Αγγελίες    Επικοινωνία

Χίος, το νησί του Ονείρου...
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Παναγία Αγιογαλούσαινα & Άγιο Γάλα

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Φυσά «τρελός» βοριάς απόψε, βοριάς που εμποδίζει την μαυροντυμένη γυναίκα να τρέξει πιο γρήγορα. Που θέλει να φτάσει η απελπισμένη νέα γυναίκα με τον μαύρο χιτώνα; Γιατί τρέχει στο σκοτάδι και στις ερημιές ολομόναχη;

Τρέχει η γυναίκα, διασχίζει ένα πυκνό δάσος, το προσπερνά και κει λίγο παρακάτω στο ξέφωτο στην άκρη του γκρεμού βλέπει στο πρώτο φως του φεγγαριού αυτό που απεγνωσμένα ζητούσε διασχίζοντας όλο το νησί.

Το θολωτό τάφο του βασιλιά Οινοπίωνα ιδρυτή του νησιού, ιδρυτή της Χίου.

Η θεά Λητώ, αυτή είναι η γυναίκα με τα μαύρα, φτάνει κυνηγημένη από την θεά Ήρα σύζυγο του θεού Δία εδώ στην άκρη της Χίου να ζητήσει βοήθεια από τον Οινοπίωνα, να δει που μπορεί να πάει. Να πάει κάπου να κρυφτεί και ….. να γεννήσει. Ναι, η Λητώ είναι ετοιμόγεννη και ψάχνει μέρος μυστικό που να μην μπορεί να το βρει η θεά Ήρα για να γεννήσει εκεί με ασφάλεια το παιδί της και παιδί του Δία…

Απότομα βράχια στη νότια άκρη του νησιού που πολύ αργότερα θα ονομασθεί Χίος, αυτό το βράδυ τα καλύπτουν τεράστια κύματα που «σηκώνει» ο τρελός βοριάς και η Λητώ με τη βοήθεια του φεγγαριού θα δει έτσι όπως στέκεται ακουμπισμένη στον τάφο του βασιλιά Οινοπίωνα, στο βάθος μακριά, πολύ μακριά να βγαίνει από την θάλασσα ένας βράχος. Ένα πολύ μικρό νησάκι! Το όνομά του; Δήλος. Εδώ θα βρει καταφύγιο η Λητώ και θα γεννήσει τα δίδυμα παιδιά της. Τον Απόλλωνα και την Άρτεμη. Οι δίδυμοι του δωδεκάθεου του Ολύμπου.

Το μέρος της Χίου απ’ όπου η Λητώ είδε τη Δήλο από τότε το είπαν Φαναί από το Φαίνομαι-Φανερώνομαι και σ’ εκείνο το σημείο τον 5ο μΧ. αιώνα κτίστηκε ναός προς τιμήν του γιού της του Απόλλωνα, ναός ερείπια του οποίου υπάρχουν μέχρι σήμερα. (προϊστορικοί χρόνοι, μυθολογία).

Πρώτα χριστιανικά χρόνια και στο άλλο άκρο του νησιού, τη βόρεια Χίο, όπου ο ποιητής όλων των εποχών ό Όμηρος επί σειρά ετών δίδασκε την ποίηση του! Μια γυναίκα, λοιπόν, ντυμένη στα μαύρα, τρέχει για να βρει καταφύγιο. Την κυνηγούν. Η γυναίκα είναι η Θεοτόκος Μαρία, η Παναγία. Θα βρει καταφύγιο σε μια σπηλιά σε έναν λόφο μιας απόμακρης γωνιάς της Βόρειας Χίου. Εδώ θα μείνει η Παναγία κρυμμένη πολύ καιρό και θα ξεδιψάει με το νερό που τρέχει από την πηγή στο βάθος της σπηλιάς. Νερό που τρέχει και σήμερα από την ίδια πηγή στην ίδια σπηλιά υπό μορφή γάλακτος….. (Ορθόδοξη λαϊκή Παράδοση).

Οι αιώνες περνούν και …… αιώνας 12ος μΧ. Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ,πλέον, επαρχία η νήσος Χίος και τώρα -για άλλη μια φορά- έρημο το νησί και λεηλατημένο από τους πειρατές του Αιγαίου Πελάγους.

Φυσάει «τρελός» βοριάς απόψε μα, ένα Βυζαντινό καράβι θα τα καταφέρει να προσεγγίσει στον μικρό όρμο στην βόρεια άκρη της Χίου και να αποβιβάσει έναν και μόνο επιβάτη του. Ένα κορίτσι ντυμένο στα μαύρα και καλυμμένο με μαύρο μαντήλι το πρόσωπό του …..!

Η παραλία που προσέγγισε το καράβι τότε λέγονταν Γλυκύ Νερό, σήμερα Παραλία του Αγίου Γάλακτος, το καράβι ήταν ενός πλούσιου Βυζαντινού Άρχοντα και το κορίτσι με τα μαύρα που έμεινε ολομόναχο στην ερημική αυτή παραλία, η κόρη του Άρχοντα. Και την εγκατέλειψε εκεί στην ερημιά της Βόρειας Χίου ο πατέρας της για να ….. πεθάνει! Η αρχοντοπούλα ήταν λεπρή.

Ο αέρας φυσάει, το μαντήλι που καλύπτει το πρόσωπο του κοριτσιού πέφτει και το κορίτσι με το «σημαδεμένο» από την αρρώστια πρόσωπο κοιτά με μάτια γεμάτα δάκρυα απόγνωσης και τρόμου μια το καράβι του πατέρα της που σιγά-σιγά χάνεται πίσω από τα άγρια κύματα και μια γύρω της. Απόλυτη ερημιά, πυκνό δάσος και ένα ποτάμι. Στο βάθος μια σπηλιά σ’ ένα λόφο. Τρέχει το κορίτσι να μπει μέσα για να διανυκτερεύσει. Στο όνειρό της το βράδυ που θα κοιμηθεί θα δει το κορίτσι μια μαυροφορεμένη γυναίκα που θα την συμβουλέψει το πρωί να πλυθεί με το νερό που στάζει από τα βράχια της σπηλιάς. Το πρωί το κορίτσι βρήκε την πηγή της σπηλιάς, πλύθηκε και αμέσως θεραπεύθηκε από την αρρώστια του. Τι θαύμα! Κάθε μέρα η μαυροφορεμένη γυναίκα θα παρουσιάζεται και θα φροντίζει το κορίτσι, κάθε μέρα, μέχρι …..

3 χρόνια μετά, το ίδιο καράβι έρχεται στο ακριτικό αυτό λιμανάκι της Χίου γιατί ο πατέρας του κοριτσιού έχει μετανιώσει για την σκληρή του πράξη και, έρχεται να πάρει την κόρη του πίσω όπως κι αν την βρει! Και, θα βρει ένα κορίτσι πανέμορφο, θεραπευμένο και υγιές χάρη στις φροντίδες της μαυροφορεμένης γυναίκας. Ο πατέρας κατάλαβε πως η μαυροφορεμένη γυναίκα ήταν η Παναγία και γι αυτό στη θέση της σπηλιάς με το άγιο νερό που έτρεχε σαν «γάλα» έκτισε μια εκκλησία, την εκκλησία της Παναγίας της Αγιογαλούσαινας.

Προς τιμήν της Παναγίας κτίστηκε τον 12ο ή 13ο αιώνα μ.Χ. σε βυζαντινό στυλ αυτό το εκκλησάκι στο λόφο με την σπηλιά. Το δυτικό τμήμα είναι μέσα στη σπηλιά, το ανατολικό πάνω στους βράχους του λόφου και σύμφωνα με την παράδοση, μία φορά το χρόνο από το βράχο της σπηλιάς στάζει γάλα!

 Παναγία η Αγιογαλούσαινα. Βόρεια Χίος. Το Βυζαντινό εκκλησάκι του 12ου ή 13ου αιώνα υπάρχει ακόμα. Απέναντί του είναι ο παραδοσιακός οικισμός-χωριό Άγιο Γάλα σε υψόμετρο 240 μ. Εμείς όμως θα …. μείνουμε στη σπηλιά. Όχι μόνο για να προσκυνήσουμε στην εκκλησία της Παναγίας της Αγιογαλούσαινας που βρίσκεται στην είσοδο του σπηλαίου, αλλά ….

Αλλά εδώ μας περιμένει μια μεγάλη έκπληξη! Δύο ακόμα σπήλαια υπάρχουν, σπήλαια που επικοινωνούν, θάλαμοι με σταλακτίτες και νεολιθικά ευρήματα (περίοδος 3.000 πΧ.). Ναι, αυτά τα σπήλαια κατοικήθηκαν από τους πρώτους κατοίκους του νησιού την λεγόμενη νεολιθική περίοδο. Αγγεία, σκεύη κ.λπ. των ανθρώπων εκείνης της εποχής φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Χίου.

Χίος, το νησί του Ομήρου, το νησί της μαστίχας (προϊόν που παράγεται μόνο στην Χίο και πουθενά αλλού στον πλανήτη), Χίος, το νησί με τα 1.000 ξωκλήσια, Χίος με την Παναγία την Αγιογαλούσαινα, το Άγιο Γάλα. Που; Εκεί που πριν 6.000 χρόνια ζούσαν άνθρωποι σε μια σπηλιά απέναντι από το σημερινό χωριό Άγιο Γάλας.

Σημείωση: Ο όρος Άγιο Γάλα αντί του ορθού Άγιο Γάλας χρησιμοποιήθηκε για την διευκόλυνση της μετάφρασης στην Ιταλική και Γεωργιανή γλώσσα. Στην δε Κύπρο παρέμεινε το Άγιο Γάλας.

Πηγές:

«Το Άγιο Γάλας της Χίου». Κ. Φραγκομίχαλος/ Ελληνική Μυθολογία. Τόμος 3./ Περιοδικό Χιόνη τ. 45.

Αρχαία Φανά
Παναγία Αγιογαλούσαινα

Κείμενο
Τασσώ Γαΐλα
Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Κουφός Βασίλης

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία