Αγγελίες    Επικοινωνία

Το «μήνυμα» της νεαρής γυναίκας που «έπεσε» από τη γέφυρα

Του Βασίλη Μπρούμα
Διευθυντή ψυχιάτρου, Τομέα Ψυχικής Υγείας
Γενικού Νοσοκομείου Μεσολογγίου «ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ»

 

Ποιος μπορεί να μένει ασυγκίνητος μπροστά σ’ ένα τόσο συγκλονιστικό γεγονός, όπως αυτό της «πτώσης» από τη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου της νεαρής γυναίκας από τη Ναύπακτο, πριν λίγες μέρες, στην αυγή της νέας χρονιάς; Βουτώντας στο κενό από το σημείο της γέφυρας με το μεγαλύτερο ύψος, η άτυχη νέα, που τα στοιχεία της δεν είναι γνωστά σε μας, ήταν αποφασισμένη να «φύγει» ανεπιστρεπτί. Και έτσι πράγματι έγινε.

Λίγες μόλις λέξεις το σημείωμα που άφησε πίσω της, πολύπλευρο όμως και βαρυσήμαντο το μήνυμά της: «Είμαι άρρωστη, δεν θέλω να σας επιβαρύνω άλλο». Σοκάρει η σαφήνεια, η ακρίβεια, το βάρος του νοήματος. Δεν είναι σκοπός μας εδώ να εστιάσουμε κυρίως ή πρωτίστως σε ιατρικές – ψυχιατρικές διαστάσεις, παρόλο που κι αυτές θα μπορούσαν να έχουν ενδιαφέρον κι ευρύτερη κοινωνική σημασία, αγνοώντας επιπροσθέτως και το παραμικρό στοιχείο της ταυτότητας της γυναίκας και του συγκεκριμένου ιστορικού της, πέραν της ηλικίας και του φύλου.

Οι λέξεις και μόνο που έγραψε η γυναίκα αυτή πριν προχωρήσει στην τραγική πράξη της, φανερώνουν πως επρόκειτο για ένα ευαίσθητο, διακριτικό άτομο, που αγαπούσε τους δικούς της, τους νοιαζόταν, δεν ήθελε να τους «επιβαρύνει» και από αγάπη προς αυτούς θεώρησε πως είναι καλύτερο να τους απαλλάξει από την παρουσία της. Μπορεί να το εννοούσε και οικονομικά. Ζητάει ένα ελαφρυντικό για την πράξη της, «το έκανα αυτό, γιατί είμαι άρρωστη, δικαιολογήστε με». Τριανταενός μόλις ετών, με τη ζωή μπροστά της, πήρε την αμετάκλητη απόφαση, εκτέλεσε το θάνατο της δικής της επιλογής, θεωρώντας, ενδεχομένως, ορθά ή λανθασμένα, πως η άγνωστη σε μας αρρώστιά της, για την οποία έκανε λόγο στο σημείωμά της, την οδηγούσε αναγκαστικά στη φθορά και στο θάνατο. Ξαναλέμε πως δεν μιλάμε εδώ για ένα ιατρικό «περιστατικό», «απουσία» του και μη γνωρίζοντας μάλιστα τα στοιχεία του, αλλά για ένα βαρυσήμαντο στην τραγικότητά του μήνυμα με πολλούς αποδέκτες. Αντικρίζουμε την ανθρώπινη συντριβή, στην ψυχική και σωματική της διάσταση, με σίγουρη την κοινωνική συντριβή να έχει προηγηθεί. Γιατί έτσι είναι ο κάθε άνθρωπος – βιοψυχοκοινωνική ολότητα και οντότητα.

Ποιους, άραγε, είχε την αίσθηση ότι επιβάρυνε η ευαίσθητη αυτή γυναίκα και αποφάσισε πως δεν είχε θέση στη ζωή, στην οικογένεια, στην κοινωνία; Σίγουρα το συμπέρασμά της ήταν τραγικά εσφαλμένο, όποιες κι αν ήταν οι πραγματικές, οι καθημερινές συνθήκες της ζωής της, των οποίων δεν έχουμε γνώση, όσο ανυπόφορες ενδεχομένως κι αν ήταν, ο θάνατος όμως δεν μπορεί να αποτελεί λύτρωση, η αποχώρηση από τη ζωή δεν είναι λύση σε καμία περίπτωση.

Κάθε ανθρώπινη τραγωδία, και το τραγικό συνοδεύει πάντα την πορεία του ανθρώπου πάνω στη γη, έχει πάντα ατομικά, προσωπικά – υπαρξιακά και οικογενειακά χαρακτηριστικά, αλλά και κοινωνικές συνιστώσες. Δυστυχώς αρκετές φορές πολλοί συνάνθρωποί μας νοιώθουν την περιπέτεια της ζωής σαν εφιάλτη, σα βάρος, σαν ενοχή, φτάνοντας συχνά σε αδιέξοδο με αίσθηση εγκλωβισμού, περιπίπτοντας σε απελπισία, σε απόγνωση με απώλεια της χαράς και του νοήματος, και δεν είναι μόνο οι αρρώστιες. Αυτό έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με το πώς βλέπει, πώς ερμηνεύει ένας άνθρωπος την κατάστασή του, τον κόσμο και το μέλλον, μας λέει η επιστήμη. Σε κάθε περίπτωση όμως, ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, έχει αξία εξ ορισμού, κανένας άνθρωπος δεν περισσεύει στη ζωή, όλες οι ανθρώπινες υπάρξεις χωράνε σ’ αυτή. Υπάρχουν πάντα εναλλακτικές, όσο είμαστε ζωντανοί, όσο κι αν ο πόνος, η πείνα, το κρύο, η ανέχεια, η στέρηση κάποτε γίνονται αβάσταχτα και ανυπόφορα. Όσο κι αν υφιστάμεθα όλοι μας κάποτε την αλλοίωση, τη φθορά, την τριβή και τη συντριβή. Μπορούμε ρεαλιστικά, αισιόδοξα, με ελπίδα, αλλά όχι μόνος του ο καθένας, συλλογικά, ομαδικά ή οικογενειακά να αντιμετωπίζουμε και τις προσωπικές δυσκολίες και τα αδιέξοδα. Πάντα στον καθένα υπάρχουν δυνατότητες και ικανότητες, παρά ακόμη και τα ακυρωμένα όνειρα, τις διαψευσμένες ελπίδες. Αρκεί να αγωνιζόμαστε ατομικά και συλλογικά για να γνωρίσουμε και να αλλάξουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο. Και στη ζωή και στον αγώνα υπάρχει θέση για όλους. Νέους και γέρους, υγιείς και ασθενείς, αρτιμελείς κι ανάπηρους, εργαζόμενους και άνεργους.

Αξίζει όλοι μαζί να συνεχίσουμε τον αγώνα για μια κοινωνία όπου η αρρώστια, η αναπηρία, τα γηρατειά δεν θα είναι «βάρος» και με τη βοήθεια της επιστήμης και όλων των κατακτήσεων του πολιτισμού θα αντιμετωπίζονται και θα απαλύνονται όλα τα σχετικά προβλήματα της ζωής, ώστε αυτή να καθίσταται αξιοβίωτη για όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους. «Η μεγαλύτερη αρρώστια είναι η φτώχεια», λένε πολλοί. Και απορεί και αναρωτιέται κανείς σήμερα για την διαρκώς εντεινόμενη και επεκτεινόμενη φτώχεια μέσα στον ασύλληπτο συσσωρευμένο κοινωνικό πλούτο που βλέπει και διαπιστώνει πως υπάρχει στον κόσμο. Εντούτοις, όσο το κοινωνικό πρόβλημα παραμένει άλυτο, δεν σημαίνει ότι παραιτούμαστε, το βάζουμε κάτω. Ο κάθε άνθρωπος μπορεί ενεργητικά να χτίζει ή/και να ξαναχτίζει, αν γκρεμίστηκε, την ταυτότητά του, την αυτοεκτίμησή του, την αξιοπρέπειά του, να αναζητά τον εμπλουτισμό του συναισθηματικού του κόσμου μέσα από τις ανθρώπινες και κοινωνικές σχέσεις. Το κάθε ανθρώπινο πλάσμα είναι αξιαγάπητο. Δικαιούται να αναζητά την ασφάλεια, την έκφραση, την αποδοχή, την αναγνώριση, το σεβασμό. Να διεκδικεί και να κατακτά, όσο μπορεί, ρόλους, ελευθερίες και δικαιώματα, παλεύοντας ταυτόχρονα ενάντια στη βία, την εκμετάλλευση και τους αποκλεισμούς. Να γίνεται μέτοχος της επιστήμης και των τεχνών.

Δεν πάμε πουθενά. Εδώ θα μείνουμε. Δεν «φεύγει» κανείς άλλος. Πείσμα, απαίτηση και υποχρέωση και παρακαταθήκη. Έχει ενδιαφέρον. Θα το παλαίψουμε όλοι μαζί με όνειρο, με σχέδιο, με πάθος και πίστη για τη ζωή, μέχρι την τελική νίκη, μέχρι να πάψει ο ανταγωνισμός να είναι κυρίαρχη θεσμοθετημένη αξία της κοινωνίας μας, μέχρι να πάψει να ισχύει το «άνθρωπος προς άνθρωπο λύκος» και να αντικατασταθεί με το «άνθρωπος προς άνθρωπο φίλος». Για μια ζωή, αξία καθαυτή, με νόημα, με περιεχόμενο, με σκοπό που να αξίζει να τη ζει κανείς.

«Σ’ αυτόν τον κόσμο που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο όπου και να βρίσκεται. Όταν, στο δρόμο της Θήβας ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απάντησή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απάντηση του Οιδίποδα» (Γιώργος Σεφέρης).

 

 

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία