Αγγελίες    Επικοινωνία

Η μεγάλη αρετή της προνοητικότητας

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 07/06/2018

 

Είναι δύσκολο τη σημερινή εποχή να μιλάς για αρετές. Γιατί ο κόσμος μοιάζει να τις έχει ξεχάσει, έχοντας στρέψει αλλού τα ενδιαφέροντά του. Όμως δεν είναι τυχαίο που αρκετοί έχουν σε βάθος μελετήσει την ελληνική κρίση της τελευταίας δεκαετίας, και έχουν ανάγει τις απαρχές της σε μια πρωτίστως κοινωνική και ηθική κρίση της ελληνικής κοινωνίας, μια έκπτωση αξιών, όπου ήταν θέμα χρόνου νομοτελειακά να οδηγήσει και σε όσα συμβαίνουν σήμερα.

Ποια όμως η σύνδεση της έννοιας της προνοητικότητας, με την πορεία και το μέλλον μιας περιοχής; Πόσο καλά μπορεί να πορευτεί μια περιοχή, όταν όλοι όσοι κατά καιρούς βρίσκονται σε ποικίλες θέσεις ευθύνης, δεν φροντίζουν για την εμπράγματη εφαρμογή αυτής της αρετής;

Ο λαός μας διαθέτει μια σοφία διατυπωμένη με απλά λόγια, εύληπτα και κατανοητά από όλους, και δεν θα άφηνε δίχως μια εύστοχη και εύγλωττη έκφραση και την περίπτωση που εξετάζουμε: «των φρονίμων τα παιδιά, πριν πεινάσουν μαγειρεύουν»! Και όμως. Αυτές οι τόσο απλές μα ταυτόχρονα ουσιώδεις αρχές, φαίνεται να απουσιάζουν σήμερα στις περισσότερες περιπτώσεις άσκησης εξουσίας ή κάθε είδους διοίκησης που επηρεάζουν την κοινωνική & οικονομική ζωή μιας περιοχής.

Προνοώ, με απλά λόγια, σημαίνει βλέπω μπροστά, κοιτάζω με την καθαρότερη δυνατή ματιά προς το μέλλον, προσπαθώ να δω τι έρχεται ως εξέλιξη, προσπαθώ να προετοιμαστώ καταλλήλως, είτε για να αποδεχτώ με τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη μια εξέλιξη, είτε για να αποτρέψω ή να ελαχιστοποιήσω τις συνέπειες ενός πολύ πιθανού επερχόμενου αρνητικού γεγονότος. Δείχνω μέριμνα/πρόνοια, εκ των προτέρων.

Όπως βέβαια εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς, η μεγάλη αξία της προνοητικότητας είναι κυρίως στην αποτροπή ή τον μετριασμό δυσμενών εξελίξεων για μια περιοχή, γιατί όπως ορθά έχει ειπωθεί, έτσι κι αλλιώς ‘η νίκη έχει πολλούς πατέρες’.

Για να συνδέσουμε όμως την αρετή της προνοητικότητας με τις σχετικές εξελίξεις της διοικητικής επιστήμης, πρέπει να ομολογήσουμε ότι συνήθως πλέον για τις περισσότερες διοικητικές πρακτικές, προβλέπονται διάφορες δικλείδες ασφαλείας σε περίπτωση αρνητικών ενδεχομένων και εξελίξεων, και αυτά μπορεί να έχουν διάφορες ονομασίες, όπως «plan B», «διαχείριση κρίσης», «εναλλακτικά σενάρια» κλπ. Η εμπειρία όμως έχει δείξει ότι δυστυχώς, όταν το οποιοδήποτε κακό χτυπήσει την πόρτα μας, τα ανωτέρω διοικητικά εργαλεία, δεν αποδεικνύονται και τόσο αποτελεσματικά στην πράξη…

Προσωπικά πιστεύω, ότι πέρα από τις όποιες σχετικές διοικητικές πρακτικές, πρέπει πάντα όσοι από οποιοδήποτε πόστο βρίσκονται σε θέσεις που επηρεάζουν το τοπικό γίγνεσθαι, να καταθέτουν στις ενέργειες για τούτο τον τόπο, και κάτι από την ψυχή τους. Αυτό θα ονόμαζα προνοητικότητα σε τοπικό επίπεδο. Να σε νοιάζει πραγματικά ο τόπος, να έχεις κάνει κτήμα σου το συμφέρον του τόπου σου, και πάνω σε αυτό τον άξονα, να βλέπεις μπροστά και να κοιτάς να προλάβεις τις καταστάσεις, προτού σε βρουν οι όποιες άσχημες εξελίξεις.

Αυτό που δυστυχώς συνήθως παρατηρούμε-με κάποιες λίγες εξαιρέσεις, είναι μια λογική ‘πυροσβέστη’, που αφού ξεσπάσει η φωτιά, τρέχει να την σβήσει, αν προλάβει, και ότι απομείνει… Είναι ανησυχητικό, να υπάρχουν σημάδια, γιατί όπως πάλι σοφά λέει ο λαός μας ‘δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά’, και οι κάθε λογής φύλακες να ολιγωρούν. Φυσικά, τα επίχειρα τέτοιων αδρανειών, τα πληρώνουμε όλοι μας, και μάλιστα πολύ ακριβά.

Αξίζει δε να σημειωθεί, ότι η προνοητικότητα και η προετοιμασία διαχείρισης δύσκολων εξελίξεων και καταστάσεων, δεν πρέπει να εξαντλείται σε ‘συσκέψεις’ και ‘συναντήσεις εργασίας’. Χορτάσαμε και από αυτά… Σε όσους έχουν δουλέψει σε επιχειρηματικά περιβάλλοντα μεγάλων εταιριών, είναι γνωστό το εξής σύντομο αλλά τόσο πετυχημένο ανέκδοτο: «Βαριέστε; Νιώθετε μοναξιά; Δεν έχει κάτι να κάνετε; Κάνετε ένα meeting!(σύσκεψη)». Αυτό το ανέκδοτο περιγράφει ακριβώς αυτό το φαινόμενο, του «κάνουμε ότι κάτι κάνουμε». Μόνο που έτσι, με συσκέψεις που δεν έχουν ουσία, δεν δίνονται λύσεις, και δεν αποτρέπονται προβλήματα. Αν αυτό που κάνεις δεν έχει όντως προστιθέμενη αξία για τον τόπο, ποιο το όφελος;

Πιστεύω ότι πρέπει από εδώ και στο εξής, να υπάρξει μια ρεαλιστική αξιολόγηση δράσεων και κατευθύνσεων που δεν έδωσαν και πολλά στην περιοχή μας, και με προνοητικότητα να καταστρωθούν ρεαλιστικά σχέδια που θα θωρακίζουν την Αιτωλοακαρνανία. Το έχω αναφέρει ξανά στο παρελθόν, μα θα το κάνω για μια ακόμη φορά, γιατί χρήζει ιδιαίτερης σημασίας: για σημαντικά θέματα, τομείς, υποδομές, δράσεις, που αφορούν την περιοχή μας, θα πρέπει φορείς, Δήμοι, μεγάλοι σύλλογοι, βουλευτές, ενώσεις επαγγελματιών κλπ, να συγκροτήσουν εσωτερικές δομές αλλά και τοπικές συνεργασίες, σαν «παρατηρητήρια» των επερχόμενων εξελίξεων. Ναι, προφήτης δεν είναι κανένας, και το κακό μπορεί να έρθει από εκεί που κανείς δεν περίμενε. Αλλά για την πλειοψηφία των άσχημων εξελίξεων, σχεδόν πάντα αν παρατηρήσετε, είχαμε σημάδια από νωρίς. Απλά κανείς δεν ασχολήθηκε, ή κανείς δεν ασχολήθηκε όπως έπρεπε, ή δεν δόθηκε η πρέπουσα σημασία, ή κανείς δεν ήταν προετοιμασμένος όπως έπρεπε, επιλέξτε εσείς τι ταιριάζει ανάλογα με την περίπτωση.

O μεγάλος δάσκαλος του Γένους, Φώτης Κόντογλου, χρησιμοποίησε έναν εύστοχο μύθο, που δυστυχώς αντιστοιχεί σε πολλά από τα δεινά της πατρίδας μας, αλλά βρίσκει μια ανατριχιαστική εφαρμογή και ομοιότητα και με ποικίλες από τις καθ’ ημάς τοπικές εξελίξεις στο πέρασμα των χρόνων: ο μύθος του χταποδιού. Η μητέρα του χταποδιού με το χταποδάκι, βρίσκονται λοιπόν στον πυθμένα της θάλασσας. Κάποια στιγμή, καμακώνουν το χταποδάκι! Το χταποδάκι φωνάζει: «Με πιάσανε μάνα». Η μάνα τού λέγει: «Μη φοβάσαι παιδί μου». Ξαναφωνάζει το μικρό: «Με βγάζουν από τη θάλασσα». Πάλι λέγει η μάνα: «Μην φοβάσαι παιδί μου». Και πάλι: «Με σγουρίζουνε (με τρίβουνε στα βράχια)»: «Μη φοβάσαι παιδί μου». «Με μασάνε». «Μην φοβάσαι παιδί μου». «Πίνουνε κρασί, μάνα». «Άχ! σ 'έχασα παιδί μου!»

Η απρονοησία, η έλλειψη προνοητικότητας για την προετοιμασία αντιμετώπισης των επερχόμενων αλλά σχεδόν πάντα εγκαίρως διαφαινόμενων αρνητικών εξελίξεων, εκεί μας οδηγεί: στην περίπτωση του ανωτέρω μύθου. Να οδυρόμαστε κατόπιν εορτής, ενίοτε δε να κλαίμε και πάνω από τα αποκαΐδια. Δεν μας ταιριάζει όμως τέτοια εικόνα. Δεν μας πρέπει τέτοιο μέλλον. Πρέπει έμπρακτα να δείξουμε ότι είμαστε συγκροτημένοι και έτοιμοι για το μέλλον. Το μέλλον που ανήκει, σε αυτούς που το προετοιμάζουν. Η αρετή και η ορθή εφαρμογή της προνοητικότητας, μπορεί με ασφάλεια να μας οδηγήσει στο μέλλον που μας αξίζει.

 

Κωνσταντίνος Η. Χονδρός
Περιφερειολόγος

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία