Αγγελίες    Επικοινωνία

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Η ΔΡΩ-Κίνηση Πολιτών για την Αιτωλ/νία με χαρά ανακοινώνει ότι εγκρίθηκε η υποβολή του φακέλου της για ένταξη του αγρινιώτικου εθίμου των χαλκουνιών στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς: http://ayla.culture.gr/prokrisi-sto-b-stadio-eggrafis-2019/

Αυτή η επιτυχία προέκυψε γιατί τα χαλκούνια πληρούν, σε αδρές γραμμές, τις κύριες προδιαγραφές που ορίζει η Σύμβαση για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (UNESCO, 2003).

Με τον όρο άυλη πολιτιστική κληρονομιά εννοούμε τις πολιτισμικές εκφάνσεις που δεν έχουν απτή, υλική διάσταση, άρα τον πολιτισμό των απλών ανθρώπων, τον πολιτισμό της καθημερινότητας: εθιμικές επιτελέσεις, γνώσεις, πρακτικές, παραδόσεις που συχνά είναι πολύ βαθιά ριζωμένες στον χρόνο, καθορίζοντας όμως ακόμα και σήμερα τη συλλογική μας μνήμη και ταυτότητα, την ατομική και συλλογική μας αυτογνωσία.

Τελικός στόχος της ΔΡΩ είναι η εγγραφή του εθίμου των χαλκουνιών στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, πράγμα που προϋποθέτει την πρόκριση του φακέλου του εθίμου των χαλκουνιών στο Β΄ και Γ΄ Στάδιο των Διαδικασιών Εγγραφής Στοιχείων.

Η όλη διαδικασία επιβλέπεται από τη Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, με τη σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής για την εφαρμογή στην Ελλάδα της Σύμβασης για την προστασία της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η πορεία ένταξης των χαλκουνιών στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας προβλέπεται μακρά και κοπιώδης, αλλά αξίζει τον κόπο!

Η ΔΡΩ καλεί τους ανθρώπους της πόλης που αγαπούν και επιτελούν το έθιμο να συμβάλουν σε αυτή την προσπάθεια, η οποία θα προβάλει ένα κομμάτι της συλλογικής ταυτότητας του Αγρινίου και θα διασφαλίσει την επιστημονική μελέτη και διαφύλαξή του.

Γεννημένος στην Κατοχή Μεσολογγίου ένα μέρος που κρατά ζωντανή τη παράδοση, ο Νίκος Πλακίδας είναι από τους ανθρώπους που έχουν καταφέρει να προσαρμόσουν την ζωή τους ως δουλειά και όχι την δουλειά στη ζωή τους.

Η αγάπη του για την παράδοση τον έχει φτάσει σήμερα να αποτελεί πολύτιμο συνεχιστή της και τον μοναδικό Έλληνα ράφτη που φτιάχνει πιστές αντιγραφές από παραδοσιακές φορεσιές όλης της Ελλάδας. Ο ίδιος μας τονίζει πως πρόκειται για αντίγραφα από αυθεντικές φορεσιές και όχι τουριστικά.

Πώς αποφάσισε να ξεκινήσει αυτή την ασχολία του;

«Έψαχνα φορεσιά για να ντυθώ σε μια γιορτή του Μεσολογγίου και δυσκολευόμουν να βρω κάτι που θα μου άρεσε. Στα 17 μου ξεκίνησα να ασχολούμαι αφού γνώρισα έναν παππού βορειοηπειρώτη που μου έμαθε να φτιάχνω παραδοσιακά κοσμήματα. Στη συνέχεια άρχισα να μαθαίνω να λειτουργώ τον αργαλειό της μητέρας μου με τη βοήθεια της ηλικιωμένης θείας μου. Στα 22 μου πλέον άρχισα να συλλέγω κομμάτια από παλιές αυθεντικές φορεσιές και κοσμήματα, όσα είχαν απομένει από τους πλανοδίους παλιατζήδες η όσα δεν έγιναν κουρελόπανα. Παράλληλα αγόραζα βιβλία από το μουσείο Μπενάκη, της Παλιάς Βουλής και το Λαϊκής Τέχνης, ενώ προσπαθούσα να παρατηρώντας τις φορεσιές να μάθω πως ήταν κεντημένα και τι συμβόλιζαν τα σχέδιά τους».

«Αγόραζα υφάσματα όσο γινόταν πιο κοντά με τα παλιά και πάλευα να κάνω κάποια φορεσιά, κάτι που ήταν δύσκολο για εμένα, αλλά δεν έκανα πίσω, ρωτούσα και μάθαινα».

 

Σήμερα φτιάχνει ο ίδιος παραδοσιακές φορεσιές από όλα τα μέρη της Ελλάδας, καθώς ακόμη και κοσμήματα μέχρι και παραδοσιακά σπαθιά, πιστόλες και ξίφη.

Οι παραδοσιακές φορεσιές- στολές του κ.Νίκου Πλακίδα έχουν ζήτηση από πολλά Χορευτικά Σωματεία, πολλούς Δήμους, Λύκεια Ελληνίδων στην Ελλάδα και σε διάφορες χώρες που έχει ελληνισμό, από θεατρικά καθώς και από ιδιώτες. Όλοι εμπιστεύονται τις φορεσιές, τη ποιότητα και την μοναδικότητα τους. «’Έχω καταφέρει να ντύσω δεκάδες χορευτικά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό».

 

Συνολικά έχει ράψει σχεδόν 1.200 φορεσιές, ενώ ακόμη διατηρεί μεγάλη συλλογή από αυθεντικά κουστούμια και κοσμήματα.

 Τον ίδιο τον έχουν καλέσει πολλές φορές να παρουσιάσει σε εκθέσεις τις φορεσιές του, όπως το 2001 στην Μελβούρνη, το 2002 στο Τορόντο, στην Αγγλία, στην Ελβετία, στην Τσεχία, στην Ιταλία, στην Ρωσία σε πολλές ακόμη που φτάνουν τις 22 χώρες στο σύνολο.

«Έχω τιμηθεί για την δουλεία μου από την ομογένεια της Αυστραλίας, του Καναδά, της Αμερικής, της Αγγλίας, από το θέατρο ΔΟΡΑ ΣΤΡΑΤΟΥ, από το τμήμα της UNESCO σε εκδήλωση που έγινε στου Φιλοπάππου, από Δήμους, από την Καλαβρυτινή ένωση στην Π. Βουλή, από πολιτιστικούς φορείς κλπ.».

 «Είναι τόσο πλούσια η λαϊκή τέχνη. Έχει χιλιάδες σχέδια, χιλιάδες χρώματα και συμβολισμούς, που πάρα πολλά αφήσαμε να χαθούνε και δεν μπορούμε να τα αντικαταστήσουμε πλέον». Ο ίδιος συμμετέχει ενεργά σε όλες τις παραδοσιακές γιορτές του τόπου του κι όχι μόνο, φορώντας τις ιστορικές φορεσιές του.

 

Όμως οι νεότερες γενιές φαίνεται πως έχουν ελάχιστο ενδιαφέρον για τη τέχνη της παραδοσιακής φορεσιάς.

Οι νέοι ενδιαφέρονται για την παράδοση και τις φορεσιές;

«Ενδιαφέρονται για την παράδοση αλλά καθόλου για να μάθουν και να διατηρήσουν μελλοντικά τη τέχνη της παραδοσιακής φορεσιάς». Εγώ δεν έχω παιδιά να τη συνεχίσουν μετά από εμένα». Επίσης μου αναφέρει πως δυσκολεύεται πολύ να βρει ράφτες και ανθρώπους να δουλέψουν για το εργαστήρι του.

Ο Νίκος Πλακίδας δηλώνει «Κολλημένος με την Παράδοση» και όταν τον ρωτάω για αυτό μου απαντά πως δεν είναι ψέμα. «Όντως, είναι τρόπος ζωής μου και λόγος που επέλεξα να μην ξεκινήσω οικογένεια, για να μπορώ να ακολουθώ και να παρευρίσκομαι σε κάθε παραδοσιακή γιορτή και εκδήλωση και αυτό κάνω!»

«Απλά αγαπώ υπερβολικά την ιστορία μας την παράδοση μας τα έθιμα μας, λυπάμαι όταν βλέπω ιστορικούς τόπους και μνημεία να ρημάζουν από την αδιαφορία του κράτους. Λυπάμαι όταν αφήνουμε να χαθούν τα όμορφα έθιμα της ζωής των πατεράδων μας, παραδόσεις που άντεξαν αιώνες και να υιοθετούμε ότι μας σερβίρουν οι ξένοι. Έτσι, νιώθω ότι έχω υποχρέωση να συμμετέχω όσο μπορώ στην διάσωση τους».

 Πρόκειται για έναν άνθρωπο που αγαπά ουσιαστικά τη παράδοση, θέλει με τον δικό του τρόπο να την διατηρήσει και εξ’ αρχής την έχει προσαρμόσει στη ζωή του, την έχει κάνει καθημερινότητά του και η αυθεντικότητα του σε αυτό τον κάνει να ξεχωρίζει.

Στο παρακάτω site μπορείτε να βρείτε τις δημιουργίες του Νίκου Πλακίδα: http://www.foustanela.gr/plakidas/

Συνέντευξη στην Ήρια Καρποδίνη

 Πηγή: labelnews.gr

Με πρωτοβουλία του Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου - Ακαρνανικών Ορέων και σε συνεργασία με το Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας - Υδατοκαλλιεργεών ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας, την Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού καθώς και το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση & τον Άνθρωπο (MedINA) διοργανώθηκε με επιτυχία συνάντηση εργασίας τη Τρίτη 20 Νοεμβρίου και ωρα 18:00 στο Μουσείο "Βάσω Κατράκη" στο Αιτωλικό.

Την σύσκεψη εργασίας συντόνισε ο Διευθυντής του ΦΔ/ΛΜ-ΑΟ κ. Γιάννης Σελιμάς ενώ συμμετείχαν ο κύριος Ιωάννης Δρίνης, Προϊστάμενος στο Τμήμα Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς & Διαπολιτισμικών θεμάτων του ΥΠΠΟ με την συνεργάτιδα του αρχαιολόγο κ. Έλενα Μπαζίνη, ο Πρόεδρος του Τμήματος Τεχνολογίας Αλιείας -Υδατοκαλλιεργειών κ. Γιώργος Κατσέλης, ο συντονιστής του MedINA κ. Αλέξης Κατσαρός, καθώς και εξωτερικοί συνεργάτες του ΦΔ/ΛΜ-ΑΟ ο κ. Φοίβος Μπέρδος, Πολιτισμολόγος κα η κ. Μαρι Σιαμπανη, Αρχτέκτονας.

Η σύσκεψη εργασίας απασχολήθηκε με επιτυχία με την προετοιμασία φακέλου υποψηφιότητας για την εγγραφή της παραδοσιακής αλιείας του Εθνικού Πάρκου Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου-Αιτωλικού στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας (Σύμβαση UNESCO για την διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς). Σημαντική ήταν η συμβολή του κ. Γιάννη Μακρή που παρουσίασε την εμπειρία της υποβολής του Πανηγυριού του Αϊ-Συμιού στο Εθνικό Ευρετήριο καθώς και των κ.κ Θέοδωρου Μπότα, Προέδρου του Συλλόγου Επαγγελματιών Αλιέων "Το Αιτωλικό" οσο και του Στέφανου Κάππα, Προέδρου του Συνεταιρισμού Ιχθυοτροφείου Ανατολικής Κλείσοβας. Επίσης στην συνάντηση εργασίας παρευρέθησαν τα στελεχη του ΦΔ/ΛΜ-ΑΟ κ . Μαλβίνα Καρανίκα, Υπεύθυνη Ενημέρωσης, Ευαισθητοποίησης & Επικοινωνίας, κ. Αρετή Δράκου, Οικονομολόγος, Γραμματεάς αλλά και πλήθος πολιτών από την περιοχή του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου.

Το Αθηναϊκό -Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων έκανε ένα μικρό αφιέρωμα στην παραδοσιακή αλιεία της Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου-Αιτωλικού και στην προσπάθεια ένταξης στο Εθνικό Μητρώο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το οποίο θα παρουσιασθεί το Σάββατο ή την Κυριακή στην εκπομπή της ΕΡΤ 1 "ΠΑΜΕ ΑΛΛΙΩΣ" στις 10:00-12:00. "

Ημερομηνία πρώτης δημοσίευσης: 18/10/2018

 

Από το 2014 και µπροστά στην αδράνεια άλλων φορέων σχετικά µε τους πολιτιστικούς και ιστορικούς θησαυρούς του νοµού µας, περιοδικά και όσο επέτρεπαν τα λιγοστά µέσα που διαθέτουµε... προσπαθήσαµε να κινήσουµε το ενδιαφέρον των πολιτών ιδιαίτερα στην περιφέρεια για σηµαντικά γεγονότα που ήταν και παραµένουν παραπεταµένα για τον κύριο αριθµό των συµπατριωτών µας.

Τέτοια είναι η ανάδειξη του Νεωρίου των Οινιαδών, της Ναυµαχίας που έγινε στα ύδατα της Παραχελωϊτιδας (η λεγόµενη της Ναυπάκτου), του χαµένου Δουλιχίου που παραχειµάζει αιώνες κάτω απ’ τα πόδια µας, της αρχαίας συµπολιτείας µε τις φηµισµένες καστροπόλεις κ.λπ...

Μπορείτε να προμηθευτείτε την εφημερίδα στα περίπτερα του νομού

 

Φέτος, για πρώτη φορά, θα εορταστεί η Ευρωπαϊκή Ημέρα Συντήρησης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς την Κυριακή, 14 Οκτωβρίου 2018.

Στόχος είναι η ανάδειξη της επιστήμης της συντήρησης και η σημαντική της συνεισφορά στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Εργαστήρια συντήρησης σε όλη την Ελλάδα ανοίγουν τις πόρτες τους και προσκαλούν το κοινό να γνωρίσει το αθέατο επάγγελμα του συντηρητή. Οι επισκέπτες θα μυηθούν στα μυστικά της συντήρησης με επισκέψεις σε εργαστήρια ή εργοτάξια, διαλέξεις, θεματικές ξεναγήσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά και ενηλίκους κ.ά.

Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν την περίοδο 8-21 Οκτωβρίου 2018. Για περισσότερες πληροφορίες στα www.culture.gr , www.ssaette.gr , http://network.icom.museum/icom-greece/ .

Τις δράσεις συντονίζουν από κοινού η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, ο Σύλλογος Συντηρητών Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και το Ελληνικό Τμήμα του ICOM, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτος Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2018.

Ακολουθεί το πρόγραμμα εκδηλώσεων:

ΑΤΤΙΚΗ

Αθήνα

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΑΙ ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΥ

11 Οκτωβρίου, 11.00 (στην είσοδο της Αρχαίας Αγοράς ή του Κεραμεικού)

«Θink: το γκράφιτι ως ιστορική μαρτυρία και ως φθορά σε μνημεία». Παρουσίαση του προγράμματος ΕΣΠΑ 2014-2020 του Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών. Η εκδήλωση απευθύνεται σε συντηρητές αρχαιοτήτων, αρχαιολόγους, φοιτητές συντήρησης και graffiti artists.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 210   3224706 ή   στο e-mail: sintirisi.efaath@culture.gr (Σ. Δασκαλάκης).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, Τ/ 210 32 24 706

4 ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΜΠΕΝΙΖΕΛΩΝ

14 Οκτωβρίου, 11.00 (Αδριανού 96, Πλάκα)

«Η συντήρηση στο παλαιότερο σπίτι της Αθήνας». Παρουσίαση των εργασιών συντήρησης και της έκθεσης «Στο παλαιότερο σπίτι της Αθήνας» από συντηρητές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 210   3224706 ή   στο e-mail: sintirisi.efaath@culture.gr (Σ. Δασκαλάκης).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, Τ/ 210 32 24 706

4ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

10 Οκτωβρίου, 10:00, 12:00

«Επίσκεψη στα εργαστήρια συντήρησης του Μουσείου». Οργανωμένες επισκέψεις στα εργαστήρια συντήρησης χαρτώων χειρογράφων, εντύπων και χάρτινων έργων τέχνης, πινάκων και υφάσματος.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 213 2139532.

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, Τ/213 2139532

4ΓΕΝΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

 16 Οκτωβρίου, 10.00-14.00 (Δάφνης 61, Ψυχικό)

«Επισκέψεις και ξεναγήσεις στους χώρους του Τμήματος Συντήρησης και Αναπαραγωγής». Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να περιηγηθεί στους χώρους των εργαστηρίων και να έχει μια πρώτη γνωριμία με το επάγγελμα του συντηρητή, όπως επίσης και να έρθει σε επαφή με αυθεντικά τεκμήρια τα οποία βρίσκονται σε διαδικασία συντήρησης.

Γενικά Αρχεία του Κράτους, Κεντρική Υπηρεσία, Τ/ 210 6782300

4ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΡΧΑΙΩΝ ΚΑΙ ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

 18 Οκτωβρίου, 11.00 (Πειραιώς 81, Κεραμεικός)

«Κατασκευή υποστηριγμάτων για την ανάδειξη αποσπασμένων τοιχογραφιών». Παρουσίαση εργασιών από το εργαστήριο συντήρησης τοιχογραφίας της Διεύθυνσης Συντήρησης του Υπουργείου Πολιτισμού.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 210 3215548 (εσωτ 134, Ε. Σάββου).

Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, Τ/ 210 3215548

4ΕΘΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

14 Οκτωβρίου 11:00, 11:30, 12:00, 12:30 (ΚΠΙΣΝ, Πύργος Βιβλίων)  

«Ξεναγήσεις στους χώρους του εργαστηρίου συντήρησης στο ΚΠΙΣΝ». Οι συντηρητές της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος θα μυήσουν το ενδιαφερόμενο κοινό στον κόσμο της συντήρησης βιβλίου.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η συμπλήρωση φόρμας συμμετοχής στον ιστότοπο www.nlg.gr.

Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, Υπηρεσία Συντήρησης , Τ/ 213 0999 817

 4ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

16 Οκτωβρίου, 17:30 -19:30 (στο Αμφιθέατρο του Μουσείου, είσοδος Τοσίτσα 1)

«180 χρόνια συντήρησης αρχαιοτήτων στην Ελλάδα: από τον τεχνικό ρόλο απασχόλησης, στο επάγγελμα του συντηρητή αρχαιοτήτων και έργων τέχνης και στην επιστήμη της συντήρησης». Διάλεξη της Δρ Γεωργιάννας Μωραΐτου. Στη συνέχεια οι ακροατές θα περιηγηθούν με συντηρητές και αρχαιολόγους του Μουσείου στις εκθεσιακές αίθουσες και θα αναζητήσουν τα ίχνη των επεμβάσεων συντήρησης σε επιλεγμένα αρχαία έργα τέχνης.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ,Τ/213 214 4808, 213 2144837

4Ι.Ν. ΑΓΙΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗΣ

12 Οκτωβρίου, 11.00-13.00 (Αγ. Κωνσταντίνου 22, Ομόνοια)

«Η συντήρηση του ναού». Ξεναγήσεις και παρουσίαση των εργασιών συντήρησης του διακόσμου του πρόσφατα αποκαταστημένου ναού στο κέντρο της Αθήνας.

Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, Τ/ 210 3215548

4ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΟΜΙΛΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

18 Οκτωβρίου, 12.00-19.00, άνα μία ώρα (Δωρίδος 2 και   Λεωφ. Ειρήνης 14, Ταύρος)

«Ξεναγήσεις στους χώρους του Ιστορικού Αρχείου». Στις ξεναγήσεις θα δοθεί έμφαση στη διατήρηση και τη συντήρηση χαρτώου υλικού που παγίως υλοποιείται ως μέρος των αρειονομικών εργασιών, στην προετοιμασία περιοδικών εκθέσεων και στη συντήρηση ιστορικών αντικειμένων για τη μόνιμη έκθεση.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής.

Ιστορικό Αρχείο Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς Τ/ 210 3418051

4ΝΟΤΙΑ ΚΛΙΤΥΣ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ

10 Οκτωβρίου, 11.00   (στην είσοδο της Νοτίου Κλιτύος)

«Δια-σπορά Μνημείων και Φύσης». Παρουσίαση του εκπαιδευτικού προγράμματος του Τμήματος Συντήρησης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών. Η εκδήλωση απευθύνεται σε συντηρητές αρχαιοτήτων, φοιτητές συντήρησης, αρχαιολογίας και περιβαλλοντικών επιστημών.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 210   3224706 ή   στο e-mail: sintirisi.efaath@culture.gr (Σ. Δασκαλάκης).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, Τ/ 210 32 24 706

4ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ ΚΥΡΡΗΣΤΟΥ

12 Οκτωβρίου, 11.00 (στην είσοδο της Ρωμαϊκής Αγοράς, Επαμεινώνδα 10, Πλάκα)

Παρουσίαση των εργασιών συντήρησης, της έκθεσης «ΜΝΗΜΕΙΟ, συντηρώντας τη ΜΝΗΜΗ», και επίσκεψη στο μνημείο.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 210   3224706 ή   στο e-mail: sintirisi.efaath@culture.gr (Σ. Δασκαλάκης).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, Τ/ 210 32 24 706

Χαϊδάρι

4ΜΟΝΗ ΔΑΦΝΙΟΥ

19 Οκτωβρίου, 8.00-15.00 (Τέρμα Ιεράς Οδού, Χαϊδάρι)

«Το έργο της συντήρησης των ψηφιδωτών». Διάλεξη της προϊσταμένης του Τμήματος Συντήρησης, κ. Ε. Αναματερού (10.00-10.30 και 13.00-13.30). Ξενάγηση στον αρχαιολογικό χώρο της Μονής και στο εσωτερικό του Καθολικού από συντηρητές και αρχαιολόγους. Βιντεοπροβολή ταινίας για τις εργασίες συντήρησης των ψηφιδωτών από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1999.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Τ/ 210 3213571, 210 5811558

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ - ΕΥΒΟΙΑ

Θήβα

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΗΒΩΝ

12 Οκτωβρίου, 10.00-12.00

«Αναδημιουργία Αρχαίας Τέχνης». Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές Γυμνασίου. Αναφορά στο επάγγελμα του συντηρητή σε συνδυασμό με δράση δημιουργίας αντιγράφων μουσειακών αντικειμένων.

Για τη δράση είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής 8-10 Οκτωβρίου στο τηλέφωνο 22620 23559 (Π. Βεργιώτη, Ι. Μωραΐτου).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας, Τ/ 22620 23559

Χαλκίδα

4ΝΕΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ «ΑΡΕΘΟΥΣΑ»

19 Οκτωβρίου, 18.00-19.30 (Αρεθούσης και I. Κιαπέτου)

«Θεματική παρουσίαση και επίδειξη συντήρησης στο νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χαλκίδας “Αρέθουσα”». Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει ενημέρωση για την τεχνολογία κατασκευής λίθινων, μεταλλικών και κεραμικών αρχαιολογικών αντικειμένων και στη συνέχεια επιτόπια συντήρηση επιλεγμένων αντικειμένων που πρόκειται να εκτεθούν στο νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χαλκίδας. Η εκδήλωση απευθύνεται σε ενήλικο κοινό και οικογένειες με παιδιά άνω των 8 ετών.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Ευβοίας, Τ/ 22210 22402 (Δ, Καραμουζάς, Μ. Καραγεώργου, Θ. Σταμούλος)

Βόρεια Εύβοια

4ΣΧΟΛΕΙΑ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

 8-19 Οκτωβρίου

«Εκπαιδευτικά προγράμματα στη Βόρεια Εύβοια». Εξειδικευμένοι συντηρητές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ευβοίας θα επισκεφτούν Δημοτικά σχολεία και νηπιαγωγεία της περιοχής και θα πραγματοποιήσουν εκπαιδευτικά προγράμματα και παρουσιάσεις.

Τα προγράμματα θα πραγματοποιηθούν   κατόπιν συνεννόησης των σχολείων με τους υπεύθυνους συντηρητές της εκδήλωσης (Μ. Καραγεώργου, Θ. Σταμούλος, Ε. Πάτρα).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Ευβοίας Τ/ 22210 22402, 22260 53623

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ

Άργος

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΓΟΥΣ

8-21 Οκτωβρίου

«Η συναρπαστική κυρία Συντήρηση». Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές Δημοτικού. Οι μικροί μαθητές μέσα από την αφήγηση, την παρατήρηση, το παιχνίδι και τη δημιουργική συμμετοχή θα έρθουν σε επαφή με τον συναρπαστικό κόσμο της συντήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 27510   68869

Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας, Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους, Τ/ 27510 68869

ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Καρδίτσα

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

14 Οκτωβρίου, 9.30

«Ξενάγηση στο εργαστήριο συντήρησης». Το κοινό θα γνωρίσει το εργαστήριο του Μουσείου και κατόπιν θα ξεναγηθεί στην περιοδική έκθεση «Ο χρόνος κρύβει μυστικά, ο δρόμος αποκαλύπτει … ΠΟΛ(ε)ΙΣ».

«Αγγείο, αγγείο είσαι εδώ; Ήρθε η ώρα να σε βρω…». Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά Δ΄- ΣΤ΄ τάξεων Δημοτικού. Τα παιδιά θα έχουν τη δυνατότητα να γίνουν για λίγο τα ίδια συντηρητές και να συγκολλήσουν με τη βοήθεια των συντηρητών του Μουσείου τα δικά τους αγγεία σε ένα ειδικά σχεδιασμένο για παιδιά εργαστήριο συντήρησης.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 2441 026613 (Μ. Τηλιοπούλου)

Εφορεία Αρχαιοτήτων Καρδίτσας, , Τ/ 2441 026613

ΗΠΕΙΡΟΣ

Ιωάννινα

4ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

14 και 20 Οκτωβρίου (Ιτς Καλέ)

Περιοδική Έκθεση «Ανα-γεννήσεις: το έργο των συντηρητών της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων 2014-2017». Ξεναγήσεις από τους συντηρητές της Εφορείας στην περιοδική έκθεση για τη συντήρηση (14 Οκτωβρίου, 10:00-11:00, 11:30-12:30, 13:00- 14:00).

 «Μια μέρα με τους συντηρητές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων». Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για οικογένειες με παιδιά ηλικίας 6-12 ετών (20 Οκτωβρίου, 10:00-11:00, 12:00-13:00).

Για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 2651 001063 (Γ. Κύρκος, Μ. Νάκα).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, Τ/ 2651 001063

Δωδώνη

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΔΩΔΩΝΗΣ

18 Οκτωβρίου, 11.00-12.00

«Τα έργα αναστήλωσης και συντήρησης». Θεματική ξενάγηση στο Αρχαίο Θέατρο και σε άλλα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου της Δωδώνης από τους συντηρητές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων. Η εκδήλωση απευθύνεται σε μεμονωμένους επισκέπτες και σε σχολικές μονάδες.

Οι δράσεις για τα σχολεία θα πραγματοποιηθούν   κατόπιν συνεννόησης στο τηλέφωνο 2651001063 (Μ. Νάκα).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, Τ/ 2651 001063

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Γρεβενά

4ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

21 Οκτωβρίου, 11.00-14.00

«Το αθέατο επάγγελμα του συντηρητή». Διαδραστική παρουσίαση του έργου της Συντήρησης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Γρεβενών στο κοινό. Επίδειξη εργασιών στο μικροσκόπιο και προβολή των σταδίων συντήρησης διαφόρων αντικειμένων και υλικών.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Γρεβενών, Τ/ 24610 25903

Δίον

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΔΙΟΥ

11 και 12 Οκτωβρίου, 09.00

«Γνωριμία με την επιστήμη της συντήρησης». Παρουσίαση των αρχών και της διαδικασίας των εργασιών συντήρησης μέσα από μελέτες περιπτώσεων δράσης του Τμήματος Συντήρησης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας. Η δράση απευθύνεται σε μαθητές των Δ'-ΣΤ' τάξεων του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου, καθώς και σε ενηλίκους.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Πιερίας, Τ/ 23510 53644 (Μ. Παπαθανασίου, Β. Κυπριανού)

Θεσσαλονίκη

4ΕΠΤΑΠΥΡΓΙΟ

12 Οκτωβρίου, 11.00-14.00

«Ξεναγήσεις στα εργαστήρια συντήρησης». Οι επισκέπτες θα ξεναγηθούν στους χώρους και τον εξοπλισμό του εργαστηρίου και θα ενημερωθούν για το έργο που επιτελείται σ' αυτό από τους συντηρητές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, Τ/ 231 3310422

4ΜΟΥΣΕΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

8-18 Οκτωβρίου

«Επίσκεψη στα εργαστήρια συντήρησης». Οργανωμένες επισκέψεις για σχολεία (11 και 18 Οκτωβρίου 10.00-14.00), και για το κοινό (14 Οκτωβρίου 10.00-14.00).

«Ανάταξη γλυπτών». Θεματική ξενάγηση (8 Οκτωβρίου 10.00-11.00, 15 Οκτωβρίου 11.00-12.00).

«Ταφικά κτερίσματα: η επίδραση του ανασκαφικού περιβάλλοντος στη διάβρωσή τους».

Θεματική ξενάγηση (8 Οκτωβρίου 11.00-12.00, 15 Οκτωβρίου 10.00-11.00).

«Ένας αθέατος κόσμος. Το έργο συντήρησης του αρχαιολογικού υλικού του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού». Διάλεξη της κ. Δήμητρας Λαζίδου, προϊσταμένης του Τμήματος Συντήρησης. «Η συντήρηση χειρογράφων στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού». Διάλεξη του Δρ Γεώργιου Μπουδαλή (Αμφιθέατρο Μελίνα Μερκούρη, 10 Οκτωβρίου 19.00-20.00).

«Σύγχρονα υλικά υποστήριξης αποτοιχισμένων τοιχογραφιών». Διάλεξη του κ. Δημήτρη Βλάσση. «Η συντήρηση των εικόνων στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού». Διάλεξη των κ. Δήμητρας Λαζίδου και Δήμητρας Δροσάκη. «Οι δράσεις του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού για την προβολή του έργου της συντήρησης των εργαστηρίων του». Διάλεξη της κ. Αγαθονίκης Τσιλιπάκου, προϊσταμένης του Μουσείου. (Αμφιθέατρο Μελίνα Μερκούρη, 16 Οκτωβρίου 19.00-20.00).

«Γίνομαι ένας μικρός συντηρητής αρχαιοτήτων». Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για μαθητές Γ’ και Δ’ τάξης Δημοτικού (9 Οκτωβρίου 10.00-12.00, 16 Οκτωβρίου 10.00-12.00).

Για όλες τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στα τηλέφωνα 2313 306436,

2313 306439, 2313 306442, 2313 306446, 2313 306443.

Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Τ/ 2313 306471

ΘΡΑΚΗ

Αλεξανδρούπολη

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

16 Οκτωβρίου, 09.30-14.00

«Ξενάγηση μαθητών στα Εργαστήρια Συντήρησης του Μουσείου». Μαθητές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα γνωρίσουν διαφορετικές κατηγορίες αρχαίων αντικειμένων και θα ενημερωθούν για τις μεθόδους, τα υλικά και τον εξοπλισμό που απαιτούνται για τη συντήρηση τους. Παράλληλα, θα περιηγηθούν στην περιοδική έκθεση «Ραιδεστός - Θεσσαλονίκη. Αρχαιότητες σ' ένα ταξίδι προσφυγιάς».

Τα προγράμματα θα πραγματοποιηθούν   κατόπιν συνεννόησης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου, Τ/ 25510 26114

Κομοτηνή

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

12 Οκτωβρίου, 09.45

«Ανακαλύπτοντας τον αθέατο μικρόκοσμο των εργαστηρίων συντήρησης». Ομάδες μαθητών   θα επισκεφτούν τα εργαστήρια συντήρησης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης και θα συμμετέχουν σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει γνωριμία με τις εργασίες συντήρησης και την ενεργό συμμετοχή τους με το αντικείμενο.

Τα προγράμματα θα πραγματοποιηθούν   κατόπιν συνεννόησης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης, Τ/ 25310 21517

ΚΡΗΤΗ

Άγιος Νικόλαος

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

8-21 Οκτωβρίου

«Ξενάγηση στο εργαστήριο συντήρησης». Οι επισκέπτες θα γνωρίσουν την επιστήμη της συντήρησης, τη φιλοσοφία και τις αρχές που τη διέπουν, θα ξεναγηθούν στο εργαστήριο και θα έρθουν σε επαφή με τα τεχνολογικά μέσα και τον εξοπλισμό για τη συντήρηση και την επιβράδυνση της φθοράς των ευρημάτων. (21 Οκτωβρίου, 11.00)

«Από το χώμα στην προθήκη». Οργανωμένες επισκέψεις για σχολεία στο εργαστήριο του μουσείου όπου οι μαθητές θα γνωρίσουν τον αθέατο κόσμο της συντήρησης (8-21 Οκτωβρίου).

Οι επισκέψεις των σχολείων θα πραγματοποιηθούν κατόπιν συνεννόησης στο τηλέφωνο 28410 28361 (εσωτ. 117, Κ. Ζερβάκη).

Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου, Τ/ 28410 22462

Ηράκλειο

4ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

11, 12 Οκτωβρίου

«Βιωματικό εργαστήριο συντήρησης». Με τη βοήθεια της τεχνολογίας και την προσωπική επαφή με το εξειδικευμένο προσωπικό, οι επισκέπτες θα γνωρίσουν σημαντικές πτυχές της επιστημονικής δραστηριότητας των συντηρητών του Μουσείου. Επίσης, θα πραγματοποιηθεί εκπαιδευτική δράση για μαθητές Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπου οι μαθητές θα κληθούν να παίξουν το ρόλο του συντηρητή αρχαιοτήτων και να ανακαλύψουν την ομορφιά της ανασύνθεσης ενός αντίγραφου κεραμικού αντικειμένου.

Για τις δράσεις είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στο τηλέφωνο 2810 279093 (Γ. Μαράκης)

Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου,   Τ/ 2810 279093

 

Γράφει ο Κώστας Κουτουβέλης

Πλήρης δικαίωση της Εταιρείας Φίλων των Μνημείων της Παλαιομάνινας, η οποία έσπευσε να πραγματοποιήσει αναπαράσταση της σημαντικής αυτής εκδήλωσης του νομαδικού βίου των προγόνων μας.

Αν διάβαζαν οι παππούδες μας το άρθρο που δημοσιεύθηκε στην ιταλική εφημερίδα La Citta θα έστριβαν τα μουστάκια τους από χαρά που μια σημαντική εκδήλωση του νομαδικού τους βίου θα συμπεριλαμβανόταν στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας της UNESCO. Διάβασα, λοιπόν, ότι η εποχική μετακίνηση των κοπαδιών ή για το βλαχοξεκίνημα όπως το λέμε εμείς οι Ελληνόβλαχοι στα χωριά μας στην Ακαρνανία ή η «Transumanza», όπως γράφει η ιταλική εφημερίδα, είναι υποψήφια για να συμπεριληφθεί στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας της UNESCO. Το αίτημα υποβλήθηκε επίσημα στο Παρίσι από την Ιταλία, επικεφαλής χώρα μαζί με την Ελλάδα και την Αυστρία, όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Αγροτικών Πολιτικών. Με την υπογραφή του φακέλου υπερεθνικής υποψηφιότητας, άρχισε η διεθνής διαδικασία αξιολόγησης, η οποία θα οδηγήσει στην απόφαση της διοίκησης της UNESCO, τον Νοέμβριο του 2019. 
Σημειώνεται ότι η "transumanza" αντιπροσωπεύει την εποχική μετανάστευση κοπαδιών, αγελών και βοσκών, αλόγων και σκύλων, που κινούνται σε διαφορετικές κλιματολογικές ζώνες, κατά μήκος των ημιφυσικών οδών, δηλαδή είναι αυτό που έκαναν οι παππούδες μας επί αιώνες, όταν ανέβαιναν την άνοιξη από τα ακαρνανικά χειμαδιά στα ηπειρωτικά βουνά και όταν κατέβαιναν το φθινόπωρο από τα ηπειρωτικά βουνά στα ακαρνανικά χειμαδιά.
Υπενθυμίζεται ότι η Εταιρεία Φίλων των Μνημείων της Παλαιομάνινας, στο πλαίσιο των γνωστών εντυπωσιακών καλοκαιρινών πολιτιστικών εκδηλώσεων με κορυφαίο θέμα τον «Βλάχικο Γάμο της Παλαιομάνινας» είχε πραγματοποιήσει αναπαράσταση της μεγαλειώδους αυτής σκηνής του νομαδικού βίου των προγόνων μας με κείμενο του Κώστα Γ. Κουτσουμπίνα και «σκηνοθεσία» του Δημήτρη Στεργίου. Μάλιστα για το θέμα αυτό η εφημερίδα «Παλαιομάνινα» δημοσίευσε στο πέμπτο φύλλο της στη στήλη «ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ» άρθρο του Κώστα Κουτσουμπίνα, που στηριζόταν στο αρχικό κείμενο στο οποίο στηρίχτηκε και η αναπαράσταση. Το άρθρο αυτό του Κώστα Κουτσουμπίνα έχει ως εξής:

Πήρε ο Απρίλης δώδεκα
και Μάης δεκαπέντε,
κι οι Βλάχοι βγαίνουν στα βουνά
μαζί με τα κοπάδια.
Ήρθε ο καιρός να φύγουμε,
στον τόπο μας να πάμε.

Αυτό το τραγούδι έλεγαν οι Ελληνόβλαχοι της Ακαρνανίας, όταν ετοιμάζονταν να πάνε το καλοκαίρι στα ηπειρώτικα βουνά από τα ακαρνανικά χειμαδιά.
Όταν ερχόταν η άνοιξη (τέλος άνοιξης, μια - δυο εβδομάδες πριν ξεκινήσουν για τα βουνά), οι τσοπαναραίοι δοκιμάζονταν από μια ψυχική αναστάτωση. Ετοιμάζονταν για να πάρουν ένα δρόμο μακρινό, τραχύ και δύσκολο. Κρεμούσαν όλα τα βαριά κουδούνια και κύπρια στα γκεσέμια τράγια και κριάρια. Ήταν ο αγώνας μιας σκληρής ζωής, αλλά με χαρούμενη διάθεση, εγκαρτέρηση και πίστη σε αυτό που έκαναν.
Οι άντρες μπάλωναν τα σαμάρια, πετάλωναν τα αλογομούλαρα. Οι γυναίκες ήταν και πάλι αυτές που έτρεχαν πέρα - δώθε στα κουνάκια, σάκιαζαν, ξεσάκιαζαν, πρόσεχαν να έχουν εύκαιρα τα σύνεργα για το άρμεγμα, καζάνια, κακκάβια, κιντρούσιες, τσαντήλες, πιτυά και όσα ήταν αναγκαία για το ξεκαλοκαιριό. Όλα αυτά τα φόρτωναν στα αλογομούλαρα.
Ο γερο - τσέλιγγας τακτοποιούσε τους λογαριασμούς με τους ιδιοκτήτες των βοσκότοπων και άλλες υποχρεώσεις. Ήταν ο μόνος υπεύθυνος για όλα. Όχι μόνο για τη χειμερινή περίοδο, αλλά και για την άλλη που θα ερχόταν. Επιβεβαιώνεται, λοιπόν, η διαπίστωση ότι η διοικητική οργάνωση των Βλάχων ήταν μυκηναϊκή και ομηρική. «Εις κοίρανος έστω», δηλαδή «να είναι ένας ο αρχηγός», λέει ο Όμηρος.
Συγκέντρωση στα «Παλιοκούνακα»
Έτσι, λοιπόν, την παραμονή της ημέρας που θα έφευγαν για τα βουνά, συγκεντρώνονταν κατά στάνες. Συνήθως, οι Βλάχοι πρόγονοί μας παραχείμαζαν στη θέση «Παλιοκούνακα» (έτσι λέγεται και σήμερα) της περιοχής της Παλαιομάνινας και ξεκαλοκαίριαζαν στις οροσειρές της Πίνδου ή στα Άγραφα.
Ανήμερα, λοιπόν, χαράματα, φόρτωναν τα αλογομούλαρα με όλα τα απαραίτητα και ξεκινούσαν με τα πόδια για το μακρινό και δύσκολο ταξίδι. Μπροστά πήγαιναν οι γυναίκες φορτωμένες. Τα μικροπαίδια ήταν ανεβασμένα στα αλογομούλαρα. Πάνω, κάπου ανάμεσα στα ρούχα (κάπες, τσέργκες κ.λπ.), ήταν όλο καμάρι και υπερηφάνεια που έφευγαν κι εκείνα για τα βουνά.
Πίσω ακολουθούσαν τα κοπάδια με τους τσοπαναραίους, τα οποία συνόδευαν μεγάλα βλάχικα τσοπανόσκυλα, που κυκλοφορούσαν άλλα ανάμεσα στα κοπάδια, άλλα μπροστά και άλλα πίσω. Αχολογούσαν, λοιπόν, τα λακώματα και οι πλαγιές από τα κουδούνια, τα κύπρια και τα βελάσματα, τις φλογέρες και τα τουφεκίσματα.
Τότε έλεγαν:
«Σ΄μπλού κάλια ντι αρομαίν», δηλαδή γέμισε ο δρόμος από αρομαίν (Ελληνόβλαχους).
Απόφαση για μόνιμη εγκατάσταση

Κάποια χρονιά όμως άλλαξαν τα πράγματα. Όπως ήδη αναφέραμε, την προηγούμενη ημέρα από την αναχώρηση στα βουνά, συνάζονταν όλοι Βλάχοι γύρω από το κονάκι του γέρο - τσέλιγκα και έκαναν αποχαιρετιστήρια γιορτή για το «έχε γειά». Άναβαν φωτιές, έψηναν αρνιά, έστηναν χορό, έριχναν τουφεκιές στον αέρα και την ώρα που ήλιος μάζευε και τις τελευταίες του ακτίνες, ανέβαινε ο γέρο - τσέλιγκας σε μια πέτρα και εκφωνούσε τον αποχαιρετιστήριο λόγο του. Μια όμως χρονιά ήταν σημαδιακή. Ο λόγος του γέρο - τσέλιγκα ήταν αλλιώτικος. Ήταν μαζί λεβεντιά και ποίημα, ήταν ύμνος και μοιρολόϊ.
- Ω, παιδιά μου, ορφανά μου, είπε. Ως πότε παλικάρια θα αφήνουμε γεια στα παλιοκούνακα, στα βοσκοτόπια και στις βελανιδιές;
Σκούπισε με το φαρδύ μανίκι του ένα δάκρυ και έβγαλε φωνή σπαραξικάρδια;
- Μάνινα, καλή μας Μάνινα, έχε γεια, είπε.
Δάκρυσαν όλοι, φίλησαν το γερο - τσέλιγκα και τον παρακάλεσαν να αναβληθεί για την επομένη ημέρα το βλαχοξεκίνημα στα βουνά.
Στη σύσκεψη όμως που επακολούθησε αποφασίσθηκε ομόφωνα η οριστική ματαίωσή του βλαχοξεκινήματος. Και από τότε δεν ξανάφυγαν πια από την Ακαρνανία.

Το κείμενο αυτό του Κώστα Κουτσουμπίνα βασίζεται σε πληροφορίες που άντλησε από τον πατέρα Γιώργο Κουτσουμπίνα και άλλους γέροντες του χωριού μας, όταν ήταν ακόμη σε μικρή ηλικία. Το κείμενο εμπλουτίσθηκε από τον Δημήτρη Στεργίου με σχετικά ποιήματα του Κρυστάλλη και του Αιτωλοακαρνάνα λογοτέχνη Βασίλη Λαμνάτου, τα οποία και αναδημοσιεύω:

Ποιήματα από βιβλία Β. Λαμνάτου

Στο βιβλίο του «Η βλαχοζωή στα βουνά» ο Αιτωλοακαρνάνας πολυγραφότατος συγγραφέας και λογοτέχνης αείμνηστος Βασίλης Λαμνάτος, παραθέτει το ακόλουθο ποιμενικό ποίημα από την «Ανθολογία της ποιήσεως» του Μιχ. Περάνθη, όπου παρουσιάζεται με έντονα χρώματα η εικόνα του ταξιδιού των Βλάχων από τα χειμαδιά προς τα βουνά:
Τώρα είναι Απρίλης και χαρά, τώρα είναι το καλοκαίρι.
Το λεν τ΄αηδόνια στα κλαριά κι οι πέρδικες στα πλάγια,
το λεν οι κούκοι στα ψηλά, ψηλά στα καταράχια.
Παν τα κοπάδια στα βουνά, να ξεκαλοκαριάσουν,
παν και κοντά οι τζοπάνηδες βαρώντας τη φλογέρα, 
να τα τυροκομίσουνε και τη νομή να βγάλουν,
και να γιορτάσουν τ΄ Αη - Γιωργιού, να ρίξουν στο σημάδι,
να πιουν νερό απ΄τα βουνά, να πάρουν τον αέρα.

Ο Βασίλης Λαμνάτος στο βιβλίο του «Ο λογγοπερπατάρης» περιγράφει με το αστείρευτο ποιητικό του λόγο ως εξής τα ψηλανεβάσματα των Βλάχων:
Ανθίζουν πάνω τα βουνά, μας καρτεράνε, Θάνο.
Ταχιά, θαμπούλια φεύγουμε για τις ψηλές κορφούλες
και ποιός μας πιάν΄, αφέντη μου, ανθότυρο σαν φάμε.
Κι αρχίζουν τα χαράματα και την κοπή τ΄ο Θάνος,
απ΄ τις αμπάρες τις ψηλές κι απ΄ το ζεστό μαντρί της,
τη βγάζει με σφυρίγματα, με σαλαγμούς και γέλια!
Μπρος πάει η Βλάχα κράζοντας τ΄ ολόχαρο κοπάδι
με το ζαλίκι το βαρύ στην πλάτη φορτωμένο,
με τα σκουτιά, με το παιδί στη σαρμανίτσα μέσα
και με το ζάλο τον κοφτό στα φουντωτά τσαρούχια.
Πιο πίσω πάει σφυρίζοντας και ψιλοτραγουδώντας
της στάνης ο πολύπραγος, ο λογγοπερπατάρης, 
με την αγκλίτσα την ψηλή στο χέρι του κρατώντας
κι όλο προσέχει την κοπή, τ΄ αρνάκια του κοιτάζει,
να μην ξεκόψουν και χαθούν απ΄ το τρανό μπουλούκι.
Η στέρφα πάει καμαρωτή, βελάζοντας η λιάρα
κι η βάκρινα με το χοντρό κουδούνι στο λαιμό της,
δίπλα στο μούργο περπατάει καμαρωτή και δαύτη.
Στην άκακη τη διάβα τους του λόγγου τα πουλάκια
τρομάζουν και ξαφνιάζονται κι αφήνουν το τραγούδι
και τρέχουν μεσ΄ στις λαγκαδιές και στα πηχτά τα λόγγα,
να κρύψουν τα κεφάλια τους λες και τα κυνηγάνε.
Κάποτε βάζει τις φωνές ο μπιστικός στην κρούτα
π΄ αφήνει το κοπάδι της και βόσκει στα πλευρά του
και κάποτε το γαύγισμα βραχνά τ΄ αρχίζ΄ο μούργος
κι απ΄ την παράξενη φωνή λακίζουνε τ΄ αγρίμια.
Σαν κουρασθούν, σε δροσερά λαγκάδια ξαποσταίνουν,
κοντά σε κρυσταλλόβρυσες και πίνουν καντιονέρια
και τρώνε μ΄ όρεξη πολλή ψωμί και πρόβιο γάλα.
Σαν φύγ΄ ο κόπος ο πολύς και κλέψουν λίγον ύπνο,
μαζεύ΄ η Βλάχα τα σκουτιά, τα δεματιάζει ωραία,
βάζει στη νιάκα το παιδί, ζαλώνεται και παίρνει
απ΄όλους πρώτη το στρατί για το βουνήσιο στέκι.

Την εικόνα του γυρισμού από τα βουνά στα χειμαδιά μας δίνει πάλι ο Βασίλης Λαμνάτος στο ακόλουθο ποίημά του, που περιέχεται στο βιβλίο του «Απόμακρες φωνές»:
Κάθε φορά που σίμωναν οι παγωνιές, τα κρύα
κι άρχιζαν πάνω στις κορφές να σιγοπέφτουν χιόνια,
τότες θυμάμαι πέρναγαν μεσ΄ στου χωριού τις στράτες
απ΄ των Κραβάρων τα βουνά για τα χαμλά τα τόπια,
κοπάδια πρόβατα πολλά, βάκρινα, λάγια, μπέλα.
Άλλα στους κόρφους τ΄ Αντλικού κι άλλα στο Μεσολόγγι
κι άλλα κοντά σ΄ απανεμιές τελεύαν το ταξίδι,
κει που δεν άφηνε ποτέ της θάλασσας το χνώτο
να πέσει χιόνι, κρύσταλλο, να΄ ρθεί ο βαρύς χειμώνας.
Κ΄ η Βλάχα γοργοπόδαρη κι αλαφροπερπατούσα,
με ξομπλιασμένο το κορμί, μ΄ ασημικά στα στήθια
διάβαινε μπρος, κατάμπροστα μ΄ ένα διπλό καμάρι
πού΄ δινε χάρη κι ομορφιά στην κάθε πατησιά της.
Κι ο Βλάχος πίσω στη νουρά στου κοπαδιού το τέλος
με το βουνίσιο το κοφτό περπάτημα στα πόδια
ακολουθούσε χαρωπός τ΄ αραδιαστό μπουλούκι.
Κι εγώ στου δρόμου τις γωνιές, στους όχτους, στα πεζούλια,
καθόμουν και δεν χόρταινα να βλέπω.

Ανάγλυφη εικόνα της πορείας προς τα βουνά από τον Βλάχο ποιητή Κώστα Κρυστάλλη

Μια ανάγλυφη εικόνα από πρώτο χέρι του επίπονου ταξιδιού των Βλάχων στα βουνά και της σκληρής ζωής τους μας δίνει ο μεγάλος Βλάχος ποιητής ( από το Συρράκο) Κώστας Κρυστάλλης στο ακόλουθο ποίημά του:
Τι να΄ ναι η λαμπερή φωτιά μες ΄στο βουνό το πέρα
που πότε, πότε ανάβεται και πότε πότε σβυέται;
Αυτήν την ώρα οι μπιστικοί τα πρόβατα σκαρίζουν.
Βόσκουν αυτά με τη δροσιά και με το κρύο της νύχτας,
σε γούπατον, σε λαγκαδιά και σ΄ όχτους απλωμένα.
Γλυκός, γλυκός αντίλαλος χύνεται απ΄ τα κουδούνια.
Κάποτε ο νυχτοκόρακας, κάποτε αγρίμι σκούζει,
κάποτε σκύλου βάβυσμα, βαθιά βαθιά γροικιέται
μέσ΄ στη μαυρίλα την πυκνή. Κι από τες στάνες γύρα
οι μπιστικοί συνάζονται, κόβουν κλαριά από κέδρους,
σταίνουν τετράψηλην φωτιά, στρώνονται αράδα αράδα.
Και μεσ΄ στην πύρα της φωτιάς, στη μυρωδιά του κέδρου,
καθένας λέει τα λόγια του. Κι άλλος για αγάπες λέγει.
Και μολογάει πως αγαπάει από καιρόν μια κόρην,
οπού του κάνει το βαρύ, κι αυτός απ΄ τον καημό του
να την μιλήσει δεν τολμά, να την τηράει λυγώνει.
Άλλος μιλάει για το φιλί και λέει πόσο γλυκό είναι.
Και μολογάει πως τ΄ άρπαξε το πρώτο από μια χήρα
που’ σκυψε για να πιεί νερό μεσ΄ στης Ωριάς τη Βρύση.
Και τώρα την καλόμαθε και με καλό τον παίρνει.
Άλλος για κούρσες μολογάει, για κλέφτες, για πρωτάτα,
για αρματωσιές, για σκοτωμούς και κάπου κάπου απλώνει
κι αναγυρίζει τη φωτιά και παίρνει ένα τραγούδι,
τραγούδι του παλιού καιρού, του Πάλλα το τραγούδι.
Άλλος για κυνήγι λέει στης νύχτας το καρτέρι,
σίντα ξεβγαίνει το καπρί, τ΄ αρκούδι, το πλατόνι (ελάφι).
Άλλος πυξάρι πελεκάει και ζωγραφίζει αγκλίτσαν,
άλλος γαλαρακούδουνα περνάει στα κόθρια μέσα, 
άλλος αδράχτι σφοντυλάει και κλώθει τ΄ αρνοπόκι,
άλλος καυκόπουλο κεντάει, άλλος καρδάραν δένει,
άλλος για τράστον, για αραγό μαδάει προβιάν καινούργια,
άλλος ξανοίγει τη φωτιά, τραβάει ολίγα θράκια
και ψένει από ημερόδεντρο βαλάνια και μοιράζει.
Άλλος θυμάται τους χορούς, άλλος αγάλια αγάλια
με τη βραχνή τζαμάρα του το «λάγιο αρνί» μαθαίνει.
Άλλος τον όμορφο βοσκό και τη βασιλοπούλα
θυμάται του παραμυθιού που τό΄λεγε η βαβά του.
Κι αρχίζει και μολογάει και οι γύρα τον ακούνε.
Κι ένας από όλους πλιό τρανός και απ΄ όλους λογισμένος,
που γέρνει απάνω στο ραβδί στερνός απ΄ όλους λέγει
για την τσοπάνικη ζωή, κι όλο τους ορμηνεύει
για τη βοσκή, για τ΄ άρμεγμα, για της ερμιάς τ΄ αγρίμι
για το μαντρί, για σάλαγον, για σάλισμα, για σκάρον,
για γέννα και για βύζαμα και για τον έρμο κούρο.

(Σημείωση: Ενα τολμηρό και άπιαστο όνειρο, σε προσωπικές συζητήσεις εμού και του δημοσιογράφου Δημήτρη Στεργίου, προέδρου την εποχή εκείνη της Εταιρείας Φίλων Των Μνημείων Της Παλαιομάνινας και εγώ με το αξίωμα του Γεν, Γραμματέα, όταν αποφασίσαμε να αφιερώσουμε τις πολιτιστικές εκδηλώσεις το έτος 2000 στο βλαχοξεκίνημα της Παλαιομάνινας, θυμάμαι να μου λέει: Αποτελεί μέρος της δικής μας πολιτιστικής κληρονομιάς πρέπει κάτι να γίνει, πρέπει να γνωστοποιηθεί σε διεθνείς οργανισμούς . Σήμερα και με την προσωπική του συμβολή, γίνεται πραγματικότητα. Επίσης στον λογότυπο του βίντεο, υπάρχει και η σχετική προφητική ευχή).

Σελίδα 1 από 4

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Η ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας ΑΙΧΜΗ, πρώτης σε κυκλοφορία και αναγνωσιμότητα στο νομό Αιτωλοακαρνανίας. Ειδήσεις, σχόλια, ρεπορτάζ, κοινωνικά, αθλητικά, μικρές αγγελίες

Η Αιτωλοακαρνανία