσκάδα όταν χάνει,

μαραμένο το κοτσάνι,

δύσκολο ήταν να κοπεί.

 

Πριν απ’ τα χαράματα

με το φως του φεγγαριού,

σα μηχανή τα δάχτυλα

κόβανε στο μάζεμα

τα φύλλα του καπνού.

 

Κι έβγαινε ήχος ρυθμικός

στη σιγαλιά της νύχτας,

μαζί ακούγονταν κι αυτός

του γρύλλου ο ερωτικός,

του τριζονιού, κατά της νύστας.

 

Άντε να βελονιαστεί

συνήθως ένα ένα,

καλά ν’ αρμαθιαστεί,

με μόχθο κοντολογίς πολύ,

έφθανες στο τέρμα.

 

Καταμεσής, την άνοιξη

κι όλο το καλοκαίρι,

η έγνοια κει αδιάκοπη,

με το άγχος η εξέλιξη,

στο τέλος τι θα φέρει.

 

Που θα’ ρχόταν ο μεσίτης

να κοιτάξ’ να εκτιμήσει,

ο μεσάζων ο αγύρτης,

τη σοδειά αν θα πουλήσεις,

με τιμή, που κείνος θα ορίσει.

 

«Η Ακαρνανία»

 Του Αργυροδίνη Αχελώου δυτικά

μέχρι τις ακτές του Ιονίου,

στη γη των Ακαρνάνων κάποιος περπατά,

θεατής ποικιλόμορφου τοπίου.

 

Δύσβατα, στις κορφές σχεδόν γυμνά

τα δικά της τ’Ακαρνανικά δεσπόζουν όρη,

με την εικόνα ν’αλλάζει ξαφνικά

στις παρυφές, με πράσινο βοσκολίβαδα και χλόη.

 

Βόρεια απ’το Άκτιο αρχινά,

τη Βόνιτσα, Αλυζία, Αμφιλοχία,

στο άλλο άκρο της προχωρώντας χαμηλά,

στων Οινιάδων φθάνουμε την Πολιτεία.

 

Στου Ασπροπόταμου τις εκβολές

με τη χλωρίδα και πανίδα,

όπου οι νήσοι Εχινάδες δεν απέχουνε κι αυτές,

στο οικοσύστημα στολίδια.

 

Απέραντοι υδρότοποι ενδημικά υδρόβια πουλιά

στις θαμνώδεις αμμοθίνες ζούνε,

από την εποχή του «Ολοκαίνου» διαχρονικά,

αλκυόνες στις όχθες, στο Δέλτα πετούνε.

 

Αλλά και ενδιάμεσα της διαδρομής,

αξιόλογα μνημεία θενα δούμε,

στη «Μητρόπολη» στην αρχαία «Σαυρία» ευθύς,

στην εμπασιά της Παλαιομάνινας αν βρεθούμε.

 

Ακαρνανία χώρα των πολεμιστών,

αψηφώντας τον κίνδυνο στη μάχη,

των σιδεροφορούντων ανδρών,

ηρώων κλεφτών κι αρματωλών

στην πρώτη γραμμή με τον Καραϊσκάκη.

 (Αθήνα 31 Ιουλίου 2011)

 

Η συγκομιδή του βελανιδιού

 Προτού η μέρα καλά να χαράξει

το χωριό βρισκόταν ήδη στο πόδι,

βελανίδι με δροσιά να τινάξει

πριν το λιοπύρι γερά να φουντώσει.

 

Όλα τα δένδρα σχεδόν μετρημένα

τεμάχιο του όλου είχ’ο καθένας,

αρμονικά μ’επεισόδιο κανένα

μόνο με Ζαβιτσάνους, καβγάς συνέβη ένας.

 

Κάποιοι ήταν σωστοί ακροβάτες

στο δένδρο σαν να’ταν στο χώμα πατούσαν,

στων κλαδιών μπορούσαν,έως τις άκρες

να φθάσουν, πολλές φορές τραγουδούσαν.

 

Στο μάζεμα ο κόπος μάλλον πιο λίγος

το μόνο εμπόδιο θα λέγαμ’εδώ,

η φλομίδα κι ο άγριος πρίνος

η φυλλωσιά του κεντρί κοφτερό.

 

Στο τέλος ερχόταν μία η άλλη

το χρέος βραχνάς ποτέ κερδισμένος,

δράμι γινόταν η οκά στον μπακάλη

κι όμως ήσουν ευχαριστημένος.

Σελίδα 9 από 12

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία