Αγγελίες    Επικοινωνία

Κάποιοι ισπανόφωνοι φιλέλληνες κατά τη διάρκεια της ιστορίας
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Ερευνώντας τις ιστορικές αμφισβητήσεις του κόσμου

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 03/01/2019

 

Γράφει ο Rodi De Fuca

 

Λένε ότι ο πρώτος ισπανοφιλέλληνας υπήρξε ο τελευταίος βασιλιάς των ταρτησίων -µιας φυλής στην δυτική Ανδαλουσία-, Αργανθώνιος (Αrgantonio), εκεί κάπου στον 7ο και 6ο αιώνα της α.ε.

Βέβαια αν είναι έτσι δεν θα ‘ταν ιδιαζόντως περίεργο µιας και ήταν µυθικός γόνος Ελλήνων καταγόµενος από τον Άβιδο, τον Αρισταίο και τον Γηρυόνη -το γιο του Χρυσάωρα και εγγονό της Μέδουσας-… Ο ένδοξος βασιλιάς του Gadir -σηµερινό Cadiz-, που το όνοµά του σήµαινε “ο άνδρας του ασηµιού”, αποδεικνύοντας τον απέραντο σεβασµό και την αγάπη που έτρεφε για τους Έλληνες, έστειλε από τα πέρατα του κόσµου, -τις φηµισµένες στήλες του Ηρακλή-, πλοία φορτωµένα µε ασήµι και µπρούτζο στους Φωκαείς για να οχυρώσουν την πόλη τους που απειλούσαν οι Πέρσες επιδροµείς.

Στη ρωµαϊκή εποχή ο ισπανορωµαίος αυτοκράτορας Ανδριανός (Publio Elio Adriano), 2ος της δυναστείας των Αντωνίνων που προερχόταν από την ιβηρική χερσόνησο έγινε πασίγνωστος -εκτός της υπερέκτασης των ορίων του ρωµαϊκού κράτους- για τον φιλελληνισµό του. Ο καλλιεργηµένος και ευρυµαθής αυτοκράτορας ήταν ένθερµος οπαδός της ελληνικής στωικής φιλοσοφίας και του Έλληνα φιλοσόφου Επίκουρου.

Ο Αδριανός γεννήθηκε στο Santiponce (Σεβίλλη) της ρωµαϊκής “Italica”, από Λατίνους προγόνους από την Πικεντίνη του Μάρκε. Γιος του Afer και ψυχογιός του Τραϊανού από τη µητέρα του Παυλίνα - µια “gaditana” ισπανορωµαία-, που ύστερα από το θάνατο του πατέ-ρα του τον ονόµασε ἔέπαρχο των πραιτωρίων (pretoriano prefetto).

Τέτοια ήταν η αγάπη και ο θαυµασµός του για την Ελλάδα που έµεινε γνωστός σαν Adriano il Graeculus (το ελληνόπουλο). Το χίλια εκατόν έντεκα σε ταξίδι του στην Ελλάδα γνωρίζει τον στωικό φιλόσοφο Επίκτητο µε τον οποίο δηµιουργεί βαθιά φιλία. Πιθανολογείται ότι ο φιλόσοφος επιδρά τόσο στην προσωπικότητα του που υιοθετεί συνήθειες και φερσίµατα τόσο ελληνικά όπως η διατήρηση πλούσιας γενειάδας όπως συνήθιζαν οι τότε κλασικοί φιλόσοφοι. Η γενειάδα και το µούσι σήµαινε ακραίο φιλελληνισµό που υστερότε-ρα από το παράδειγµα του Αδριανού την ανασπάστηκαν διάφοροι αρχαιολάτρες σ’ όλο τον κόσµο.

Επί σειρά ετών µέχρι το 129 της µ.ε ο ιβηρικός καίσαρας λαµβάνει τον τίτλο του επίτιµου άρχοντα πολίτη, εκ µέρους των Αθηναίων και του µαντείου των Δελφών, επισκεπτόµενος σχεδόν κάθε χρόνο τα ελευσίνια µυστήρια. Οι ποιητικές του συλλογές αναφέρονται πρώτα στα ελληνικά και µετά στα λατινικά. Μια νεοΐδρυθείσα πόλη στην ελληνική επικράτεια -πλησίον του Βοσπόρου- βαφτίζεται µε το όνοµά του, Αδριανούπολις!

Και ένα περίεργο. Πολλοί ισχυρίζονται ότι εξήντα τρία χρόνια προηγουµένως ένας άλλος Ρωµαίος αυτοκράτορας -αν και όχι “hispanico”- υπήρξε ελληνικότερος του Αδριανού. Ο Λούκιος Δοµίτιος Αχενόβαρβος, κοινώς ονοµαζόµενος Nero Claudius Caesar. Augustus Germanicus, ή απλώς, Νέρων.

Όµως ο "ελληνικότερος" των Ελλήνων υπήρξε ο πέµπτος “καλός αυτοκράτωρ”, Μάρκος Αυρήλιος, του οποίου και τα 12 συγγραφικά του έργα γράφτηκαν και τυπώθηκαν εξ ολοκλήρου στα Ελληνικά!

Ο πρωτοπρεσβύτερος Juan Ruiz, γνωστός ως “el arcipreste de Hita”, έζησε στα τέλη του 13ου αιώνα και πέθανε στα µέσα του 14ου. Έµεινε γνωστός για το µακροσκελές έµµετρο βιβλίο του µε τον τίτλο “el libro de buen amor” µε ορατές ελληνικές και λατινικές επιρροές. Γνωρίζει άπταιστα ελληνικά από την εποχή που διατηρεί ως πρέσβης στη Βενετία και εκφέρει καθηµερινά την αρέσκειά του ως προς τον ελληνικό πολιτισµό.

Ο Ναός του Δία στην Αθήνα που
ολοκλήρωσε ο αυτοκράτωρ Αδριανός

Έναν αιώνα µετά ο µεγάλος ποιητής της ισπανικής αναγέννησης Garcilaso de la Vega παίρνει τη σκυτάλη. Λάτρης της ελληνικής κουλτούρας, του Αριστοτελισµού και του κλασικισµού σπουδάζει τα ελληνικά και λατινικά. Παρουσιάζεται εθελοντικά σε µια στρατιωτική αποστολή προς βοήθεια της ιπποτικής Ρόδου όπου και τραυµατίζεται βαριά… Το µεγάλο του πάθος, για οτιδήποτε ελληνικό, µεταβιβάζει στον ανθρωπιστή και φλογερό υποστηρικτή της ελληνικής, Benito Arias Montano και στον ήρωα της ναυµαχίας των Εχινάδων και µεγάλο φιλέλληνα Μιγκέλ ντε Θερβάντες Σααβέδρα.

Περνώντας στην εποχή της ελληνικής επανάστασης του '21, βρίσκουµε τον µόλις 23 χρόνων κουβανό ποιητή José Maria Heredia να εκδίδει το 1823 ένα από τα πρώτα φιλελληνικά ποιήµατα στα ισπανικά. Στο µακροσκελές ποίηµά του από 231 στροφές εξυµνεί τους κλασικούς ήρωες όπως ο Λεωνίδας ή ο Θεµιστοκλής. Εµπνέεται από το θάνατο του λόρδου Βύ-ρωνα για να αφιερώσει µια ανθολογία στην Ελλάδα -γραµµένη στα γαλλικά-, που πολλοί απέδωσαν σε έναν σύγχρονο Τυρταίο, εγείροντας την σκλαβωµένη Κούβα µε το παράδειγµα της επαναστατηµένης Ελλάδας.

Τον Ισπανό “Βύρωνα” Jose de Espronceda πρόλαβε η “υµενογόνος κυνάγχη” στα τριαντατέσσερα. Παραδέχοµαι την “διαβολική” στρυφνότητα που περιβάλλει την ποίηση του εξόριστου από το Almendralejo αλλά και την τεράστια αγάπη που έθρεφε για τον Ελληνισµό. Η µετάφραση κάποιων ποιηµάτων του που τόλµησα, γυρολογάει απ’ την ύλη στο ασώµατο κι απ’ το ροµαντισµό στην αισθηµατική άβυθο του, όπως αναφωνεί στο “El diablo mundo”, στο µισοτελειωµένο έπος του, όπως παρήλθε κι η ίδια του η ζωή: «Todo es mentira y vanidad, locura!» Όλα ψέµατα και µαταιοδοξία, παραφροσύνη! Το “Βυρωνικό” του πνεύµα αποκορυφώνεται µε το ποίηµα του “Αποχαιρετισµός του Έλληνα πατριώτη στην κόρη του αποστάτη!”

Ο φιλόσοφος και ακαδηµαϊκός Marcelino Menéndez Pelayo που γεννήθηκε και έζησε στο Σανταντέρ τον 19ο αιώνα και προτάθηκε για το βραβείο Νόµπελ υπήρξε για µένα -σαν ένας από τους στοχαστές του ελληνισµού-, κίνητρο για τις ανησυχίες µου στη λογοτεχνία και τη “filologia hispanica”. Ιδιαίτερα µε συνεπήρε για την λατρεία και το σεβασµό του προς την ελληνική ιστορία και φιλοσοφία. Αν και ποτέ δεν επισκέφτηκε την Ελλάδα, µελέτησε και ασχολήθηκε ιδιαίτερα µε τις επιρροές των κλασικών στο µοντέρνο µυθιστόρηµα και ασχολήθηκε µε την επιρροή της ελληνικής ποίησης στην ιβηρική, στο βιβλίο του, Estudios poéticos.

Ο σύγχρονός του Πελάγιο, ελληνοισπανός ποιητής µας, Λορέντζος Μαβίλης ο µαέστρος του σονέτου, γεννήθηκε στις 6 Σεπτεµβρίου του 1860 στην Ιθάκη. Ο παππούς του -Ισπανός πρόξενος στην Κωνσταντινούπολη και την Κέρκυρα όπου κατέφτασε το 1804- καταγόταν από την γαλλοιταλική οικογένεια διπλωµατών “Mabilli -Bouligny”, που είχαν εγκατασταθεί στο Alicante της Ισπανίας. O παππούς Λορέντζο “Il console presso nel governo della Repubblica delle Sette Isole Unite”, παντρεύεται το 1807 την αριστοκράτισσα βενετοκερκυραία Sofia Pieri η οποία πεθαίνει πρόωρα -τον ίδιο χρόνο- στην Πάντοβα από φθίση. Ο Ισπανός διπλωµάτης ξαναπαντρεύεται τον Ιούνη του 1809 µε άλλη “κορφιότισσα” την κοντεσίνα Κατερίνα Δουσµάνη κόρη του κόντη Γιαννησπύρου Δουσµάνη, µε την οποία αποκτά µια κόρη και έναν γιο. Ο δευτερότοκος, Παύλος Μαβίλης που γεννιέται το 1814 ήταν ο πατέρας του λυρικού µας ποιητή. Η κοντέσα μητέρα του Ιωάννα Σούφη ήταν ανιψιά του κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια.

Αλλά ο ρομαντικός στιχοποιός και αρχιτέκτονας του ιδανικού σονέτου δεν είναι μόνο πνευματικός φιλέλληνας αλλά και σαρκικά ταγμένος στην πατρίδα του, παίρνοντας μέρος στον πόλεμο της Κρήτης και εκπνέοντας καταληκτικά για την αγαπημένη του Ελλάδα στο Δρίσκο, κατά τη διάρκεια των βαλκανικών πολέμων. Μιλούσε Ισπανικά, Αγγλικά και Γερμανικά, φρούτο των πολυετών σπουδών του στη χώρα των Βαυαρών όπου και έκανε το διδακτορικό του.

Εραστής των αρχαίων ελληνικών, ασχολήθηκε βαθιά με την ελληνική αλλά και την ινδική φιλοσοφία. Αυτή η ανησυχία του τον συνέδεσε με μεγάλη φιλία με τον νεαρό και ανήσυχο Φαίακα, Ντίνο Θεοτόκη, έναν άλλο ξεχωριστό σκεπτικιστή και εύψυχο άνδρα. Διετέλεσε ακόμα, ο “ισπανός” Lorenzo, βουλευτής Κέρκυρας και μας πλούτισε με μεταφράσεις έργων του Βύρωνα και του Σέλλεϊ μεταξύ άλλων μεγάλων φιλελλήνων. Αν και στη περίπτωση του δεν μπορούμε να μιλήσουμε απόλυτα για ένα ισπανόφωνο φιλέλληνα λόγω του ότι γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ελλάδα η υπερβολική αγάπη του για τη χώρα, η ανδρεία του και η επτανήσια παγκοσμιότητα που εκφράζει απεριόριστα στα ποιήματά του, τον καθιστούν σαν έναν από τους πιο “ανένδοτους”, ΕΛΛΗΝΕΣ, φιλέλληνες.

Αλήθεια υπάρχουν πολλοί τέτοιοι στη χώρα μας έστω κι αν έχουν γεννηθεί από γενιές και γενιές αυθεντικών Ελλήνων στη χώρα του Ομήρου;

 

 


Lorenzo Mabily

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

Κουφός Βασίλης

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία