Αγγελίες    Επικοινωνία

Η «οικογενειακή» σχέση της Ομηρικής Ιθάκης με το Δουλίχιο & τις ιερές Εχινάδες
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Προσεγγιστικό έτος 1220 της α.ε! Βασιλικό παλάτι στη Καλυδώνα...

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

  Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 04/10/2017

 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΕΡΕΥΝΑ:
Rodi de Fuca

Όλοι οι εκλεκτοί Έλληνες ήρωες είναι καλεσµένοι στο παλάτι του βασιλιά Οινέα στη Καλυδώνα. Θα’ παιρναν µέρος στο κυνήγι ενός επικίνδυνου κάπρου που απειλούσε τους κατοίκους της περιοχής. Οι ήρωες και επιφανείς εκείνη την εποχή ήταν συνήθως βασιλιάδες, πρίγκιπες ή ηγέτες διάφορων περιοχών ή πόλεων/κρατών. Το ίδιο παρατηρήσαµε και στην αργοναυτική εκστρατεία και υστερότερα στον Τρωικό πόλεµο ή στις άλλες φηµισµένες τελετές αθλητικών αγώνων. Οι πληβείοι, απλοί πολίτες, δεν είχαν θέση σε τέτοια θεάµατα και στις εκστρατείες έπαιρναν µέρος συνήθως ως κωπηλάτες ή οπλίτες. Μεταξύ των διαπρεπόντων προσκεκληµένων στην Καλυδώνα ήταν και ο σύγχρονος “Κύριος” του Δουλιχίου Φυλέaς ο γιος του Ηλείου βασιλιά Αυγεία! Ο πατέρας του αδικοχαµένου ήρωα του Τρωικού πολέµου Μέγη.

Χάρτης Αιτωλίας, Ακαρνανίας, Ιθάκης μετά τον Τρωϊκό πόλεμοΟ Επειός Φυλέας είχε αποδηµήσει κάποια στιγµή από την Ηλεία διωγµένος από τον αυταρ-χικό πατέρα του Αυγεία. Είχε “περάσει” στο Δουλίχιο όπου τον κήρυξαν Βασιλιά! Για ποιο λόγο; Αν το Δουλίχιο ήταν έρηµος τόπος, τόπος κρανίου δεν θα υπήρχε αντίθεση. Ωστόσο το Δουλίχιο σίγουρα είχε ηγεµόνα. Ποιο αργότερα θα δούµε ότι στην Οδύσσεια εµφαίνεται µέσα από τις σχετικές αναφορές του Οµήρου ότι µετά τον άδικο πνιγµό του πρίγκηπα Μέγη, επιστρέφει - πιθανώς- στα χέρια των Ιθακήσιων και του αγνοούµενου προς στιγµήν Οδυσσέα. Γιατί στου Οδυσσέα; Η θεωρία µας είναι ότι πριν το κυνήγι του κάπρου και την σύρραξη στη Τροία ήταν ήδη ενταγµένο στην δικαιοδοσία του βασιλείου της Ιθάκης. Με το Αργοστόλι ή χωρίς όπως ισχυρίζεται ο “Μέντορας”, αλλά µε µεγάλες πιθανότητες να ήταν ένα από τα τέσσερα µερίσµατα του Λαερτιάδη...

Τότε πως πέρασε στα χέρια του Επειού; Κι ύστερα απ’ αυτόν στο γιο του...

Επανερχόµαστε στην Καλυδώνα του Οινέα, την κυριαρχούσα πόλη της Αιτωλίας, - αυτή την εποχή ενδεχοµένως σε φιλονικία µε την ετέρα µητρόπολη Πλευρώνα, τώρα συµµαχική των Κουρητών της ηπειρωτικής Αιτωλίας και ενδεχοµένως κάτω από την κυριαρχία των νεότερων γιων του Πορθάωνα, Αγρίου, Οχήσιου, Μέλα και Αλκάθοου. Ακόµη δεν είχε εµφανιστεί ο όρος Ακαρνανία και δεν παρουσιάζεται ενδεχοµένως µέχρι το 1160/1150 α.ε. Ο βασιλιάς Φυλέας είναι καλεσµένος ως εκπρόσωπος του Δουλιχίου και των Εχινάδων. Αυτό είναι το πιο λογικό. Πως να υποθέσουµε ότι ο δοξασµένος Οινέας θα είχε προσκαλέσει ένα άσηµο άγνωστο, - εξόριστο γιο του Βασιλιά της Ηλείας µε την οποίο έδεναν συγγενικοί δεσµοί -, σε τέτοια τελετή και µάλιστα θα τον περιποιόταν µε τέτοιες τιµές - σαν τέλειος αµφιτρύωνας που ήταν -, όπως φαίνεται ότι έγινε; Επιβάλλεται να βαδίσουµε σε όλες αυτές τις θεωρίες που αγγίζουν τα υπεροριζόντια σύνορα του θρύλου, µε στοιχειώδη, - σπιθαµιαία θα ‘έλεγα πατήµατα -, αναλύοντας όσο γίνεται µε θέσµια λογική τις “ιστορικές” πιθανότητες γιατί υπάρχει κίνδυνος να πελαγίσουµε στους υποθετικούς ωκεανούς του µύθου. Παίρνοντας σαν τεκµηριωµένο ορόσηµο ότι στον γάµο της ωραίας Ελένης, που έγινε περίπου το 2003 α.ε, εννέα ακριβώς χρόνια πριν τον Τρωικό πόλεµο - την έναρξη του οποίου τοποθετούµε στο 1194 της α.ε -, και όπου ο γιος του Φυλέα, ο έφηβος τότε Μέγης, ήταν ένας από τους µνηστήρες, το κυνήγι του Καλυδωνίου κάπρου θα ‘πρεπε να έλαβε χώρα 18 έως 25 χρόνια πριν. Δηλαδή θα µπορούσαµε να το τοποθετήσουµε µε επιφυλάξεις πριν το 2020 και µετά το 2030 της α.ε. Εκείνη την εποχή λοιπόν θεωρούµε ότι ο ξενόφερτος πρίγκηπας Φυλέας ήταν δεµένος µε δεσµά γάµου ή αρραβώνα µε κάποιο µέλος της Ιθακήσιας αριστοκρατίας. Υπάρχουν µαρτυρίες ερευνητών που έχουν αποφανθεί προηγουµένως στο ίδιο σενάριο που υποστηρίζω. Ότι η µνηστή του ή σύντροφος του την εποχή της “θήρας”, ήταν η πριγκίπισσα Κτηµένη, αδερφή του Οδυσσέα - και ως εκ τούτου µητέρα του Μέγη -, και το “Δουλίχι” ήταν η γενναιόδωρη προίκα της από τον πατριάρχη Λαέρτη - τότε βασιλιά της Ιθάκης, καθώς ο πρίγκηπας Οδυσσέας εκείνη την εποχή ήταν σε εφηβική ηλικία-. Γι’ αυτό το λόγο όπως προαναφέραµε είναι λογικό να επιστράφηκε ή να διεκδικήθηκε εκ νέου από την Ιθάκη µετά τον θάνατο του µοναδικού κληρονόµου, και ανιψιού του Οδυσσέα, του “Αρειανού”, κατά τον Όµηρο, Μέγη! Εάν αυτό αληθεύει τότε επιβάλλεται να διαφωνήσουµε για ενδεχόµενη µητρότητα της “άλλης“ υστερόχρονης συζύγου του Φυλέα, της “συνήθους ύποπτης µοιχαλίδας” Τιµάνδρας, Χρονολογικά, η αδελφή της Ελένης, -τουλάχιστον µέχρι ή και αργότερα από το κυνήγι στη Καλυδώνα -, ήταν σύζυγος του βασιλιά της Αρκαδίας Έχεµου ή Αίχηµου, τον οποίο και εγκατάλειψε λίγα χρόνια αργότερα για τον “καρδιοκατακτητή” Φυλέα. Πιθανοφανές και το ενδεχόµενο να γνωρίστηκαν κατά την διάρκεια της θήρας! Τι ποιο συµπτωµατικό; Οι οµηρικές αναφορές -διατηρώντας τις αµφιβολίες ανέπαφες- ότι “δώσαν“ την Κτηµένη νύφη στη Σάµη συνάγεται υστερότερα του χωρισµού της από τον Φυλέα. Όπως σε κάθε “σεβαστό” σπίτι. Oπως γινόταν και µέχρι πρότινος, παρέδωσαν την διαζευγµένη πριγκίπισσα σε αριστοκράτη εµπιστοσύνης της δικιάς τους επικρατείας, της Ιθάκης. Με το “ζόρι” ή χωρίς. Έτσι γινόταν εκείνα τα χρόνια, κι όχι µόνο αν λάβουµε υπόψη την παγκόσµια ιστορία µέχρι -µπορώ να διαβεβαιώσω- και τον 20ο αιώνα µας!

Όµως πριν προχωρήσουµε σε επιπλέον ισχυρισµούς για τις διασυνδέσεις Δουλιχίου, Αιτωλίας, και Ιθάκης εκθέτουµε ένα καινούργιο πίνακα µε τους αναγνωρισµένους συµµετέχοντες της τελετής κατά τη θήρα του καλυδωνίου κάπρου συγκριτικό τόσο µε τον κατάλογο των αργοναυτών όσο και των επερχοµένων.

 

Το βασιλικό πάλκο της Καλυδώνας

Οινέας - Αλθαία, Θέστιος,

Λήδα - Τυνδάρεως Ικάριος - Περίβοια, Υπερµνήστρα - Οικλής

Τιµάνδρα - ‘Αιχηµος Γόργη - Αδρέµωνας Δηιάνειρα

 

Αργοναύτες που συµµετείχαν στο κυνήγι του κάπρου

  • Ιάσων, ο Ηγέτης
  • Άδµητος, ο Φεραίος
  • Άκαστος, της Ιωλκού
  • Αµφιάραος, ο Αργείος
  • Ασκληπιός ο θεραπευτής
  • Αταλάντη, η κυνηγός
  • Δευκαλίων της Κρήτης
  • Εχίων, ο Θεσσαλός
  • Ευρυτίων ο Αιτωλός
  • Εύριτος ο Θεσσαλός
  • Θησέας ο Αθηναίος
  • Ίδας, του Αφαρέα
  • Ιόλαος του Ιφικλή
  • Ίφικλος ο Αιτωλός
  • Ίφικλος του Φυλάκου
  • Ίφις ο Μυκηναίος
  • Καινέας ο Λαπίθης
  • Κάστωρ, ο Διόσκουρος
  • Κηφέας, ο Αρκαδίος
  • Κλύµeνoς ο Αιτωλός
  • Λαέρτης, της Ιθάκης
  • Λυγκέας, του Αφαρέα
  • Μέλας ο Αιτωλός
  • Μελέαγρος ο Καλυδώνιος
  • Μόψος ο Τιταρήσιος
  • Νέστωρ της Πύλου
  • Παλαίµων, ο Αιτωλός
  • Πηλέας των Μυρµιδώνων
  • Πολυδεύκης, ο Διόσκουρος
  • Τελαµώνας ο Λοκρός

 

Άλλοι επιφανείς ηγέτες στο κυνήγι του κάπρου

  • Άλκµωνας
  • Άλκωνας
  • Αλκάθοος
  • Αµφίµαχος
  • Κτεατος
  • Δρύας
  • Εναίσιµος
  • Έποχος
  • Εύρυτος
  • Εύρυτος Μ
  • Φυλέας
  • Εύρυτος Ι
  • Φοίνικας
  • Ευπάλαµος
  • Ιππασος
  • Ιππόθους
  • Ιφικλής
  • Λέλεγας
  • Λεύκιππος
  • Πανοπέας
  • Πελάγωνας
  • Πειρίθους
  • Πρόθους
  • Τυδέας ο Αιτωλός

 

Νεκροί κατά το κυνήγι του κάπρου

  • Αγκαίος ο Τεγεάτης
  • Ευριπυλος του Θέστιου
  • Ευριτίων του Θέστιου
  • Εύιππος του Θέστιου
  • Ισχέπολις ο Μεγαρέας.
  • Κοµήτης του Θέστιου
  • Μελέαγρος ο Καλυδωνιος
  • Υλέας ο Βοιωτός

 

Πίνακας που αναπαριστά τον Ενδυμίωνα, γεννήτορα του Αιτωλού, γενάρχη των Αιτωλών της Μυκηναϊκής εποχήςΈτσι µάλλον, σαν προίκα της Κτηµένης, - γαµήλιο δώρο στον Φυλέα-, και αδελφική αποδοχή από τους συγγενικούς γείτονες της Αιτωλίας και της Ιθάκης, άρχισε η ιστορία του Δουλιχίου σαν βασίλειο ή ιδιαίτερο “πολυεθνικό” µέρισµα. Η πιθανή γεωγραφική θέση του νεοιδρυθέντος ανεξαρτήτου βασιλείου ή πριγκιπάτου στα όρια της Αιτωλίας και ακριβώς απέναντι από την Ηλεία και την Κεφαλονιά - που υποστηρίζουµε σαν Οµηρική Ιθάκη -, ενισχύει την θεωρία µας και ως προς την σύνθεση του πληθυσµού της που συµπεριλάµβανε µεταξύ των κατοίκων, τηλεβόες ή τάφιους κυρίως στη νησιώτικη χώρα των Εχινάδων - αναφέρουµε εδώ την αρχαία ονοµασία του λόφου της Κλόκοβας που λεγόταν Ταφιασσός-, αµιγούς Κουρήτες - Θέστιους και Αιολείς στα ενδότερα, βόρεια και ορεινά, καθώς και υστερόχρονους Λέλεγες, στη χερσόνησο της Λευκάδας, και Επειούς προερχόµενους από τους ήδη υπάρχοντες σε αφθονία στην Αιτωλία που αποικούσαν τα σύνορα δίχως να παραλείψουµε ότι και ο ιδρυτής της, Αιτωλός, ήταν Επειός. Οι νεόκοποι ακόλουθοι του Φυλέα, συγγενείς των Επειών της Ηλείας, κατά προσέγγιση διέµεναν στα πεδινά και την πρωτεύουσα.

Παρατηρούµε εξάλλου ότι στον “κατάλογο νεών” της Ιλιάδας - στον Τρωικό πόλεµο - αναφέρεται το Δουλίχιο ανάµεσα στην Ιθάκη, την Ηλεία και την Αιτωλία σαν ανεξάρτητη υπερδύναµη µε 40 πλοία. Επίσης στην Οδύσσεια αναφέρεται επανειληµµένως µαζί, κοντά ή τριγύρω στα άλλα “νησιά” της Ιθάκης. Οι δεσµοί του µε το βασίλειο της Ιθάκης την Αιτωλία και το Ιόνιο είναι αναµφισβήτητοι.

Δεν είναι σκοπός µας εδώ να επαναλάβουµε την ιστορία ή να φιλολογήσουµε πάνω στον Τρωικό πόλεµο, ούτε να θέσουµε τους φραγµούς της ελληνικής µυθολογίας. Σηµειώνω εδώ ότι για τους Οµηριστές τα δυο µεγάλα έπη του βάρδου είναι απόλυτη Ιστορία και όχι µυθολογία. Και δεν αναφέροµαι υπεροπτικά ότι όσα έχει καταγράψει ο Όµηρος είναι απόλυτα ιστορικά δεδοµένα - γιατί ο δάσκαλος ήταν ποιητής κι όχι απλός ιστοριογράφος - αλλά ότι τα ιστορικά συµβάντα που περιγράφει είναι λογικά, συνετά και κατατοπιστικά, καλλωπισµένα µε φανταστικούς στίχους για το έµµετρο και το τερπνό. Αποδεχόµαστε εξάλλου ότι τα “δεδοµένα” είναι κατοχυρωµένα κάτω από την αµέριστη διδασκαλία των φιλολόγων, δασκάλων και καθηγητών της χώρας. Εµείς απλώς έχουµε διαµελίσει παράτολµα ένα γρίφο και τώρα προσπαθούµε να τον ολοκληρώσουµε ξανά - διάγραµµα µε διάγραµµα - µέχρι να φτάσουµε σε κάποια λογικά συµπεράσµατα τόσο για την εµφανή σχέση του Δουλιχίου µε την Οµηρική Ιθάκη και την Αιτωλία, όσο και για την προσεγγιστική τοποθεσία αυτού του σχεδόν µυθολογικού παραδείσου.

Τοποθετώντας την ιδιαίτερη σχέση του Δουλιχίου και συνεπώς και των ιερών νήσων Εχινάδων που αποτελούσαν αναπόσπαστο µέρος του, µε την Οµηρική Ιθάκη και το Ιόνιο θα αναζητήσουµε πρωταρχικά ενδείξεις για την πιθανή οριοθέτηση του στον επιµέρους χάρτη της παρα-Ιόνιας περιοχής, και στις αναφορές του Οµήρου ή µεταγενέστερων ιστορικών και γεωγράφων. Δεν θα χρησιµοποιήσουµε αναφορές τους στα αρχαία ελληνικά - κι αυτό το αφήνουµε επίσης στους φιλολόγους µας που κατέχουν ολοσχερώς τη γλώσσα -, αλλά τις ερµηνείες τους για να µην µακρηγορούµε και πλεονάζουµε επανειληµµένα.

Οι αρχαιότερες αναφορές ως προς το Δουλίχιο ή τις Εχινάδες που από εδώ και πέρα θα διαπραγµατευτούµε αδιαιρέτως, εντοπίζονται αρχικά στα έπη του Οµήρου. Και επειδή η Ιλιάδα προέχει άνω των 10 ετών από την Οδύσσεια, ας δούµε πρώτα τις εκεί αναφορές και χαρακτηρισµούς της.

Όπως προαναφέραµε, στον κατάλογο νεών υπάρχει µια συµπυκνωµένη εικόνα - η πιο ολοκληρωµένη - για το µέρος και την ηγεσία του Δουλιχίου. Αναφέροντας τις ελληνικές δυνάµεις συνδέει ο Όµηρος το Δουλίχιο µε τις ιερές Εχινάδες. Το θέτει ως ενιαία ισχύς. Και παρότι υπάρχουν κάποιες αντιθέσεις για ποιες Εχινάδες µιλά - µιας και κατά καιρούς έχουν ονοµαστεί Εχινάδες όλα τα νησιά και νησίδες που ξεκινούν από τις παρα-πελοποννησιακές Στροφάδες έως τους Παξούς!- η κεντρική αναφορά τους γίνεται πάντα µεταξύ των νησίδων της παραχελωίτιδας έως τα νησιά των Ταφίων αντίκρυ από τον Αστακό. Καθώς ο Όµηρος αναφέρει γενικά στη λίστα των νεών, τις ιερές Εχινάδες, στην “Ιφιγένεια εν Αυλίδι”, µνηµονεύει ο Ευριπίδης τον Εύριτο ως ηγέτη των Επειών και των Ταφίων “που κατοικούσαν στα κοντινά νησιά της Ακαρνανικής ακτής”! Μετά από πολλούς αιώνες ο γεωγράφος Στράβων τοποθετεί το Δουλίχιο σε µια από τις µικρές ακατοίκητες Εχινάδες που σήµερα ονοµάζεται Μάκρη. Παρόλο που το λάθος είναι εµφανές ως προς το µέγεθος και την σπουδαιότητα του χαµένου βασιλείου δεν αποµακρύνεται από το ελλειπτικό κέντρο του συµπλέγµατος που εµείς ονοµάζουµε Δουλίχιο, δηλαδή Ακαρνανία συν Λευκάδα συν Εχινάδες νήσους. Ακόµα κι αν ο Όµηρος έζησε σχεδόν 12 αιώνες πριν τον φηµισµένο γεωγράφο θα ήταν απαράδεκτο να κατονόµαζε ξεχωριστά το Δουλίχιο και τις ιερές Εχινάδες αν το Δουλίχι-Μάκρη ήταν µια από τα νησιά του αρχιπελάγους! Από την ίδια αναφορά του “µαέστρου” θα ´πρεπε να εννοηθεί ότι το Οµηρικό Δουλίχιο κατά πάσα πιθανότητα ήταν χερσαίο τµήµα, στεριά, ενδότερη χώρα και όχι νήσος ή µέρος άλλου νησιώτικου συµπλέγµατος γιατί τότε θα ήταν άδοξος πλεονασµός η αναφορά του καταλόγου: “Οι δ’ εκ Δουλιχίοιο Εχινάων θ’ Ιεράων νήσων,” Ιλιάδα, ραψ. β’ στ.625. Άρα λογικά συνάγεται ότι το Δουλίχιο είναι στεριά. Ήπειρος! Και ορογραφικά, πλησίον, “έγγιστα των Εχινάδων”. Στην Oδύσσεια όταν αναφέρεται ο ποιητής στο σιτοφόρο Δουλίχιο έχει ο αναγνώστης συχνά την εντύπωση ότι είναι η ίδια γη που άλλες φορές µνηµονεύει ως Ήπειρο! Και δεν αναφέροµαι στην σηµερινή Ήπειρο γιατί την ξεχωρίζει ξεκάθαρα - κατονοµάζοντας τη Θεσπρωτία - και την τοποθετεί µετά ή πριν του οριοθετηµένου Δουλιχίου, όπως κατευθυνόµαστε προς Ιθάκη. Ερµηνεύοντας λοιπόν τον ραψωδό, Εχινάδες θα θεωρήσουµε το αρχιπέλαγος των νησίδων που αναφέραµε προηγουµένως και Δουλίχιο το ηπειρωτικό κοµµάτι που κείται απέναντι τους και προς βορρά. Δηλαδή την σηµερινή Ακαρνανία και την χερσόνησο της Λευκάδας. Θα επανέλθουµε µέσω άλλων αναφορών στο συγκεκριµένο αλλά προς το παρόν ας επανέλθουµε στις ιστορικές στιγµές της παρθενικής γένεσης του.

Στην αναφορά του στη β’ στ. 628,629 µεταφέρει ο Όµηρος τον άριστο ιππότη Φυλέα από την Ηλεία στο Δουλίχιο - µε τους πιστούς του Επειούς -, τον “νυµφεύει» και τον κάνει προγεννήτορα του ανδρείου Μέγη που οδηγεί στην Τρωικό πόλεµο µια σηµαντική αρµάδα µε σαράντα πλοία. Οι εκδοχές που είχαµε πριν δυο χρόνια υπονοήσει µας γνωστοποιούν ότι υπάρχουν πιθανότητες - και εφόσον αποδειχτεί κάποτε αρχαιολογικά - ότι αυτά τα πλοία µπορεί και να είχαν κατασκευαστεί στο ανεκτίµητο και παρεξηγηµένο Νεώριο των Οινιαδών. Εννοούµε το µυκηναϊκό νεώριο, των οµηρικών Οινιαδών κι όχι το µεταρρυθµισµένο του 5ου αιώνα, όπως προσπαθήσαµε να εκθέσουµε και να αποδείξουµε µέσω έρευνας των προϊστορικών κατασκευών στον αρχαιολογικό χώρο των Οινιαδών όπου και αποκαλύψαµε ενδείξεις ύπαρξης και ανάπτυξης του νεωρίου κατά την εποχή του χαλκού και υστερότερα. Αυτή η έρευνα της οµηρικής µας οµάδας µε επικεφαλής τον Ν. Φ. Καµπάνη (Μέντωρ) δηµοσιεύτηκε, στο ένθετο της 8ης Οκτωβρίου του 2015 στην Αιχµή.

Προαναφέραµε επιπροσθέτως αναφορά του Στράβωνος ότι ...το Δουλίχιο ήταν απέναντι από την Ηλεία, “περνώντας τη Θάλασσα, στο Δέλτα του Αχελώου”! Ο ποταµός Αχελώος - ισοδύναµος του Δία κατά τον Όµηρο -, που υπήρχε και ήταν παντοδύναµος στην µυκηναϊκή εποχή εντοπίζεται ως είναι γνωστό στην Αιτωλοακαρνανία και το δέλτα του, το οµηρικό του δέλτα τοποθετείται εκ δεξιών της αρχαίας πόλης των Οινιαδών.

Συνεχίζοντας µε την Ιλιάδα ενισχύουµε την θεωρία για την παρουσία Επειών στο Δουλίχιο όταν διαβάζουµε τον ποιητή να µας µιλάει για τον Μέγη το γιο του Φυλέα - σαν αρχηγό των Επειών - µε την συντροφιά άλλων δυο ηγετών Επειών όπως ο Αµφίωνας και ο Δράκιος. Και εννοούµε τους Επειούς του Δουλιχίου και όχι στους απογόνους του Ενδυµείωνα της Ηλείας, γιατί σ’ αυτούς αναφέρεται ήδη στις επί µέρους αναφορές του, στον Αγασθένη, τον Αµφίµαχο, τον Διώρη, τους: Επειό, Θάλπιο και Πολυξένη, ή τον Κυλλήνιο Ώτο. Αν και για λόγους συγγενείας τόσο οι Ηλείοι, όσο και οι Πύλιοι και Αιτωλοί επειοί είχαν στενές σχέσεις όπως διαλαλεί ο Νέστωρ αφηγούµενος τα «Ταυροκαθάψια» προς τιµή του δοξασµένου βασιλιά Ηλείου Αµαρυνθέου. Σ’ αυτή τη κηδεία του Αµαρυνθέα από τους Επειούς, έγιναν αθλητικοί αγώνες µεταξύ Επειών και οικείων. Όπως αφηγείται ο Νέστωρ... “κανένας από τους Επειούς, τους Πυλίους και τους µεγάθυµους Αιτωλούς δεν µπόρεσε να µε συναγωνιστεί εκτός από τους Μολιόνιδες στην αµαξοδροµία που όµως µε προσπέρασαν γιατί ήταν δυο τους. Νίκησα στην πυγµαχία τον Κλειτοµήδη γιο του Οίνοπα, και στη πάλη τον πλευρώνιο Αγκαίο που τόλµησε να µε προκαλέσει. Στον αγώνα δρόµου άφησα πίσω τον ρωµαλέο Ίφικλο και στο ακόντιο νίκησα το Φυλέα και τον Πολύδωρο...

Είναι αδύνατο να αποδειχτεί ποιοι και από που καταγόταν οι δυο πιστοί αρµοστές του Μέγη, Αµφίων και Δράκιος αλλά θα υποθέσουµε ότι εφόσον ο ίδιος θα ‘πρεπε να κατοικεί την πρωτεύουσα του Δουλιχίου, οι άλλοι δυο µπορεί να διοικούσαν άλλα σπουδαία τµήµατα του Βασιλείου όπως οι Εχινάδες, ή η χερσόνησος της Λευκάδας ή το εσωτερικό της ηπειρωτικής χώρας. Για το ποια µπορούσε να είναι η πρωτεύουσα είναι αδύνατο να παραχθούν υποµνήµατα χωρίς την αρωγή της αρχαιολογικής σκαπάνης. Πολλοί συγχέουν τον Δράκιο µε περιοχές τις νότιας Κεφαλονιάς και τον Αµφίωνα µε την Ηλεία. Εµείς θεωρούµε και τους δυο Επειούς µεν, Δουλίχιους δε.

Τα αµυδρά αλλά ιδιάζοντα χαρακτηριστικά που αποδίδει ο Όµηρος - κυρίως στην Οδύσσεια - στο µυστηριώδες αυτό βασίλειο, µας παραχωρούν επιπλέον ενδείξεις για την οριοθέτηση του. Όταν αναφέρεται ο αοιδός στο Δουλίχιο το συνοδεύει µε το ευφηµιστικό, σιτοφόρο. Πολύπυρον! Σαν παρα-Ιόνιοι οι περισσότεροι σίγουρα έχουµε επισκεφτεί τα Ιόνια νησιά αρκετές φορές. Υπάρχει κάποιος που να υπαινιχθεί ότι ένα από τα νησιά είναι σιτοφόρο; Τα υπέρογκα βουνά της Κεφαλονιάς µόλις αφήνουν δυο - τρεις µικροκοιλάδες όπου µπορεί να καλλιεργηθούν στοιχειώδη ζαρζαβατικά και να βλαστήσουν διαλεχτοί άµπελοι! Στη Ζάκυνθο αν και δειλές πεδιάδες προκαλούν για οπωροφόρα ή κηπευτικά, δεν ξεχωρίζουν δηµητριακά αλλά µια άλλη εκλεκτή ποικιλία ασυνήθιστης αµπέλου! Η δε Σάµη, το σηµερινό νησί της Ιθάκης, δεν χρήζει αγρονοµικής σύγκρισης ως πολύπυρος. Και φυσικά ούτε η Λευκάδα - εάν θεωρούσαµε την οµηρική χερσόνησο ξεχωριστό µέρισµα και µε το προτιµητέο όνοµα που θα διάλεγαν οι υποστηρικτές της - µπορεί να θεωρηθεί ως σιτοφόρος. Η µόνη θεωρία που αποµένει και µπορεί να υποστηριχτεί µε τη λογική και εφόσον δεν µυθοπλάσουµε άλλες θεωρίες για µακρινά Δουλίχια στη Πελοπόννησο ή τη µέση ανατολή, είναι, ότι το πολύπυρο Δουλίχιο έπρεπε να έχει θέση κάπου στην απέναντι χερσαία χώρα, δηλαδή την Αιτωλοακαρνανία. Η ίδια περιοχή εκτός της ισχυρής αγροτικής παρουσίας της, προσφέρεται κατηγορηµατικά και για εκτροφή βοοειδών και αιγοπροβάτων. Και όπως υπαινίσσεται ο Όµηρος, οι ίδιοι Ιθακήσιοι έβαιναν προς αναζήτηση τους γιατί ήταν το βρώµα που λάτρευαν όπως ασφαλώς και οι λοιποί Έλληνες. Γιατί ναι µεν στα νησιά µπορεί να υπήρχε κάποια µικροκτηνοτροφία αλλά αυτή αρκούνταν σίγουρα σε ελάχιστα κοπάδια εριφίων και χοίρων. Ο Εύµαιος και ο Φιλοίτιος ήταν σίγουρα µικροτσοπαναραίοι µπροστά στην κτηνοτροφική υπεροχή των Δουλιχίων. Τα δε πεδινά όλων των υπολοίπων νησιών µαζί µοιάζουν χωρικοί κήποι µπροστά στην απεραντοσύνη των πεδιάδων της ηπείρου που ονοµάζεται Αιτωλοακαρνανία.

Το κυνήγι του κάπρου της Καλυδώνας, αφετηρία για την σχεδίαση μέρους των εκστρατειών των λαών της θάλασσας και του Τρωϊκου πολέμουΑν αυτές οι εικασίες - ως λογικές-  είναι ενδεχόµενες και το Δουλίχι ήταν σιτοφόρο και ζωοτρόφο µπορούµε να εικάσουµε ότι έστω και αν δεν ήταν τόσο αναπτυγµένο πολιτιστικά όπως το βασίλειο του Οδυσσέα, οι Μυκήνες, η Αθήνα, η Αιτωλία, η Πύλος, ή η Πελάνα, είχε σηµαντική οικονοµική ισχύ γιατί η συγκριτική επιρροή εκείνη την εποχή ήταν συνέπεια της αγροκτηνοτροφίας. Έτσι αποδεικνύεται γιατί ένας σχεδόν άγνωστος πρίγκηπας γιος του “σώγαµπρου” Φυλέα κατόρθωσε να κατασκευάσει και να δροµολογήσει σαράντα πλοία στον Τρωικό πόλεµο και να έχει τέτοια εκλεκτή θέση στα σχόλια του Οµήρου - στην Ιλιάδα -, θεωρούµενος ένας από τους εκλεκτούς αρχηγούς του στρατεύµατος παρόλη τη νεαρή του ηλικία. Επίσης την ίδια - αν και εφήµερη - παντοδυναµία του Δουλιχίου στο χώρο προτείνει ο διπλάσιος και τριπλάσιος αριθµός των µνηστήρων της Πηνελόπης σε σχέση µε τα άλλα µερίσµατα. Τόσο η έκταση όσο και η οικονοµική ευρωστία του Δουλιχίου είναι η µόνη που θα µπορούσε να επιδείξει πενήντα δύο µνηστήρες, - εννοώντας τους µνηστήρες - πρίγκηπες, φεουδάρχες, τσιφλικάδες, άρχοντες εξουσιαστές ή γαιοκτήµονες! Αυτή η παραλλαγή είναι σχεδόν αδύνατον να αποδοθεί σε κανένα από τα Ιόνια νησιά που διεκδικούν την επικαρπία του Δουλιχίου.

Όταν αφηγείται ο Οδυσσέας τις φανταστικές περιπέτειες του στον Εύµαιο, στην ξ’ της Οδύσσειας - για να ξεγελάσει τους κατά περίπτωση ακροατές του - αναφέρει πως όταν ξέπεσε στη χώρα των Θεσπρωτών,- που την οριοθετεί ευκρινώς στο χάρτη περιβάλλοντας αναφέροντας τη Δωδώνη -, ο επιτόπιος βασιλιάς Φείδων τον έστειλε µε “θεσπρωτικό” πλοίο, (που δεικνύει ότι µάλλον εξέπλευσε από κάποιο λιµάνι της παραθαλάσσιας Θεσπρωτίας), στο καρπερό Δουλίχι! Στον βασιλιά τον Άκαστο. Εκείνη την εποχή - ανάλογα τη φύση του - ήταν πιο ευχερές το ταξίδι µε πλοίο παρά η υπέρβαση τεραστίων φυσικογεωγραφικών εµποδίων οδοιπορώντας ή µετακινούµενοι µε πρωτογενείς άµαξες.

Αλλά οι ναύτες πειρατές - συνεχίζει η ιστόρηση- <...σαν βγήκε πολύ ανοιχτά το πλεούµενο...τον ξεντύσανε, του φόρεσαν κουρέλια και τον οδεύσανε αντί στο σιτοφόρο Δουλίχι, στην Ιθάκη, τη σηµερινή Κεφαλονιά. Άρα µετέβαλαν πορεία και αντί να πάνε ακτοπλοϊκά προς τις Ακαρνανικές ακτές - εκειδά που µεσουρανούσε το Δουλίχιο του “Ακάστου” - , ανοίχτηκαν µεσοπέλαγα για να βάλουνε ρούµπο στο νησί της Κεφαλονιάς. Όσο για την ανεπάντεχη παρουσίαση του άνακτα Άκαστου σαν νέου κυβερνήτη του µυστικού αλλά κραταιού βασιλείου - δέκα χρόνια ύστερα απ’ τον πνιγµό του Μέγη -, ενδεχοµένως θα πρέπει να ερευνηθεί αν πρόκειται για κάποιον ευπατρίδη φίλιο του Οδυσσέα και της Ιθάκης, - γιατί ο ίδιος Οδυσσέας αποδέχτηκε ή αναζήτησε καλοδιάθετα να πάει πρωταρχικά στην Θεσπρωτία αντί για το νησί του, όπου πίστευε ότι τον προσµέναν δόλιες παγίδες -, ή πρόκειται για κάποιον άγνωστο Επειό κληροδόχο εκ µέρους του Φυλέα και του Μέγη, ή τέλος κάποιον τρίτο, συγγενικό ή συµµαχικό ηγέτη προερχόµενο από το περιβάλλον των Αιτωλών, των Ταφίων ή των αποµακρυσµένων αλλά δικαιούχων της περιοχής, ηρώων του Τρωικού πολέµου, όπως ο Διοµήδης, ο Αλκµαίωνας, ο Αµφίωνας, ο Δράκιος και αρκετοί άλλοι. Το γεγονός είναι ότι δεν υπάρχει καµιά άλλη ένδειξη ούτε καν πλασµατική για την προέλευση, ενθρόνιση, διατήρηση στην εξουσία και έκλειψη του αναφεροµένου άνακτα Ακάστου. Βέβαια δε θα ήταν παράξενο - όπως συχνά παρεµβαίνει ο βάρδος - η πρόταση του Φείδων να είναι αλληγορική - η ίδια αφήγηση του Οδυσσέα είναι εικονική -, και στο “οικείο” Δουλίχιο -όπου τον έστελνε να ξεκουραστεί, να γιάνει τις λαβωµατιές του και να προετοιµαστεί για τον γυρισµό - να µεσουρανούσε ο “Άκαστος” θεραπευτής - µιας και το ρήµα ακέοµαι σηµαίνει θεραπεύω’’, και του οποίου το πραγµατικό όνοµα να ήταν ποιο αναγνωρίσιµο. Συνήθιζε ο Όµηρος να δίνει ονόµατα µε µήνυµα στους χαρακτήρες του ή στα τοπωνύµια που χρησιµοποιούσε. Η ίδια λέξη Αιτωλία - που πρωτοεµφανίζεται στα έπη -  σηµαίνει απαίτηση του λαού. Λέτε να µιλούµε για την πρώτη γνωστή λέξη της ανθρωπότητας που υποδήλωσε τη δηµοκρατία; Λέτε η έγερση των Κουρητών να ήταν η πρώτη επίδειξη λαϊκής επανάστασης απέναντι στους επιδεκτικούς µονάρχες της Καλυδώνας;... Εµείς από την πλευρά µας παρέχοντας ένα ακόµα πειστήριο για την προσέγγιση του Δουλιχίου στην Αιτ/νία, σηµειώνουµε ότι: Ακαρνανία, σηµαίνει “χώρα κριαριών”, εγκωµιασµός που ενισχύει την γεωργική και κτηνοτροφική δύναµη της.

Υπάρχει και µια θεωρία που προκαλεί υγιή διαµάχη µεταξύ του αγαστού Μέντορα και ηµών. Υποστηρίζει ο κορυφαίος συνεργάτης - που το 2015 απεκάλυψε στην ΑΙΧΜΗ την πιθανότητα της µυκηναϊκής προέλευσης του νεωρίου Οινιαδών - ότι, το Δουλίχιο ταυτίζεται µε την νότια Κεφαλονιά, την περιοχή της Κράνης και του Αργοστολίου. Σαν δεδοµένο οι περισσότεροι συνεργάτες δεχόµαστε ότι η Παλική χερσόνησος είναι η Οµηρική Ιθάκη. Χωρίς να απορρίψουµε εξ ολοκλήρου την πιθανότητα ότι - σε µια καθορισµένη στιγµή - µέρος της νότιας Κεφαλονιάς απάρτιζε τµήµα του Δουλιχίου, θεωρούµε ότι αυτή η εικασία θα ήταν παντελώς συγκυριακή. Και µόνο κατά την εποχή της απουσίας του Οδυσσέα, όταν οι Δουλίχιοι µνηστήρες ως πολιούχοι “κατακτητές” µε επικεφαλής τον Αµφίνοµο - γιο του Νίσου -, πολιορκούσαν την καρδιά της Πηνελόπης και της ...Ιθάκης! Το άλλο ενδεχόµενο µας οδηγεί σε έναν εξωλογικά γενναιόδωρο Λαέρτη να παραδίδει -εκτός από ακέραιο το ηπειρωτικό Δουλίχιο-, και “εφ´ άπαξ” το µισό νησιώτικο βασίλειο του, στο φυγόδικο Επειό σώγαµπρο! Αλλά οι ενδοιασµοί και η ερευνά µας δεν προσανατολίζονται στο εάν το Δουλίχιο περιείχε και αυτό το κοµµάτι της νότιας Κεφαλονιάς, αλλά αν ταυτιζόταν ή όχι µε τη στεριανή απέναντι ακτή την αγκαλιασµένη απο τις Εχινάδες νήσους. Εξ άλλου υπάρχουν και άλλες προφάσεις που προβάλουν την θεωρεία ότι η Ακαρνανία µε τη χερσόνησο της Λευκάδας και τις Εχινάδες είναι το Δουλίχιο και όχι η νότια ακτή της Κεφαλονιάς.

Στην ραψωδία β’ της Ιλιάδας η οποία περιέχει τον κατάλογο των νεών, αναφερόµενος στον Φυλέα ο Όµηρος µας πληροφορεί ότι ο πατέρας του Μέγη “πέρασε απέναντι εκδιωγµένος από τον πατέρα του Αυγεία, αί ναίουσι πέρην αλος Ήλιδος άντα, ...(και για τις Εχινάδες που βρίσκονται “πέρα” από τη θάλασσα “αντίκρυ” στην Ηλεία,).

Το “πέρα” ή “περνώντας”, εδώ µας ταιριάζει πιο πολύ µε το “απέναντι”, στην Ακαρνανία, και όχι στην Κεφαλονιά! Με τη λατρεία που έδειχνε ο βάρδος για την Ιθάκη, τον παππού Οδυσσέα, και τον πατέρα του Τηλέµαχο, δεν θά ´κανε – έστω - µια αναφορά για κείνο το κοµµάτι του νησιού που φαινόταν µε το µάτι απ’ το Λαέρτιο παλάτι, και το πήρε  - µε το έτσι θέλω - ο κύριος Φυλέας;

Όταν Ο Μέγης - πρίγκιπας ενός µείζονος πριγκιπάτου- φέρνει 40 πλοία στον Τρωικό κι ο υπερήρωας και βασιλιάς της Ιθάκης Οδυσσέας µόνο 12, µου φαίνεται δύσκολο να δεχτούµε ότι το πριγκιπάτο του Φυλέα και του Μέγη ήταν στον κεφαλλονίτικο νότο µόνο λίγα χιλιόµετρα ποιο µακριά απ’ το Ιθακήσιο παλάτι, απολαµβάνοντας τριπλά πλούτη από τους φηµισµένους γειτόνους! Στις συζητήσεις µε τον Εύµαιο - κάθε φορά που αναφέρεται το Δουλίχι -, η τοποθέτηση του δεν δείχνει την υποψία ότι να είναι δίπλα στο βασίλειο της Ιθάκης, και λίγα χιλιόµετρα µακριά, αλλά υποτίθεται ποιο απόµερο, παράκτιο και ενδεικτικά στην πορεία από την Σχερία ή τη Θεσπρωτία προς το νησί της Κεφαλονιάς.

Ήδη αναφέραµε γιατί δεν αρµόζει σαν σιτοφόρος ο νότος της Κεφαλονιάς! Δεν το νοµίζω αδύνατο αλλά παράλογο να ‘χουν φυτρώσει δηµητριακά σ’ αυτά τα χώµατα ώστε να διατρέφει όλο το βασίλειο της Ιθάκης. Ενώ οι ατέλειωτοι κάµποι της Αιτωλοακαρνανίας µπορεί να ήταν χιλιόµετρα και χιλιόµετρα σιτοβολώνων!

Όταν αναφέρεται ο Τηλέµαχος στους µνηστήρες, λέει, ότι έχουν προσέλθει από τα νησιά/χερσονήσους “Σαµη τε Δουλίχι τε Ζαντε”, κι απ’ την ίδια Ιθάκη, σωστά; Αν το Δουλίχι ήταν το ίδιο νησί δεν θα υπήρχε έστω µια αναφορά γειτνίασης ή ταυτοποίησης του ιδίου χώρου; Πάντοτε αναφέρεται ανεξάρτητα, σαν διαφορετικό νησί/χερσόνησος! Η καθολική εντύπωση είναι ότι το Δουλίχιο είναι: <Γειτονικό του βασιλείου της Ιθάκης και της Αιτωλίας, χερσαίο και πελαγίσιο - µε τη προσθήκη των Εχινάδων-, µε αγροκτηνοτροφική ηπειρωτική γη, πλούσιο και εκτενέστατο, µε εναλλασσόµενη διοίκηση και πολιτική αστάθεια, και διφορούµενο γενεαλογικό δέντρο σε αντιπαράθεση µε τους Αιτωλούς και Ιθακήσιους συνορίτες>.

Δεν είναι παράξενο ότι πουθενά δεν αναφέρεται η Ακαρνανία στον Τρωικό πόλεµο ή πριν, στα αργοναυτικά, ούτε στον Καλυδώνιο κάπρο; Αν ο Φυλέας κι ο Μέγης δεν είναι Δουλιχιώτες της Αιτωλ/νίας, που χάθηκε τέτοια τεράστια έκταση? Και δεν είναι λίγο παράδοξο να υπήρχαν Επειοί στη νότια Κεφαλονιά κι ο Οδυσσέας στον τρωικό να οδηγούσε µόνο Κεφαλλήνες της Οµηρικής Ιθάκης όπως αποφαίνεται ο Όµηρος; Κι ο “δουλίχιος” Μέγης, Επειούς και θεωρητικά Τάφιους µιας και αναφέρεται ξεχωριστά στις Εχινάδες;

Όταν στην Ιλιάδα καλούνται οι Επειοί, άπτονται πάντα: H Ήλιδα, η Αχαΐα και το Δουλίχιο. Παράλληλα σε ιδιώνυµες εκθέσεις “Κλασικών συγγραφέων” υπάρχει τοποθέτηση Επειών στη νότια Ακαρνανία. Δεν εντοπίζουµε δείγµατα, παραθέσεις ή υποψίες για την ύπαρξη αµετάθετων Επειών στην νότια Κεφαλονιά. Εάν δε, ρίξουµε µια µατιά στον αριθµό και το κύρος των µνηστήρων του Δουλιχίου, δεν χωρούν στη νότια Κεφαλονιά τόσοι αριστοκράτες µε τα τσιφλίκια τους, τις σπιταρόνες, τα παλάτια και τις ηγεµονικές πόλεις τους... Η µήπως θα ευστοχούσε ότι όλοι αυτοί προέρχονταν απ’ τη Κράνη; Δεν θα χωρούσαν ούτε καν ανατοµικά. Ενώ η Αιτωλοακαρνανία είχε δεκάδες διαλεγµένες καστροπόλεις που θα µπορούσαν να διαθρέψουν και να υποστηρίξουν άλλους τόσους επιφανείς µνηστήρες.

Κρίνω ότι όλοι µας, - αν και πιστοί Οµηριστές - δεν µπορούµε να περιφρονούµε τους άλλους “Κλασικούς”. Ο Στράβων σίγουρα έχει κάνει πολλά λάθη αλλά είναι πολύ ποιο εγγύς -χρονολογικά- στον Όµηρο και υπάρχει περίπτωση οι λαϊκές πηγές -που χάθηκαν µε τον αρχαϊκό µεσαίωνα- να ήταν ποιο διαυγείς τότε. Ο Στράβων τοποθετεί το Δουλίχι, “...απέναντι από τις Εχινάδες, στο δέλτα του Αχελώου και 100 στάδια από τον Άραξο”... Αυτή η επιβεβαίωση ταιριάζει υποθέτω περισσότερο στην Ακαρνανία, όχι στο Αργοστόλι. Εκτός εάν ο Θεοπόταµος είχε αποδηµήσει µυστικά στην προγονική µου χώρα.

Επιµένοντας στους κλασικούς, στη βιβλιοθήκη του ψευδό - Απολλοδώρου, αναφέρεται κάποιος “Δουλιχέας”, µνηστήρας από την Ιθάκη. Αν δεν τον συγχέει µε τον Αµφίνοµο που ο Όµηρος χαρακτηρίζει µε το πατριδωνυµικό του, “δουλιχέα”, µπορεί να υπήρχαν Δουλίχιοι κατοικώντας και στην ίδια την οµηρική Ιθάκη. Τη στιγµή που ο Λαερτιάδης, ηγέτης αυτωνών, έλειπε στις εκστρατείες δέκα ολόκληρα χρόνια και καθυστέρησε άλλα τόσα να επιστρέψει, οι ισχυροί και εύποροι στεριανοί είναι πιθανόν να είχαν δηµιουργήσει κτήσεις και στη νότια Κεφαλονιά, αν και οι νέες κατοχές δεν µπορεί να θεωρηθούν ως Δουλίχιο αλλά σαν κτήσεις ή καταυλισµοί των Δουλιχιωτών/Επειών στη νότια Κεφαλονιά.

Στην ίδια βιβλιοθήκη αναφέρονται ονοµαστικά οι περισσότεροι µνηστήρες του Δουλιχίου αλλά και της Ιθάκης/Κεφαλονιάς. Καθώς οι ποιο πολλοί Ιθακήσιοι αναφέρονται µε ονόµατα που περικλείουν Οµηρικά µηνύµατα, προσδιοριστικά της Ιόνιας παιδείας, οι Δουλίχιοι - µε εξαίρεση τον Αµφίνοµο που εκθέτει ίσως σαν αντιπαράθεση -, έχουν ονόµατα ποιο ανιαρά και αρκετά σχετικά µε άλλες περιοχές της χερσαίας Ελλάδας. Εννοώ Ακαµάντης, Θερσίλοχος, Κλυµένος, Βίας, Νίσσος, Μενεπτόλεµος, Μεγασθένης, Θρασιµήδης, Λάµας ή Εχιών έναντι των Αντί-Νοου, ΠρόΝοου, ΕυρύΝοµου, ΑµφίΜαχου… Δεν θα ‘ταν εξάλλου λογικό, η γειτνίαση Αργοστολίου - Ιθάκης να έχει µεγαλύτερες οµοιότητες χαρακτηρισµών παρά η γειτνίαση Δουλιχίου-Αιτωλίας; Ωστόσο τα ονόµατα των Δουλιχίων -πιο επίπεδα- µοιάζουν περισσότερο µε των στεριανών κοντογειτόνων τους -της Αιτωλίας, Φωκίδας ή Ηλείας-, ενώ των Ιθακήσιων είναι µάλλον µυθοπλαστικά µέσω των οποίων προσπαθεί να περάσει τα νοµικά µηνύµατα του ο ποιητής µας.

Οι σωστές έρευνες ήταν πάντα οι λεγόµενες «σχετικές» και αυτό προσδοκούµε και στις δικές µας αναλύσεις. Εξάλλου η ουσία είναι όπως έχουµε υποστηρίξει και σε άλλες µελέτες, η αναζήτηση µέσω της αµφισβήτησης. Κανείς δεν κρατά προς το παρόν τα κλειδιά του Δουλιχίου. Καµιά ραψωδία όπου µνηµονεύεται -τόσο στην Ιλιάδα όσο και στην Οδύσσεια-, είτε µιλάµε για τη β’, την ξ’ ή την π’, ούτε αποδεικνύουν ούτε απορρίπτουν καµιά θεωρεία, αλλά είναι κεντρίσµατα για την συνέχεια της έρευνας και την απουσία της εξ ανίας λήθης ως προς το άγνωστο και µυστηριώδες αυτό βασίλειο. Ας µην ξεχνάµε ότι εφόσον εξελίσσεται ακόµα ασύνορος πόλεµος για την γεωγραφική κατοχύρωση της Ιθάκης -που φαίνεται θα κρατήσει άλλους τόσους αιώνες-... ποιος να ‘χει αποδείξεις για το Δουλίχιο;

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία