Αγγελίες    Επικοινωνία

Η δραχμή του Μπαρκένο! Η Ελλάδα! Εκείνη, που ποτέ δεν με πληγώνει

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 12/09/2019

Η ιστορία είναι ένα μεθυστικό πέλαγος. Μα δεν είναι ποτέ γαληνεμένη!… Γιατί όταν την συνεπαίρνει εκείνη η πατριωτική μεγαθυμία χάνει την αίσθηση της μετριοπάθειας και… φουρτουνιάζει. Και εγώ μαζί της, παρασύρομαι.

Το 1936, μέσα στη δολοφονική παραζάλη του ισπανικού εμφυλίου έστησαν κι εκεί στον τοίχο την Ελλάδα! Δεν αναφέρομαι στους υπέροχους ναυτεργάτες μας που έγραψαν ηρωικές σελίδες στο Belchite και στο Jarama και που γι’ αυτό νοιάζεται τώρα ο καλός μου φίλος Γιάννης Παντελάκης, αλλά για την απώλεια της μοναδικής δραχμής του Barkeno, της ελληνικής Βαρκελώνης, της Καλλίπολης που ίδρυσε ο Ηρακλής, όταν έχασε την ένατη βάρκα, στο γυρισμό για την Αμβρακία, μετά τον θρίαμβο επί των Γηρυόνηδων. Την Barca nona! Η «μοναδική» δραχμή του Μπαρκένο, του 3ου αιώνα της α.ε, που είχε βρεθεί κατά τον 19ο αιώνα, και φυλασσόταν στο μουσείο τέχνης της Βαρκελώνης, έχασε τη ζωή της μια μέρα του 36, όπως τόσοι άλλοι, είτε από τους άνθρωποθύτες του Φράνκο είτε από την ελάχιστη πίστη που είχαν οι Καταλανοί στην μακρινή ελληνική καταγωγή τους, μιας και ορισμένοι προτιμούν την "αρχεγονία" τους, ακόμα κι από τους πειρατές και τους σκιώδεις Φοίνικες! Το «μοναδική», είναι σε εισαγωγικά γιατί από καπηλευτική σύμπτωση έχει διασωθεί άλλη μιά, ολόιδια δραχμή του Μπαρκένο, από τους νέοβαρβάρους Βίκινγκς και βρίσκεται απαχθείσα και δεσμώτρια στο Εθνικό μουσείο της Κοπεγχάγης! Λες και χάθηκαν τα μουσεία στην Ελλάδα ή τη Βαρκελώνη. Λες κι οι θησαυροί μας δεν ανήκουν σε μας αλλά στον Όντιν! Σ’ αυτή την περίπτωση η περιβόητη δραχμή ανήκει στους "Έλληνες της Καταλονίας".

Μιλώντας για την καταγωγή των Kαταλανών... όταν ο Ηρακλής νίκησε τους μισητούς τυράννους Γηρυόνηδες στην Ανδαλουσία, πήρε το δρόμο του γυρισμού μέσω του επάκτιου Λεβάντε, με τα σώματα ελίτ Μυκηναίων και Δωριέων Υλλέων που του έμεναν, και μεγάλο αριθμό μισθοφόρων Ιλλυριών, Λιβυκών και Μεκβές που ‘χε στρατολογήσει στο πέρασμά του απ’ τη βόρεια Αφρική αλλά και Θρακιωτών Λαιέων, μεταξύ άλλων, που είχε φέρει μαζί του από τον ελληνικό χώρο. Άλλοι παρέμειναν στην Ιβηρική χερσόνησο όπως ο άλλος του γιος, απ’ τη Μελίτη, ο Ίσπαλος και τα εγγόνια του, Ίσπαν και Ιβηρία, και αποίκησαν τη νότια Ισπανία. Ο άλλος του γιος, ο Σάρδος, κι εκεινού ο εγγονός, ο Νόραξ, είχαν βάλει πλώρη για τη Ιχνούσα το μεγαλονήσι που μετονόμασαν σε Σαρδηνία.

Έκαναν ένα μακρόχρονο σταθμό στην Καταλονία οι Ηρακλείδες πιθανώς και με τον γιο της Καλυδώνιας Δηιάνειρας Υλλο, μεταξύ των ηγετών, πριν φτάσουν στα γαλλικά παράλια κι από κει στην Ιταλία, τη Σικελία, και την Ελλάδα. Έχτισαν «διπόλεις» σε συνεργασία με τους Ίβηρες και τους μισθοφόρους Θρακιώτες και Ιλλυριούς στην Τaraνkonα/Ταραγκόνα, την Iltirta/Lerida, την Bakasis/Manresa ή την Πυρήνη των Βέβρυκων. Οι Έλληνες «εκλεκτοί» κατοικούσαν τις αρτίδομες πόλεις και δίπλα τους στήνονταν oι καταυλισμοί από ξύλινους φράχτες των αυθιγενών και των μισθοφόρων. Μ’ αυτό τον τρόπο στους πρόποδες του λόφου Μοντζουίκ ίδρυσαν τη "δίπολη" Καλλίπολις/Λαιέα. Οι Ηρακλείδες κατοίκησαν την Ciutat Bella και οι ένδημοι με τους θρακιώτες Λαιέους τα παραπήγματα των πίλαστρων που ονόμασαν Laiea. Με την πάροδο των αιώνων όλοι μαζί συνέθεσαν την ελληνιστική Barkeno, την σημερινή Βαρκελώνη, κι ο λαός του πήρε το όνομα Λαγιετάνοι! Μέχρι την εισβολή των Καρχηδονίων και αργότερα των Ρωμαίων η πόλις έκοβε και χρησιμοποιούσε το δικό της νόμισμα. Τη δραχμή του Μπαρκένο! Γιατί ήταν και παρέμεινε η πόλη ελληνική για πάνω από δώδεκα αιώνες... Από τότε που την ίδρυσαν οι Ηρακλείδες.

Σε μια μικρή πλατεία πίσω από την εκκλησία του αγίου Ιακώβου στην παλιά πόλη υπάρχει μια επιγραφή σε κτίριο του 1550 που το θυμίζει καθημερινά:

BARCINO AB HERCULE CONDITA. A POENIS AUCTA.

«Ο Ηρακλής ίδρυσε την Βαρκελώνη, και οι Καρχηδόνιοι την αναβαθμίσαν».

Δεκάδες ιστορικοί δέχονται αυτή την εκδοχή και ευχαριστούν τους θεούς για την εκλογή του Ηρακλή, όμως ακόμα παραμένουν σταυροφόροι και φοινικονοσταλγοί που απαρνιούνται έστω κι αυτό το εαρινό όνειρο: Να ‘ταν, λέει, απόγονοι του Ηρακλή, του Οδυσσέα και του Ομήρου… Πώς μπορείς να αρνείσαι την ωραιότητα της μυθολογίας μας;

Αλλά ας αφοσιωθούμε στον επίλογο και στην ανεκτίμητη αργυρή δραχμή του Barkeno. Στην πρόσοψη εμφανίζει μια γυναίκεια κεφαλή όπως πολλές από τις απομιμήσεις της κλασικής εποχής, όταν η προπαγάνδα των Αθηναίων υποχρέωνε τις αποικίες να ψάξουν αθέμιτες λύσεις χρηματικής αξιολόγησης. Συγκρίνοντας διάφορες απεικονίσεις αργυρών δραχμών της εποχής, έφτασα στο συμπέρασμα πως μπορεί η μυστηριώδης κεφαλή να μην ανήκει καν, όπως εικάζεται, σε θηλυκό! Μου μοιάζει πιο πολύ με αναπαραστάσεις του Απόλλωνα, του Ασκληπιού, ίσως και του Μ. Αλέξανδρου. Όμως αν είναι γυναικός το πρόσωπο: Αθηνά, Άρτεμις ή Περσεφόνη την δόξα της θα διεκδικούσαν. Επειδή η Αθηνά όμως εμφανιζόταν στα νομίσματα σχεδόν πάντα με την περικεφαλαία της... θα ‘πρεπε να παραλειφθεί. Η Περσεφόνη θα ήταν τέλεια σύντροφος με τον Πήγασο που κατέχει το ρεβέρσο σ’ αυτόν τον «πώλο», αλλά ούτε ήταν το Μπαρκένο αποικία Κορινθίων, αλλά και το πρόσωπό της θαρρώ πως ήταν πιο στρογγυλεμένο. Η Άρτεμις! Σαν οικουμενική θεά θα ήταν η ιδανική. Αν και δεν συνοδεύεται από το αχώριστο ελάφι της σε επίμονες συγκρίσεις με δραχμές της Βαργυλίας ή της Αιτωλίας, θα μπορούσε να είναι αυτή, η θεά του κυνηγιού και των δασών! Όμως η εκλεκτή μου είναι, και λόγω της τεράστιας επίδρασης της εποχής από το γειτονικό Εμπόριον αλλά και την ομοιότητά της με τη νύμφη των υδάτων, η σύνοδός της θεάς, η παρθένα Νηρηίδα, η Αρέθουσα!

Κάποιο άλλο, μη θεϊκό γυναίκειο προσωπείο, θα ήταν ουτοπικό μιας και στον 3ο αιώνα της α.ε δεν συνηθιζόταν η βασιλεία γυναικών και η απεικόνισή τους σε νομίσματα. Όπως και να ‘χει το δεδομένο, είναι αναμφισβήτητο: Πως στον 3ο αιώνα στη Βαρκελώνη το κυρίαρχον νόμισμα ήταν η δραχμή -έναν αιώνα πριν φτάσει και τα κάμει γης μαδιάμ ο Αμίλκας-, πως το όνομα Barkeno κι από κει Barcino και Barcelona έχει να κάνει μόνο με ελληνικές ρίζες, πως οι Καταλανοί έχουν κληρονομήσει όλα τα επίβουλα των προγόνων μου -αλλά και ελάχιστα απ’ τα καλά τους-, κι ας μη θέλουν, κι ότι από τη Gadeira και την Ηράκλεια ως τη Maineke, κι από την Άκρα Λεύκη, το Δαένειον, την Peniscola και την ηράκλεια Calpe, ως την Σαγάνθια το ρωμαϊκό Saguntum, αλλά και την υπόλοιπη ιβηρική χερσόνησο, οι Έλληνες ήρθαν, αποίκησαν κι απήλθαν από τους αιώνες των αιώνων.

Κι όσα νομίσματα κι αν χαθούν, πάντα θα μένει αυτό το μεθυστικό πέλαγος που λέγεται Ιστορία, κι όπου η Ελλάδα μας ταξιδεύει, πάντα με ούριο άνεμο και τα πανιά της φουσκωμένα!

Όσο για εμένα, αντίθετα από το Σεφέρη, ποτέ η Ελλάδα μου δεν με πληγώνει...

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

Κουφός Βασίλης

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία